నేపాల్లో సంభవించిన భారీ గ్లేషియర్ వరదల వల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గడ్డుకాలం ఎదురైంది. మొత్తం GDPలో దాదాపు 10% మేర నష్టం వాటిల్లగా, 1,450 మందికి పైగా మరణించారు. ఈ నేపథ్యంలో అప్పులు కాకుండా, గ్రాంట్ల రూపంలో ఆర్థిక సాయం అందించాలని అంతర్జాతీయ సమాజానికి నేపాల్ విజ్ఞప్తి చేస్తోంది.
ఆర్థిక సంక్షోభంలో నేపాల్
ఆగస్టు చివరలో చైనా సరిహద్దు సమీపంలో సంభవించిన గ్లేషియర్ వరదలు నేపాల్ను అతలాకుతలం చేశాయి. ఈ ప్రకృతి వైపరీత్యం వల్ల దేశం 10% GDP నష్టాన్ని చవిచూసింది. ఈ భారీ నష్టాన్ని పూడ్చుకోవడానికి అదనపు అప్పుల భారం మోయడం అసాధ్యమని నేపాల్ ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది. ఇప్పటికే ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న దేశానికి అధిక వడ్డీతో కూడిన రుణాలు కాకుండా, నేరుగా గ్రాంట్లు అందించాలని కోరుతోంది.
UN వేదికగా ఆవేదన
ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) జనరల్ అసెంబ్లీలో నేపాల్ ప్రతినిధులు ఈ విషయాన్ని గట్టిగా ప్రస్తావించారు. అత్యవసర ఆర్థిక సాయం అందించే పాత విధానంలో మార్పులు రావాలని వారు కోరారు. రోడ్లు, పాఠశాలలు, నివాస గృహాలు ధ్వంసం కావడంతో ప్రస్తుతం పునర్నిర్మాణమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పనిచేస్తోంది. అయితే, ప్రపంచ బ్యాంక్ (World Bank) ఇప్పటికే $170 మిలియన్ల అత్యవసర సాయాన్ని ప్రకటించినప్పటికీ, మరింత ఆర్థిక స్థిరత్వం కోసం గ్రాంట్లపైనే ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది.
హిమాలయ దేశాల ఉమ్మడి కార్యాచరణ
ఈ విపత్తు కారణంగా పొరుగు దేశాల మధ్య సమన్వయం పెరగాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. నేపాల్, ఇండియా, మరియు చైనా కలిసి ఒక 'హిమాలయన్ ఫ్రేమ్వర్క్'ను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదన వచ్చింది. దీని ద్వారా:
- గ్లేషియర్ సరస్సుల శాటిలైట్ మానిటరింగ్.
- ఉమ్మడి ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థల (Early-warning protocols) రూపకల్పన.
- సరిహద్దుల దాటి డేటా షేరింగ్.
ప్రస్తుతం పరిస్థితి
ప్రస్తుతం గాలింపు చర్యలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి. దాదాపు 6,000 మంది వరకు అదృశ్యమైనట్లు వార్తలు అందుతున్నాయి. ఈ కష్టకాలంలో రుణభారం లేకుండా ఆర్థిక సాయం పొందేందుకు నేపాల్ ప్రయత్నిస్తుండగా, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులు మరియు ప్రాంతీయ విశ్లేషకులు ఈ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నారు.