જૂન મહિનામાં ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાંથી ₹1.09 લાખ કરોડનો મોટો ઉપાડ જોવા મળ્યો છે. ક્વાર્ટર-એન્ડની જરૂરિયાતો માટે સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા આ ઉપાડ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, લિક્વિડ અને મની માર્કેટ ફંડ્સમાંથી મોટી રકમ નીકળી હોવા છતાં, કુલ ઉદ્યોગની AUM (Assets Under Management) વધીને ₹82.22 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગઈ છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન, ઇક્વિટી અને હાઇબ્રિડ સ્કીમ્સમાં રોકાણકારોનો રસ યથાવત રહ્યો અને તેમાં નોંધપાત્ર ઇન્ફ્લો જોવા મળ્યો.
શું છે કારણ?
એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ના તાજા આંકડા મુજબ, ભારતમાં ડેટ-ઓરિએન્ટેડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાંથી જૂન મહિનામાં કુલ ₹1.09 લાખ કરોડ ઉપાડવામાં આવ્યા છે. આ મે મહિનામાં નોંધાયેલા ₹96,949 કરોડ ના આઉટફ્લો કરતાં વધુ છે. જોકે, આ ઉપાડ છતાં, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ મજબૂત રહ્યો છે અને જૂનના અંત સુધીમાં કુલ એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ₹82.22 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે.
કયા ફંડ્સ પર સૌથી વધુ અસર?
સૌથી વધુ વેચાણનું દબાણ લિક્વિડ ફંડ્સ પર જોવા મળ્યું. આ ફંડ્સ કોર્પોરેટ ટ્રેઝરીઝ અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. શોર્ટ-ટર્મ રોકડ પાર્ક કરવા માટે વપરાતી આ સ્કીમ્સમાંથી ₹42,293.3 કરોડ નો નેટ આઉટફ્લો થયો, જે પાછલા મહિને ₹29,681 કરોડ હતો. કોર્પોરેટ બોન્ડ ફંડ્સમાંથી પણ ₹7,557.3 કરોડ નો ઉપાડ જોવા મળ્યો, જ્યારે મે મહિનામાં આ આંકડો ₹7,010 કરોડ હતો. આ ઉપરાંત, મની માર્કેટ, ઓવરનાઈટ, લો-ડ્યુરેશન અને અલ્ટ્રા-શોર્ટ-ડ્યુરેશન ફંડ્સ જેવી શોર્ટ-ટર્મ કેટેગરીઝમાં પણ મોટી સંખ્યામાં રિડેમ્પશન (Redemption) જોવા મળ્યા.
આ મોસમી ચાલ છે?
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ આ ટ્રેન્ડને મોસમી લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ (Seasonal Liquidity Management) ગણાવી રહ્યા છે. કોર્પોરેટ અને સંસ્થાકીય ટ્રેઝરીઝ ક્વાર્ટરના અંતે ટેક્સ ચૂકવણી અને વર્કિંગ કેપિટલ જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે સામાન્ય રીતે આ શોર્ટ-ટેનર ડેટ ફંડ્સમાંથી હોલ્ડિંગ્સને રિડીમ કરે છે. આ મૂવમેન્ટ્સને ડેટ માર્કેટ પ્રત્યેના લાંબા ગાળાના વિશ્વાસમાં ફેરફારને બદલે નિયમિત ટ્રેઝરી ઓપરેશન્સનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે.
અન્ય સેગમેન્ટ્સમાં તેજી
જ્યારે ડેટ સેગમેન્ટ્સ પર દબાણ હતું, ત્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગના અન્ય ભાગોમાં સકારાત્મક ગતિ યથાવત રહી. ઇક્વિટી-ઓરિએન્ટેડ સ્કીમ્સમાં જૂનમાં ₹28,973 કરોડ નો નેટ ઇન્ફ્લો જોવા મળ્યો, જ્યારે હાઇબ્રિડ ફંડ કેટેગરીઝમાં ₹12,893 કરોડ ઠલવાયા. આ ઇન્ફ્લોએ મોટા પાયે ડેટ આઉટફ્લો છતાં કુલ AUM માં ઘટાડો અટકાવવામાં મદદ કરી.
આગળ શું?
દેશી બોન્ડ માર્કેટનું આઉટલૂક મેક્રોઇકોનોમિક પરિબળો પર આધાર રાખે છે, જેમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો અને મધ્યમ ફુગાવાના વલણોનો સમાવેશ થાય છે. તાજેતરમાં સરકારી બોન્ડ યીલ્ડમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે ફિક્સ્ડ-ઇન્કમ સ્પેસમાં સુધારેલ સેન્ટિમેન્ટ સૂચવે છે. રોકાણકારોએ ભવિષ્યમાં ફુગાવાના ડેટા, ચોમાસાની પ્રગતિ અને સરકારના ઉધાર કાર્યક્રમ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે આ પરિબળો બોન્ડ યીલ્ડને પ્રભાવિત કરે છે અને પરિણામે ડેટ ફંડ્સના પ્રદર્શનને અસર કરે છે. આગામી મહિનાઓમાં ફિક્સ્ડ-ઇન્કમ સેક્ટર માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના વ્યાજ દર સંબંધિત નીતિ નિર્ણયો પણ મુખ્ય મોનિટર કરી શકાય તેવા પરિબળો રહેશે.