Avidrone च्या Katana हेलिकॉप्टर ड्रोनने DARPA लिफ्ट चॅलेंजमध्ये अव्वल क्रमांक पटकावला आहे. या ड्रोनने **51 किलो** वजन **3.84:1** च्या गुणोत्तराने उचलले. कंपनीने **$1.25 दशलक्ष** बक्षीस जिंकले. मात्र, गुंतवणूकदारांनी लक्षात घ्यावे की Avidrone ही एक खाजगी कंपनी असून ती कोणत्याही स्टॉक एक्सचेंजवर लिस्टेड नाही.
Avidrone चा मोठा विजय!
अमेरिकेच्या डिफेन्स ॲडव्हान्स्ड रिसर्च प्रोजेक्ट्स एजन्सी (DARPA) च्या लिफ्ट चॅलेंजमध्ये Avidrone या एरोस्पेस स्टार्टअपने पहिला क्रमांक मिळवला आहे. कंपनीच्या 'Katana' नावाच्या हेलिकॉप्टर ड्रोनचे वजन 13.3 किलो असून, या ड्रोनने स्पर्धेत 51 किलो वजनाचा पेलोड यशस्वीपणे उचलून दाखवला. हे करताना 3.84:1 चे पेलोड-टू-वेट रेशो (Payload-to-Weight Ratio) साधले, जे स्पर्धेत सर्वाधिक होते.
बक्षीस आणि वास्तव
या प्रभावी कामगिरीनंतरही, कोणत्याही टीमला DARPA चे 4:1 चे लक्ष्य पूर्ण करता आले नाही. त्यामुळे, विजेत्या Avidrone कंपनीला $1.25 दशलक्ष बक्षीस मिळाले, जे मूळ रकमेपेक्षा कमी होते.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची सूचना
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की Avidrone ही कॅनडा आणि अमेरिकेत स्थित एक खाजगी (Private) कंपनी आहे. ही कंपनी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) किंवा बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) वर सूचीबद्ध नाही. त्यामुळे, या कंपनीचा कोणताही सार्वजनिक शेअर भाव (Public Stock Price), आर्थिक अहवाल किंवा ट्रेड करण्यायोग्य टिकर सिम्बॉल (Ticker Symbol) उपलब्ध नाही. थेट इक्विटी मार्केटमधून या कंपनीत गुंतवणूक करू इच्छिणाऱ्यांना ती सापडणार नाही.
ड्रोन तंत्रज्ञानाचे महत्त्व
DARPA स्पर्धा हेवी-लिफ्ट ड्रोन तंत्रज्ञानाच्या विकासावर असलेला भर दर्शवते. लष्करी आणि नागरी अशा दोन्ही क्षेत्रांतील लॉजिस्टिक्स सुधारण्यासाठी हे तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरू शकते. सध्याचे हेवी-लिफ्ट ड्रोन अनेकदा स्वतःच्या वजनाच्या जवळपास वजन उचलतात, ज्यामुळे त्यांची कार्यक्षमता कमी होते. 'Katana' ड्रोनची पारंपरिक हेलिकॉप्टर डिझाइनमधील यश दर्शवते की साधे रोटरक्राफ्ट डिझाइन (Rotorcraft Designs) अजूनही अधिक क्लिष्ट प्रायोगिक विमानांच्या (Experimental Aircraft Configurations) तुलनेत प्रभावी ठरू शकते.
भविष्यातील आव्हाने
कंपनी सध्या प्रोटोटाइप आणि विकासाच्या टप्प्यात आहे. एरोस्पेस आणि डिफेन्स क्षेत्रातील कोणत्याही वाढत्या टेक कंपनीप्रमाणे, तिलाही अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागणार आहे. यामध्ये स्पर्धा जिंकलेल्या प्रोटोटाइपमधून मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादन (Mass Production) आणि व्यावसायिक स्तरावर विस्तार (Commercial Scalability) करण्याचे मोठे आव्हान आहे. संरक्षण उद्योग (Defense Industry) अत्यंत नियमांनी बांधलेला असतो आणि अशा स्पर्धा जिंकल्याने भविष्यात सरकारी कंत्राटे किंवा सातत्यपूर्ण महसूल मिळेलच याची खात्री नसते. कंपनीच्या भविष्यातील यशासाठी 'Katana' ड्रोनची प्रत्यक्ष वापरासाठीची व्यवहार्यता (Operational Viability) आणि सुरक्षितता (Safety) सिद्ध करणे, हेच मुख्य मापदंड ठरेल.