ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ విదేశీ పర్యటనల కోసం 2025లో అయిన ఖర్చు **₹187.83 కోట్ల**కు చేరింది. ఇది 2024తో పోలిస్తే **71.5%** పెరిగినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ దౌత్యపరమైన కార్యక్రమాల వల్లనే ఏప్రిల్ 2021-డిసెంబర్ 2025 మధ్య **381.8 బిలియన్ డాలర్ల** ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ (FDI) ఆకర్షించబడిందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ప్రపంచ ఆర్థిక సంబంధాలను బలోపేతం చేసేందుకు ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ఈ గణాంకాలను పెట్టుబడిదారులు గమనిస్తున్నారు.
ఖర్చు గణాంకాలు వెల్లడి
కేంద్ర విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ తాజాగా రాజ్యసభలో ఈ వివరాలను వెల్లడించింది. 2025 సంవత్సరంలో ప్రధాని మోడీ విదేశీ పర్యటనల కోసం అయిన మొత్తం ఖర్చు ₹187.83 కోట్లు అని తెలిపింది. గత ఏడాదైన 2024లో ఈ ఖర్చు ₹109.51 కోట్లుగా నమోదవ్వగా, ఇప్పుడు 71.5% మేర పెరిగింది.
ప్రయాణాల పెరుగుదల, ఖర్చుల తీరు
గత ఐదేళ్లుగా చూస్తే, ప్రధాని విదేశీ ప్రయాణాల ఖర్చులో స్పష్టమైన పెరుగుదల కనిపిస్తోంది. 2021లో కరోనా ఆంక్షల కారణంగా ఖర్చులు పరిమితంగా ఉన్నప్పటికీ, పర్యటించిన దేశాల సంఖ్యతో పాటుగా ఖర్చు కూడా పెరిగింది. 2021లో 4 దేశాలకు చేసిన ప్రయాణాలకు ₹36.12 కోట్లు ఖర్చు కాగా, 2025 నాటికి ఈ సంఖ్య 23 దేశాలకు చేరింది.
ప్రస్తుత సంవత్సరం, 2026, జనవరి నుంచి జూలై వరకు సుమారు ₹74.58 కోట్లు ఖర్చు అయినట్లు అంచనా. అయితే, కొన్ని ప్రయాణాలకు సంబంధించిన చివరి బిల్లులు ఇంకా సెటిల్ అవ్వాల్సి ఉన్నందున ఈ మొత్తం మారే అవకాశం ఉంది.
ఆర్థిక ప్రయోజనాలు, FDI ఆకర్షణ
పెట్టుబడిదారులకు, మార్కెట్ నిపుణులకు ఈ ఖర్చులను ప్రభుత్వం 'ఎకనామిక్ డిప్లమసీ' (Economic Diplomacy) గా సమర్థించుకుంటోంది. ఉన్నత స్థాయి చర్చల ద్వారా అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను పెంపొందించుకోవడంలో ఈ పర్యటనలు కీలక పాత్ర పోషించాయని ప్రభుత్వం అధికారికంగా తెలిపింది. ఏప్రిల్ 2021 నుంచి డిసెంబర్ 2025 మధ్య కాలంలో 316 అవగాహన ఒప్పందాలు (MoU) కుదుర్చుకున్నామని, 381.8 బిలియన్ డాలర్ల ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ (FDI) ను ఆకర్షించగలిగామని పేర్కొంది.
ప్రయాణ ఖర్చుల్లో అమెరికా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ వంటి దేశాలు ముఖ్యమైన వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. సెమీకండక్టర్ సరఫరా గొలుసులు, జెట్ ఇంజన్ సహకారం, గ్రీన్ ఎనర్జీ, న్యూక్లియర్ టెక్నాలజీ వంటి వ్యూహాత్మక రంగాలపై ఈ పర్యటనలు ప్రధానంగా దృష్టి సారించాయి. ఉదాహరణకు, 2025లో ఫ్రాన్స్ పర్యటనకు ₹25.60 కోట్లు ఖర్చయింది. డిజిటల్ సైన్సెస్, పర్యావరణ సహకారం వంటి ఒప్పందాలపై అప్పట్లో దృష్టి సారించారు.
ఆర్థిక పారదర్శకతపై చర్చ
ఈ పర్యటనల ద్వారా FDI పెరుగుదల వంటి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు కలుగుతున్నాయని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ, పెరుగుతున్న ఖర్చులపై పార్లమెంటరీ, ప్రజా చర్చలో ఆర్థిక పారదర్శకతపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతూనే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని గమనించే పెట్టుబడిదారులు, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక అనుసంధానంపై ప్రభుత్వం చూపుతున్న దృష్టిని, దేశీయ ఆర్థిక క్రమశిక్షణను అంచనా వేయడానికి ఇలాంటి ఉన్నత స్థాయి దౌత్య ఖర్చులను పరిశీలిస్తారు. రాబోయే రోజుల్లో నార్వే, యూఏఈ, నెదర్లాండ్స్, స్వీడన్, ఇటలీ వంటి దేశాలకు జరిగిన ఇటీవలి పర్యటనలతో సహా, 2026 ప్రయాణాలకు సంబంధించిన తుది ఖర్చుల వివరాలను కూడా మార్కెట్ నిశితంగా గమనిస్తుంది.