Whalesbook
કેન્દ્રીય બજેટ 2026માં નાણા મંત્રીએ ડેરિવેટિવ્ઝ (Derivatives) પર લાગતા સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં વધારો કરવાની દરખાસ્ત કરી છે, જે 1 એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવશે. આ વૃદ્ધિ સીધી રીતે આબિટ્રેજ ફંડ્સની પ્રોફિટેબિલિટીને અસર કરશે. આ ફંડ્સ કેશ અને ફ્યુચર્સ માર્કેટ વચ્ચેના ભાવ તફાવતનો લાભ લઈને ખૂબ જ પાતળા માર્જિન પર કામ કરે છે, અને આ વધારાના ટેક્સને કારણે તેમના નફા પર કાતર ફરશે. Edelweiss Mutual Fund ના અંદાજ મુજબ, આનાથી ફંડના રિટર્નમાં લગભગ 25 થી 30 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (bps) નો ઘટાડો થશે. જોકે, અન્ય નિષ્ણાતો માને છે કે આ અસર વાર્ષિક 0.50% સુધી પહોંચી શકે છે, જેમાં 0.30% વધારાનો ખર્ચ રિટર્નમાં 0.90% સુધીનો ઘટાડો લાવી શકે છે, અથવા તો સામાન્ય રીતે 0.20% થી 0.40% નો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
આ STT વધારો ખાસ કરીને ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (Futures & Options) ટ્રેડિંગને લક્ષ્યાંક બનાવે છે. ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ પરનો ટેક્સ 0.02% થી વધીને 0.05% થશે, જે 150% નો જંગી વધારો છે. તેવી જ રીતે, ઓપ્શન્સ પ્રીમિયમ અને એક્ઝિક્યુટેડ ઓપ્શન્સ પર પણ STT વધશે. આનાથી આબિટ્રેજ ફંડ્સ માટે ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં સીધો વધારો થશે. આ ફંડ્સ, જે માસિક રોલઓવરમાં મોટી રકમ રોકે છે, તેઓ ખર્ચમાં આવા વધારા માટે ખાસ કરીને સંવેદનશીલ હોય છે. Edelweiss Mutual Fund ના ભાવેશ જૈને જણાવ્યું કે સીધો STT ખર્ચ 3 બેસિસ પોઈન્ટ્સ વધી શકે છે, પરંતુ રોલઓવર અને પોર્ટફોલિયો ટર્નઓવરને ધ્યાનમાં લેતા એકંદરે અસર નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોઈ શકે છે. બજેટની આ નાણાકીય દરખાસ્તો, જેમાં STT હાઇકનો સમાવેશ થાય છે, તેના પર બજારની પ્રતિક્રિયા નકારાત્મક રહી હતી. 1 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
પરંપરાગત રીતે, આબિટ્રેજ ફંડ્સ તેમના ઓછા જોખમ (low-risk) અને ટેક્સ એફિશિયન્સી (tax efficiency) માટે પસંદગી પામતા આવ્યા છે. ટેક્સ બાદના ધોરણે તેઓ સામાન્ય લિક્વિડ ફંડ્સ (liquid funds) કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરતા હતા. તેમની રણનીતિ એસેટની કિંમતમાં તફાવતનો લાભ લઈને નફો મેળવવાની છે, જેમાં રિટર્ન ઐતિહાસિક રીતે 6-8% ની આસપાસ રહેતું હતું. જોકે, વધારાના STT થી આ પાતળા માર્જિન સીધા ઘસાશે, જેના કારણે લિક્વિડ ફંડ્સ સાથેના રિટર્નનો તફાવત ઘટશે. નિયમન મુજબ, આબિટ્રેજ ફંડ્સ તેમની રણનીતિ માટે સિંગલ સ્ટોક ફ્યુચર્સ (single stock futures) નો ઉપયોગ કરવા મજબૂર છે, જે ટેક્સ બોજ ઘટાડવા માટે ઓપ્શન્સ (options) માં બદલાવ રોકે છે. ભલે ફંડ્સ રોલઓવર સ્પ્રેડ્સ (rollover spreads) માં સુધારો કરીને આ ખર્ચની ભરપાઈ કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે, પરંતુ નેટ રિટર્નમાં ઘટાડો અનિવાર્ય જણાય છે. સરકારનો STT વધારવા પાછળનો ઉદ્દેશ્ય વધુ પડતી સટ્ટાકીય પ્રવૃત્તિ (speculative activity) ને નિયંત્રિત કરવાનો અને ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડિંગ વર્તનને મધ્યમ બનાવવાનો છે.
રિટર્નમાં અપેક્ષિત ઘટાડા છતાં, આબિટ્રેજ ફંડ્સ સંભવતઃ લિક્વિડ ફંડ્સ કરતાં ટેક્સ એફિશિયન્ટ (tax efficient) રહેશે, જોકે તેમની સ્પર્ધાત્મક ધાર ઘટશે. રોકાણકારોએ અપેક્ષા રાખવી જોઈએ કે ઓછા નેટ યીલ્ડ (net yield) ને કારણે, આરામ કરતી રોકડ માટે ટૂંકા ગાળાના રોકાણ તરીકે આબિટ્રેજ ફંડ્સનું આકર્ષણ ઘટી શકે છે. બેલેન્સ્ડ એડવાન્ટેજ ફંડ્સ (balanced advantage funds) અને ઇક્વિટી સેવિંગ્સ ફંડ્સ (equity savings funds) જેવા અન્ય હાઇબ્રિડ પ્રોડક્ટ્સ પર પણ અસર થવાની શક્યતા છે, જોકે તે ઓછી પ્રભાવશાળી રહેશે. સુધારેલા STT દરો 1 એપ્રિલ, 2026 થી લાગુ થશે, તેથી ફંડના પ્રદર્શન પર તેની સંપૂર્ણ અસર ત્યારબાદ જ દેખાશે.