SEBI (સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા) દ્વારા ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ માટે વિદેશી રોકાણની કુલ મર્યાદા $7 બિલિયન સુધી પહોંચી ગઇ છે. આ કારણોસર, અનેક મોટા ફંડ હાઉસિસ (fund houses) એ નવા ગ્લોબલ ફંડ્સમાં રોકાણ સ્વીકારવાનું અટકાવી દીધું છે, જેનાથી ભારતીય રોકાણકારોને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે.
રોકાણકારો કેમ આકર્ષાયા હતા ગ્લોબલ ફંડ્સ તરફ?
ભારતીય રોકાણકારો છેલ્લા કેટલાક સમયથી ડાઇવર્સિફિકેશન (diversification) અને વૈશ્વિક સ્તરે ઉચ્ચ વૃદ્ધિ ધરાવતા ક્ષેત્રો, ખાસ કરીને યુએસ ટેકનોલોજીમાં રોકાણ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ તરફ આકર્ષાઇ રહ્યા હતા. આંતરિક બજારોમાં અમુક ક્ષેત્રોમાં વધુ પડતું ધ્યાન કેન્દ્રિત (concentration) અને ઊંચા વેલ્યુએશન (valuations) હોવાના કારણે રોકાણકારો વિદેશી બજારોમાં વધુ સારા વળતરની શોધમાં હતા.
Nasdaq-100 ઇન્ડેક્સ, જે ગ્લોબલ ટેકનોલોજીનું મુખ્ય સૂચક છે, તેણે છેલ્લા એક વર્ષમાં લગભગ 42.10% નો જબરદસ્ત ઉછાળો દર્શાવ્યો છે. Motilal Oswal Nasdaq 100 Fund of Fund જેવા ફંડ્સે પણ તેની શરૂઆતથી અત્યાર સુધી લગભગ 27.93% નો CAGR (Compound Annual Growth Rate) અને છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 22.67% નો CAGR આપ્યો છે.
વિશ્વભરમાં, Nasdaq-100 23.90 ના P/E રેશિયો પર અને S&P 500 20.9 ના ફોરવર્ડ P/E પર ટ્રેડ થઇ રહ્યું છે. તેની સરખામણીમાં, Nifty 50 નો P/E રેશિયો 20.85 છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં રોકાણ વધારવામાં ભારતીય રૂપિયાનું અવમૂલ્યન (depreciation) પણ એક કુદરતી હેજ (natural hedge) તરીકે કામ કરતું હતું, જે વળતરને વધારતું હતું. જોકે, એપ્રિલ 2026 સુધીમાં USD/INR એક્સચેન્જ રેટ 94.1143 ની આસપાસ હતો અને વર્ષના અંત સુધીમાં તે 104.14 સુધી પહોંચી શકે તેવી આગાહીઓ છે. RBI એ FY2026-27 માટે 94 નો અંદાજ આપ્યો છે.
નિયમનકારી અવરોધો અને ફંડ્સ પર અસર
આ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ વચ્ચે, SEBI ની $7 બિલિયન ની ઉદ્યોગ-વ્યાપી મર્યાદા, જે વર્ષો પહેલા નક્કી કરવામાં આવી હતી, તે હવે પૂરી ભરાઇ ગઇ છે. આ મર્યાદાને કારણે, Nippon India Taiwan Equity Fund અને Nippon India Japan Equity Fund જેવા લોકપ્રિય ફંડ્સને તાત્કાલિક ધોરણે નવા રોકાણ સ્વીકારવાનું અટકાવવું પડ્યું છે. આ નિયમનકારી અવરોધ ભારતીય રોકાણકારો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતાને ગંભીર રીતે પ્રતિબંધિત કરે છે.
વળી, વૈશ્વિક બજારોમાં, ખાસ કરીને યુએસ ટેક શેર્સમાં, મજબૂત પ્રદર્શન અમુક મોટી ટેક કંપનીઓ પર વધુ પડતું કેન્દ્રિત છે, જે બજાર ઘટવા પર જોખમ વધારી શકે છે. વ્યક્તિગત રોકાણકારો માટે, લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ વાર્ષિક USD 250,000 ની મર્યાદા છે અને ₹10 લાખથી વધુના રેમિટન્સ પર 20% TCS (Tax Collected at Source) લાગુ પડે છે.
રોકાણકારોએ આંતરરાષ્ટ્રીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સને માત્ર તાજેતરના પ્રદર્શન પર આધારિત શોર્ટ-ટર્મ (short-term) વ્યૂહરચનાને બદલે, ડાઇવર્સિફિકેશન માટે એક વ્યૂહાત્મક, લાંબા ગાળાના રોકાણ તરીકે જોવું જોઈએ. નિયમનકારી મર્યાદાઓ, ફંડ્સની સંરચના (concentration) અને ચલણ (currency) ની ગતિશીલતાને સમજવી મહત્વપૂર્ણ છે.
