भारतीय हवाई दलाने **114 Rafale** लढाऊ विमाने खरेदी करण्याची तयारी पूर्ण केली आहे. **₹3.25 लाख कोटींचा** हा करार स्वदेशी बनावटीवर (Make in India) आधारित असून, देशाची हवाई सुरक्षा अधिक मजबूत करण्यावर सरकारचा भर आहे.
भारतीय हवाई दल (IAF) आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या संरक्षण खरेदीपैकी एक असलेल्या ₹3.25 लाख कोटींच्या कराराच्या अंतिम टप्प्यात आहे. मार्च 2027 पर्यंत हा करार पूर्ण करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. या प्रकल्पांतर्गत 114 मल्टी-रोल फायटर एअरक्राफ्ट (MRFA) खरेदी केली जाणार आहेत, ज्यामुळे भारताची हवाई ताकद अनेक पटींनी वाढणार आहे.
हवाई दलाची गरज काय?
एअर चीफ मार्शल एपी सिंग यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, फ्रान्स सरकारसोबत वाटाघाटी अंतिम टप्प्यात आहेत. सध्या भारतीय हवाई दलाकडे 29 स्क्वॉड्रन्स आहेत, तर खऱ्या अर्थाने सज्ज राहण्यासाठी 42.5 स्क्वॉड्रन्सची आवश्यकता आहे. ही मोठी पोकळी भरून काढण्यासाठी हे नवीन विमान करार अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.
'मेक इन इंडिया'ला मोठी चालना
या कराराचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे 'बाय अँड मेक' (Buy and Make) धोरण. यामध्ये केवळ विमाने खरेदी न करता, त्यांचे सुटे भाग आणि शस्त्रास्त्रे भारतातच बनवण्याचे अनिवार्य करण्यात आले आहे. याचा थेट फायदा भारतीय डिफेन्स मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्यांना आणि एमएसएमई (MSME) क्षेत्राला होणार आहे. या डीलमुळे Tejas Mk1-A आणि AMCA सारख्या स्वदेशी मोहिमांनाही अधिक बळ मिळणार आहे.
आव्हाने आणि गुंतवणूकदारांसाठी धोके
इतका मोठा व्यवहार असला तरी, 'टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफर' (Technology Transfer) आणि सोर्स कोडच्या मुद्द्यांवरून वाटाघाटी गुंतागुंतीच्या ठरू शकतात. तसेच, ₹3.25 लाख कोटींचा खर्च सरकारी तिजोरीवर किती ताण टाकतो आणि इतर बजेट प्राधान्यांशी त्याचा ताळमेळ कसा बसतो, याकडे शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असेल. AMCA प्रकल्पाच्या प्रगतीवरही या कराराचे यश अवलंबून असण्याची शक्यता आहे.