అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఒమన్ జలసంధిపై దిగ్బంధనం (blockade) విధిస్తున్నట్లు, అక్కడి నుంచి వెళ్లే అన్ని కార్గోలపై **20%** ఫీజు వసూలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు. దీంతో గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగి, ముడి చమురు ధరల్లో ఒడిదుడుకులు చోటుచేసుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ కీలక జలమార్గం ద్వారా ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు **20%** జరుగుతుంది.
మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు పతాకస్థాయికి
మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లు అప్రమత్తమయ్యాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్.. ఒమన్ జలసంధిపై దిగ్బంధనం విధిస్తున్నామని, దాని గుండా వెళ్లే ప్రతి కార్గోపై 20% ఫీజు వసూలు చేస్తామని సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఈ జలసంధి భద్రతా ఖర్చులను భరించాల్సిన అవసరం ఉందని, అందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నామని ఆయన పేర్కొన్నారు.
గ్లోబల్ ఎనర్జీ సరఫరాలపై ప్రభావం
ఒమన్ జలసంధి.. పర్షియన్ గల్ఫ్ ను ఒమన్ గల్ఫ్ తో కలిపే కీలక వాణిజ్య మార్గం. ప్రపంచంలోని ముడి చమురు, లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) షిప్ మెంట్లలో దాదాపు ఐదవ వంతు (సుమారు 20%) ఈ ఇరుకైన జలమార్గం నుంచే జరుగుతుంది. ఇక్కడ ఎలాంటి ఆంక్షలు విధించినా, ఫీజులు వసూలు చేసినా అది సరఫరా గొలుసులకు (supply chains) తీవ్ర అంతరాయం కలిగించి, ఇంధన ధరలను పెంచుతుంది. భారత్ వంటి దేశాలకు ఇది చాలా కీలకం, ఎందుకంటే భారతదేశం అధికంగా ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది. చమురు ధరలు పెరిగితే, దేశ దిగుమతి బిల్లు, కరెంట్ ఖాతా లోటు (current account deficit), దేశీయ ద్రవ్యోల్బణం (domestic inflation)పై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది.
భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, మార్కెట్ రిస్క్
ఇటీవల అమెరికా, ఇరాన్ బలగాల మధ్య జరిగిన సైనిక ఘర్షణల నేపథ్యంలో ఈ పరిస్థితి మరింత తీవ్రమైంది. అమెరికా ప్రతిపాదనను టెహ్రాన్ అధికారికంగా తిరస్కరించింది. తమ అనుమతి లేకుండా అమెరికా జలసంధిని నియంత్రించే ప్రయత్నం చేస్తే తీవ్ర పరిణామాలుంటాయని ఇరాన్ హెచ్చరించింది. ఈ అనిశ్చితి, ఇంధనంపై ఎక్కువగా ఆధారపడే తయారీ, రసాయన, రవాణా రంగాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. సరఫరా ఆందోళనల కారణంగా ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగితే, కంపెనీలు ఈ అధిక ఖర్చులను వినియోగదారులకు బదిలీ చేయలేకపోతే వాటి లాభదాయకత (profit margins) తగ్గుతుంది.
అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్ కంపెనీలు తమ మార్గాలను ఎలా సర్దుబాటు చేసుకుంటాయో, ఈ ప్రాంతం గుండా వెళ్లే ట్యాంకర్లకు బీమా ప్రీమియంలు పెరుగుతాయో లేదో పెట్టుబడిదారులు గమనించాలి. రాబోయే రోజుల్లో చమురు ఎగుమతి చేసే ప్రధాన దేశాల అధికారిక స్పందన, ప్రతిపాదిత ఫీజు అమలు తీరు.. గ్లోబల్ ఆయిల్ ధరలపై, షిప్పింగ్ లాజిస్టిక్స్ పై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో చూడాలి.