ప్రపంచ వాణిజ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం
ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) మంత్రివర్గ సమావేశం ఎలాంటి ఒప్పందం లేకుండానే ముగిసింది. దీని ఫలితంగా, ఎలక్ట్రానిక్ ట్రాన్స్మిషన్లపై కస్టమ్స్ డ్యూటీలు విధించకూడదనే 26 ఏళ్ల నాటి మోరేటోరియం ముగిసిపోయింది. అలాగే, TRIPS (ట్రేడ్-రిలేటెడ్ యాస్పెక్ట్స్ ఆఫ్ ఇంటెలెక్చువల్ ప్రాపర్టీ రైట్స్) ఒప్పందం కింద 'నాన్-వయోలేషన్ కంప్లైంట్స్' (NVCs) పై ఉన్న సేఫ్గార్డ్ కూడా గడువు ముగిసింది. డిజిటల్ ట్రేడ్, మేధో సంపత్తి హక్కులపై ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల మధ్య తీవ్రమైన విభేదాల వల్ల ఈ పరిస్థితి తలెత్తింది. ప్రపంచ వాణిజ్య ఒప్పందాల నుంచి దేశాలు దూరంగా జరుగుతూ, మరింత ఫ్రాగ్మెంటెడ్ (విచ్ఛిన్నమైన) వ్యవస్థ వైపు అడుగులేస్తున్నట్లు ఇది సూచిస్తోంది. కీలక రంగాలకు కొత్త టారిఫ్లు, అనిశ్చితి పెరిగే అవకాశం ఉంది.
డిజిటల్ ట్రేడ్పై కొత్త టారిఫ్ల ముప్పు
ఇ-కామర్స్ మోరేటోరియం గడువు ముగియడంతో, దేశాలు ఇప్పుడు డిజిటల్ డౌన్లోడ్స్, స్ట్రీమింగ్ సేవలు, ఇతర ఎలక్ట్రానిక్ ట్రాన్స్మిషన్లపై కస్టమ్స్ డ్యూటీలు విధించవచ్చు. 1998 నుంచి ఈ సేవలకు ఈ మోరేటోరియం అండగా నిలిచింది. అమెరికా ఈ మోరేటోరియంను శాశ్వతంగా పొడిగించాలని కోరుకోగా, బ్రెజిల్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు రాబడి కోసం, విధానపరమైన స్వేచ్ఛ కోసం స్వల్పకాలిక ఒప్పందాలను కోరాయి. అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి కొన్ని దేశాలు టారిఫ్లను నివారించడానికి కట్టుబడి ఉన్నాయని చెప్పినప్పటికీ, ఈ గడువు ముగియడం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ దేశాలు డ్యూటీలు విధించే అవకాశం ఉంది. ఇది వ్యాపారాలకు ఖర్చులను పెంచవచ్చు. Google, Amazon, Microsoft, Apple, Netflix, Meta వంటి టెక్ దిగ్గజాలు, డ్యూటీ-ఫ్రీ డిజిటల్ ట్రేడ్పై ఆధారపడే సంస్థలు ఈ మార్పుల వల్ల ప్రభావితం కావచ్చు.
TRIPS సేఫ్గార్డ్ గడువు ముగియడం.. IP, ప్రజా ఆరోగ్యంపై ప్రభావం
TRIPS ఒప్పందం కింద 'నాన్-వయోలేషన్ కంప్లైంట్స్' (NVCs) పై ఉన్న సేఫ్గార్డ్ గడువు ముగియడం మరో కీలక పరిణామం. WTO నిబంధనలను స్పష్టంగా ఉల్లంఘించకపోయినా, వాణిజ్య ప్రయోజనాలను తగ్గించే విధానాలను అమలు చేసినందుకు దేశాలు సవాళ్లను ఎదుర్కోకుండా ఈ సేఫ్గార్డ్ కాపాడేది. ఇది ప్రజా ఆరోగ్యం, మేధో సంపత్తి వంటి రంగాలలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు విధానపరమైన స్వేచ్ఛను ఇచ్చింది. ఇప్పుడు, ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వాలు పేటెంట్లను అధిగమించడానికి అనుమతించే కంపల్సరీ లైసెన్సింగ్ వంటి విధానాలు సవాళ్లను ఎదుర్కోవచ్చు. ఇది అవసరమైన మందుల లభ్యతను, ఫార్మాస్యూటికల్ ఇన్నోవేషన్ను దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది. ఎందుకంటే, ఇలాంటి స్వేచ్ఛ పరిశోధన, అభివృద్ధికి ఆటంకం కలిగిస్తుందని పరిశ్రమ వర్గాలు వాదిస్తున్నాయి.
ప్రాంతీయ ఒప్పందాల వైపు మొగ్గు
ఇ-కామర్స్ మోరేటోరియం పొడిగింపుపై, ముఖ్యంగా అమెరికా, బ్రెజిల్ మధ్య నెలకొన్న ప్రతిష్టంభన, గ్లోబల్ రూల్స్పై WTO ఏకాభిప్రాయాన్ని సాధించడంలో విఫలమవుతుందనే విస్తృత ధోరణిని హైలైట్ చేస్తుంది. దేశాలు ఇప్పుడు ప్రాంతీయ ఒప్పందాల ద్వారా డిజిటల్ ట్రేడ్ ఫ్రేమ్వర్క్లను ఎక్కువగా అభివృద్ధి చేసుకుంటున్నాయి. WTO తన సంస్కరణలపై ఏకాభిప్రాయాన్ని సాధించడంలో వైఫల్యం, ప్రపంచ వాణిజ్యాన్ని నియంత్రించడంలో దాని భవిష్యత్ ఔచిత్యంపై ఆందోళనలను పెంచుతుంది. ఈ ఫ్రాగ్మెంటేషన్ వ్యాపారాలకు ఖర్చులను పెంచడమే కాకుండా, అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలను వెనుకబడేలా చేసే అవకాశం ఉంది.