भारतीय सैन्याने टाटा ॲडव्हान्स्ड सिस्टीम्स (TASL) आणि NIBE लिमिटेडसोबत ₹1,577 कोटींचा करार केला आहे. या करारानुसार, सैन्याला **840** लोइटरिंग म्युनिशन्स (Kamikaze Drones) मिळणार आहेत. हा सौदा **₹20,000** कोटींच्या मोठ्या आधुनिकीकरण योजनेचा एक भाग आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील मोठे पाऊल
भारतीय सैन्य आपल्या ताफ्याला अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सज्ज करत आहे. नुकताच 840 लांब पल्ल्याच्या लोइटरिंग म्युनिशन्स, ज्यांना 'कामिकेझी ड्रोन' म्हणूनही ओळखले जाते, त्यांच्या खरेदीसाठी संरक्षण मंत्रालयाने टाटा ॲडव्हान्स्ड सिस्टीम्स लिमिटेड (TASL) आणि NIBE लिमिटेडसोबत ₹1,577 कोटींचा अंतिम करार केला आहे.
हा करार ₹20,000 कोटींच्या एका मोठ्या संरक्षण आधुनिकीकरण कार्यक्रमाचा महत्त्वाचा भाग आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश भारतीय सैन्याला नेटवर्क-केंद्रित युद्ध मॉडेलकडे (Network-centric warfare model) नेणे आहे.
'आत्मनिर्भर भारत' आणि 'मेक इन इंडिया'ला चालना
या योजनेअंतर्गत, देशात विकसित आणि उत्पादित केलेल्या प्रणालींच्या वापराला प्राधान्य दिले जात आहे. 'आत्मनिर्भर भारत' आणि 'बाय इंडियन' (Buy Indian) धोरणांचे पालन करत, संरक्षण उपकरणांमध्ये किमान 60% स्थानिक सामग्री असणे आवश्यक आहे. यामुळे परदेशी पुरवठादारांवरील अवलंबित्व कमी होईल आणि संरक्षण क्षेत्रात स्वयंपूर्णता वाढेल.
सीमा सुरक्षेसाठी अत्याधुनिक टेहळणी आणि मारा करण्याची क्षमता
एकूण ₹20,000 कोटींच्या या योजनेद्वारे, विशेषतः लडाख आणि अरुणाचल प्रदेशसारख्या उंच पर्वतीय प्रदेशांमध्ये, सैन्याला प्रगत टेहळणी (surveillance grids) आणि अचूक मारा करणाऱ्या (precision-strike platforms) प्रणालींनी सुसज्ज केले जाईल.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
या कंत्राटांचे वेळेवर आणि प्रभावीपणे अंमलबजावणी कशी होते, यावर गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल. सरकारी निविदांमध्ये 60% पेक्षा जास्त स्थानिक सामग्रीची अट पूर्ण करण्यासाठी कंपन्यांना मजबूत पुरवठा साखळी (supply chains) तयार करावी लागेल. उच्च-कार्यक्षमतेचे एअरफ्रेम, प्रगत सॉफ्टवेअर आणि विशेष इलेक्ट्रॉनिक्स यांसारखे महत्त्वाचे घटक स्थानिक पातळीवर मिळवणे हे एक आव्हान असेल.
या क्षेत्रात स्पर्धाही वाढत आहे. अनेक खाजगी कंपन्या आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील युनिट्स या संरक्षण कंत्राटांसाठी स्पर्धा करत आहेत. त्यामुळे, कंपन्यांना उत्तम प्रकल्प अंमलबजावणी क्षमता आणि खर्चात कार्यक्षमता (cost efficiency) सिद्ध करावी लागेल.
भविष्यातील संधी
भविष्यात, या 840 ड्रोनच्या वितरणाची अंतिम मुदत (delivery timelines) आणि अशा प्रकारच्या आणखी मोठ्या निविदा (tenders) निघतात का, याकडे गुंतवणूकदारांनी लक्ष ठेवावे. या स्वदेशी प्रणाली किती वेगाने तैनात होतात आणि त्यांची प्रत्यक्ष मैदानातील कामगिरी (field trials) कशी राहते, हे भविष्यातील ऑर्डर्ससाठी महत्त्वाचे ठरेल.