संरक्षण क्षेत्रात स्वावलंबनाचे ध्येय गाठण्यासाठी DRDO ने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. संस्थेने हाय-अल्टिट्यूड सर्व्हिलन्स प्लॅटफॉर्मची यशस्वी चाचणी केली असून, लडाखमध्ये प्रगत पॅराशूटचा वापर करत संरक्षण तंत्रज्ञानात नवी झेप घेतली आहे.
एरोस्पेस तंत्रज्ञानात मोठी झेप
संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने (DRDO) स्वदेशी एरोस्पेस तंत्रज्ञानात एक मोठा टप्पा गाठला आहे. संस्थेने 'हाय-अल्टिट्यूड प्लॅटफॉर्म' (HAPS) ची यशस्वी उड्डाण चाचणी केली आहे. हे यंत्र 'स्यूडो-सॅटेलाईट' म्हणून काम करते आणि याद्वारे दीर्घकाळ गुप्तचर माहिती, पाळत ठेवणे आणि दळणवळण करणे शक्य होणार आहे. अलीकडील चाचणीत, या प्लॅटफॉर्मने २१ किलोमीटर उंची गाठली आणि २० किलोमीटर उंचीवर ३० मिनिटांहून अधिक काळ स्थिर राहत आपल्या नेव्हिगेशन आणि टेलिमेट्री प्रणालीची अचूकता सिद्ध केली.
आग्रा येथील 'एरियल डिलिव्हरी रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट एस्टॅब्लिशमेंट' द्वारे विकसित करण्यात आलेले हे तंत्रज्ञान व्यापारी उड्डाण मार्गांच्या वर कार्यरत राहते, ज्यामुळे सॅटेलाईटच्या तुलनेत कमी खर्चात सतत पाळत ठेवणे शक्य होते.
लडाखमध्ये पॅराशूटचे यशस्वी परीक्षण
याव्यतिरिक्त, DRDO ने लडाखमधील न्योमा येथे 'ॲडव्हान्स्ड हाय-अल्टिट्यूड पॅराशूट' (AHAP) ची पहिली लाइव्ह जंप यशस्वी केली. १६,००० फूट उंचीवर करण्यात आलेली ही चाचणी अत्यंत कठीण हवामान आणि कमी ऑक्सिजनच्या स्थितीत सैनिकांच्या सुरक्षेसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
खाजगी क्षेत्रासाठी संधी आणि गुंतवणूकदारांचा कल
ही प्रगती 'आत्मनिर्भर भारत' मोहिमेचा भाग आहे. जरी DRDO ही सरकारी संस्था असली, तरी अशा जटिल प्रकल्पांमध्ये अनेक खाजगी कंपन्यांचा सहभाग असतो. एरोस्पेस कंपोनंट्स, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि स्पेशलाइज्ड मटेरियल बनवणाऱ्या कंपन्यांसाठी हे एक मोठे सकारात्मक संकेत आहेत. मात्र, अशा तंत्रज्ञानात तांत्रिक आव्हाने, प्रकल्पांना होणारा विलंब आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील चढ-उतार यांचा धोकाही कायम आहे. भविष्यातील संरक्षण कंत्राटांकडे गुंतवणूकदारांचे विशेष लक्ष असणे गरजेचे आहे.