DRDO आणि University of Hyderabad ने मिळून उच्च क्षमतेच्या 'BAM-H24' रॉकेट प्रोपेलंटला पेटंट मिळवले आहे. भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
स्वदेशी तंत्रज्ञानाची भरारी
संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) आणि University of Hyderabad (UoH) यांना त्यांच्या नवीन पिढीच्या सॉलिड रॉकेट प्रोपेलंट इंधनासाठी पेटंट क्रमांक 599900 प्राप्त झाले आहे. या इंधनाला 'BAM-H24' असे नाव देण्यात आले आहे, जे प्रगत क्षेपणास्त्र प्रणाली आणि लॉन्च व्हेईकलसाठी अधिक प्रभावी ठरणार आहे. हे तंत्रज्ञान प्रामुख्याने Advanced Centre of Research in High Energy Materials (ACRHEM) द्वारे विकसित करण्यात आले आहे.
BAM-H24 ची खास वैशिष्ट्ये
हे इंधन बोरॉन, हायड्रोजन आणि नायट्रोजनचा वापर करून तयार करण्यात आले आहे. या इंधनाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे हे 'नॉन-हायग्रोस्कोपिक' (non-hygroscopic) आहे, म्हणजेच ते हवेतील ओलावा शोषून घेत नाही. यामुळे लांबच्या प्रवासासाठी किंवा आर्द्र हवामानातही हे इंधन दीर्घकाळ स्थिर आणि सुरक्षित राहते.
संरक्षण क्षेत्रावर काय परिणाम होईल?
'आत्मनिर्भर भारत' मोहिमेअंतर्गत भारतासाठी हे एक धोरणात्मक यश आहे. सध्या भारतीय संरक्षण उत्पादन क्षेत्र उच्च-ऊर्जा साहित्यासाठी (High-energy materials) मोठ्या प्रमाणावर आयातीवर अवलंबून आहे. या शोधामुळे भविष्यात सप्लाय चेनची सुरक्षितता वाढेल आणि क्षेपणास्त्र तसेच एरोस्पेस कार्यक्रमांचा खर्च कमी होण्यास मदत होईल.
गुंतवणूकदारांच्या दृष्टीने, हे थेट लिस्टेड कंपन्यांशी संबंधित नसले तरी, संरक्षण क्षेत्रातील 'लोकल सप्लाय चेन'कडे होणारा हा प्रवास अत्यंत महत्त्वाचा आहे. आता या तंत्रज्ञानाचे लॅबोरेटरीमधून औद्योगिक स्तरावर उत्पादन कसे होते, याकडे मार्केटचे लक्ष असेल.