बेंगळुरूस्थित प्रायव्हेट स्टार्टअप Flying Wedge Defence & Aerospace ने त्यांचे स्वदेशी 'FWD Supreme' हे ऑटोनॉमस फायटर जेटचे प्रोटोटाइप सादर केले आहे. हे विमान प्रगत AI तंत्रज्ञानावर आधारित 'स्वार्मिंग कॉम्बॅट' (Swarming Combat) साठी डिझाइन करण्यात आले आहे.
बेंगळुरूच्या Flying Wedge Defence & Aerospace (FWDA) या कंपनीने १.५ टन वजनाच्या 'FWD Supreme' या स्वदेशी ऑटोनॉमस लढाऊ विमानाच्या स्टॅटिक प्रोटोटाइपचे अनावरण केले आहे. हे विमान अत्याधुनिक इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर आणि AI-आधारित नेव्हिगेशन प्रणालीने सुसज्ज असेल, ज्याचा मुख्य उद्देश मानवरहित लढाऊ मोहिमा यशस्वी करणे हा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची टीप
हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, FWDA ही २०२२ मध्ये स्थापन झालेली एक खाजगी (Private) कंपनी आहे. त्यामुळे, ही कंपनी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) किंवा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर लिस्टेड नाही. या कंपनीचे शेअर्स सध्या शेअर बाजारात उपलब्ध नाहीत, त्यामुळे रिटेल गुंतवणूकदारांना यामध्ये थेट गुंतवणूक करता येणार नाही. सध्या या क्षेत्रात हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) आणि भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) सारख्या दिग्गज कंपन्यांचे वर्चस्व आहे.
'Mobbing Doctrine' आणि तंत्रज्ञान
कंपनी या प्रकल्पासाठी 'Mobbing Doctrine' वर काम करत आहे, ज्यामध्ये नेटवर्कद्वारे जोडलेल्या अनेक स्वायत्त विमानांचा वापर करून टेहळणी आणि हल्ले केले जातील. कंपनी DRDO ने विकसित केलेल्या 'माणिक' (Manik) इंजिनचा वापर करण्याच्या विचारात आहे. तसेच, कंपनीचे छोटे मॉडेल 'FWD Supreme Lite' सध्या टॅक्सी ट्रायलच्या टप्प्यावर आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील आव्हाने
जरी खाजगी कंपन्यांचे आगमन स्वागतार्ह असले, तरी एरोस्पेस आणि ऑटोनॉमस वॉरफेअर क्षेत्रात मोठे रिस्क फॅक्टर आहेत. CEMILAC कडून मिळणारी प्रमाणपत्रे, संशोधनासाठी लागणारा मोठा भांडवली खर्च आणि वेळेत होणारे टेस्टिंग या गोष्टी कंपनीच्या भविष्यासाठी अत्यंत कळीच्या ठरणार आहेत. ही कंपनी यशस्वीपणे प्रोटोटाइपवरून प्रत्यक्ष उड्डाणापर्यंत (Flight Testing) पोहोचते का, यावर संरक्षण तज्ज्ञांचे लक्ष असेल.