IIT Madras 'Morphing Wing': विमान प्रवासाला मिळणार नवीन सुरक्षा कवच, शास्त्रज्ञांची मोठी कामगिरी

भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मद्रास (IIT Madras) च्या संशोधकांनी विमान वाहतूक क्षेत्रात एक मोठी क्रांती घडवून आणण्याचे पाऊल उचलले आहे. त्यांनी विकसित केलेली 'मॉर्फिंग स्किन' विमानाची कार्यक्षमता आणि स्थिरता वाढवण्यासाठी डिझाइन करण्यात आली आहे. पक्षी हवेत उडताना जसे आपले पंख वळवून नियंत्रण मिळवतात, त्याच तंत्राचा वापर करून हे संशोधन विमानाच्या पंखांना रिअल-टाइममध्ये आकार बदलण्यास मदत करते. यामुळे 'एरोडायनामिक स्टॉल'सारख्या जीवघेण्या समस्या टाळणे शक्य होईल.

हे तंत्रज्ञान कसे काम करते?

यामध्ये 'मॅक्रो फायबर कंपोझिट' (Macro Fibre Composite - MFC) स्ट्रिप्सचा वापर केला आहे. या स्ट्रिप्स हवेच्या दाबाची स्थिती ओळखून पंखांचा आकार लवचिक ठेवतात. यामुळे विमानाचा वेग किंवा कल बदलला तरी हवेचा दाब पंखांवर समान राहतो आणि विमान हवेत स्थिर राहते. हे तंत्रज्ञान विमानाच्या वजनात कोणतीही अतिरिक्त भर न घालता अधिक सुरक्षितता प्रदान करते.

उद्योगासाठी हे का महत्त्वाचे आहे?

विमान उद्योगात सध्याची यंत्रणा खूप जड आणि जटिल असते. IIT Madras चे हे संशोधन एक साधे आणि हलके 'अटॅचमेंट' म्हणून वापरता येणे शक्य आहे, ज्यामुळे जुन्या विमानांनाही हे तंत्रज्ञान बसवणे सोपे होऊ शकते. सध्या हे एक शैक्षणिक संशोधन असले तरी, भविष्यात व्यावसायिक आणि संरक्षण क्षेत्रातील विमानांसाठी हे गेम चेंजर ठरू शकते.

गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे मेसेज?

सध्या हे तंत्रज्ञान फक्त लॅबच्या स्तरावर आहे, त्यामुळे शेअर बाजारावर याचा लगेच परिणाम होणार नाही. मात्र, भारतीय एरोस्पेस आणि डिफेन्स क्षेत्रातील स्वदेशी संशोधनाकडे (R&D) लक्ष ठेवणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी ही एक सकारात्मक बाब आहे. हे तंत्रज्ञान व्यावसायिक वापरासाठी येण्यापूर्वी त्याला कडक सुरक्षा चाचण्या आणि मटेरियल फॅटीग (Material Fatigue) च्या आव्हानांतून जावे लागेल, ज्यासाठी अजून बराच काळ लागू शकतो.