9 व्या Bengaluru Space Expo 2026 मध्ये भारत आणि ऑस्ट्रेलियाने हातमिळवणी केली आहे. ISRO च्या महत्त्वाकांक्षी 'Gaganyaan' मोहिमेला ऑस्ट्रेलियाकडून तांत्रिक आणि टेलिमेट्री मदत मिळणार असून, यामुळे खाजगी एरोस्पेस कंपन्यांसाठी विकासाचे नवीन मार्ग मोकळे झाले आहेत.
अंतराळ मोहिमेत भारताला 'बॅकअप' सपोर्ट
बेंगळुरू येथे आयोजित ९ व्या Bengaluru Space Expo (BSX) 2026 मध्ये दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारी अधिक घट्ट झाली आहे. ऑस्ट्रेलिया आता थेट भारताच्या 'Gaganyaan' मानवी अंतराळ मोहिमेत सक्रिय सहभाग घेत आहे. यात ऑस्ट्रेलियातील Cocos Keeling Islands वरील ग्राउंड स्टेशन्सच्या माध्यमातून भारताच्या अंतराळयानावर सतत नजर ठेवली जाणार आहे. तसेच, भविष्यात समुद्रात उतरताना (Splashdown) बचाव कार्यासाठी देखील हे सहकार्य मोलाचे ठरेल.
आर्थिक आणि तांत्रिक भागीदारीचे नवे पर्व
ही भागीदारी आता 'PACTS' (Partnership for Cyber, Critical Technologies, and Supply Chains) फ्रेमवर्क अंतर्गत अधिकृत करण्यात आली आहे. या एक्स्पोमध्ये ३० हून अधिक ऑस्ट्रेलियन कंपन्या सहभागी झाल्या होत्या, ज्या सॅटेलाइट डिझाइन, रोबोटिक्स आणि रिमोट ऑपरेशन्समध्ये तज्ञ आहेत. या तंत्रज्ञानामुळे भारतीय एरोस्पेस कंपन्यांना ग्लोबल सप्लाय चेनमध्ये सामील होण्याची मोठी संधी आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत जोखीम आणि संधी?
ही बातमी एरोस्पेस आणि डिफेन्स क्षेत्रासाठी सकारात्मक असली तरी गुंतवणूकदारांनी काही गोष्टींकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे:
- धोरणात्मक जोखीम: अंतराळ क्षेत्रातील प्रकल्प दीर्घकालीन सरकारी निर्णयांवर अवलंबून असतात, त्यामुळे राजनैतिक बदलांचा परिणाम होऊ शकतो.
- तांत्रिक गुंतागुंत: Gaganyaan सारख्या मोहिमा अत्यंत जटिल आहेत, त्यामुळे तांत्रिक अडथळ्यांमुळे प्रकल्पाला उशीर किंवा खर्च वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
- अंमलबजावणी: खाजगी कंपन्या ऑस्ट्रेलियाच्या तंत्रज्ञानाशी किती लवकर जुळवून घेतात आणि करार (MoUs) प्रत्यक्षात नफ्यात रूपांतरित करतात, यावर भविष्यातील शेअरची कामगिरी अवलंबून असेल.