WTOలో కీలక పరిణామం: ఇక డిజిటల్ ఉత్పత్తులపై టారిఫ్లు!
28 ఏళ్లుగా ప్రపంచ ఈ-కామర్స్కు ఊతమిస్తున్న డిజిటల్ ఉత్పత్తులు, సర్వీసులపై కస్టమ్స్ డ్యూటీలను విధించకుండా ఉన్న మోరటోరియం, ఈసారి WTO 14వ మినిస్టీరియల్ కాన్ఫరెన్స్లో పునరుద్ధరణ కాకపోవడంతో గడువు ముగిసింది. 1998 నుంచి అమల్లో ఉన్న ఈ నిబంధన, తొలిసారిగా 28 ఏళ్ల తర్వాత ముగియడం ప్రపంచ వాణిజ్య వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. ఇకపై దేశాలు డిజిటల్ డౌన్లోడ్లు, స్ట్రీమింగ్ కంటెంట్, సాఫ్ట్వేర్ వంటి వాటిపై చట్టబద్ధంగా టారిఫ్లు విధించవచ్చు. ఇది $7.23 ట్రిలియన్ స్థాయికి చేరగల ప్రపంచ డిజిటల్ ఎకానమీకి అనిశ్చితిని సృష్టిస్తోంది.
దేశాల మధ్య విభేదాలు.. ఆదాయం కోల్పోతామంటున్న వర్గాలు
ఈ విషయంలో దేశాల మధ్య లోతైన విభేదాలు బయటపడ్డాయి. అమెరికా, యూరప్, జపాన్, కెనడా వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు మోరటోరియంను పొడిగించాలని గట్టిగా వాదించాయి. తమ టెక్ కంపెనీలకు, డిజిటల్ ఎగుమతులకు స్థిరమైన నిబంధనలు అవసరమని, ఇది పెట్టుబడులు, ఆవిష్కరణలకు కీలకమని తెలిపాయి. మరోవైపు, ఇండియా, బ్రెజిల్, టర్కీ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు సుదీర్ఘ పొడిగింపును వ్యతిరేకించాయి. కస్టమ్స్ డ్యూటీల రూపంలో రాగల $10 బిలియన్ వార్షిక ఆదాయాన్ని (2017 UNCTAD అంచనాల ప్రకారం) కోల్పోవడం తమకు భారమని వాదించాయి. మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు, డిజిటల్ అంతరాన్ని తగ్గించడానికి ఈ ఆదాయం కీలకమని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు పేర్కొన్నాయి. బ్రెజిల్, WTO సంస్కరణలు, వ్యవసాయ చర్చల్లో జాప్యాన్ని కూడా దీనికి ముడిపెట్టింది.
మోరటోరియం చరిత్ర.. వివాదాస్పదమవుతున్న పునరుద్ధరణ
1998లో డిజిటల్ ట్రేడ్ను ప్రోత్సహించడానికి ఈ మోరటోరియంను తొలిసారిగా ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతి రెండేళ్లకోసారి WTO మినిస్టీరియల్ కాన్ఫరెన్స్లలో ఇది పునరుద్ధరించబడుతూ వచ్చింది. అయితే, డిజిటల్ ట్రేడ్ పెరుగుతున్న కొద్దీ, ప్రతి పునరుద్ధరణ మరింత వివాదాస్పదంగా మారింది.
డిజిటల్ ట్రేడ్ భవిష్యత్తు.. ఫ్రాగ్మెంటేషన్, అధిక ధరల ప్రమాదం
E-Commerce మోరటోరియం గడువు ముగియడం ప్రపంచ డిజిటల్ ఎకానమీకి భారీ నష్టాలను తెచ్చిపెట్టే అవకాశం ఉంది. ఇది దేశాల మధ్య ప్రతి-సుంకాలకు (counter-tariffs) దారితీయవచ్చు. WTO గ్లోబల్ సిస్టమ్ నుంచి వేరుగా, ప్రాంతీయ లేదా ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాల వైపు డిజిటల్ ట్రేడ్ రూల్స్ విడిపోయే (fragment) ప్రమాదం ఉంది. ఇది డిజిటల్ సర్వీసులు, ఉత్పత్తుల ధరలను పెంచుతుంది. దీని ప్రభావం ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లోని చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు (SMEs), వినియోగదారులపై ఎక్కువగా ఉంటుంది. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, టారిఫ్ల విధింపు వల్ల వచ్చే ఆదాయం కంటే ఆర్థిక నష్టాలే ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
అమెరికా వ్యూహం.. వేర్వేరు ఒప్పందాలకు యత్నం
WTOలో ఈ ప్రతిష్టంభన నేపథ్యంలో, అమెరికా WTO బయట వేర్వేరు, బహుళ-పక్ష (plurilateral) ఒప్పందాలను చేపట్టాలని యోచిస్తోంది. కొత్త మోరటోరియం ఒప్పందంలో చేరాలని భాగస్వాములను ఆహ్వానిస్తోంది. ఈ విధానం వేగంగా ముందుకు సాగినా, WTO గ్లోబల్ పాత్రను బలహీనపరిచే ప్రమాదం ఉంది. ఇండియా మాత్రం, ఏదైనా బహుళ-పక్ష ఒప్పందంలో చేరడానికి ముందు WTO స్థాయిలో తగిన చట్టపరమైన రక్షణలు ఉండాలని స్పష్టం చేసింది. సుంకాల రూపంలో కోల్పోతున్న ఆదాయాన్ని, VAT లేదా GST వంటి సమానంగా వర్తించే పన్నుల ద్వారా భర్తీ చేయవచ్చని కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే, తక్షణ భవిష్యత్తు మాత్రం వాణిజ్య విధానంలో అనిశ్చితి, డిజిటల్ కామర్స్లో కొత్త అడ్డంకులతో నిండి ఉంది.