ప్రముఖ దక్షిణాఫ్రికా న్యాయమూర్తి Navi Pillay ని 2026 ఏడాదికి గాను నోబెల్ శాంతి బహుమతి వరించింది. అంతర్జాతీయ చట్టాలు, మానవ హక్కుల కోసం ఆమె చేసిన సుదీర్ఘ సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ అవార్డు దక్కింది. అయితే, ఈ నిర్ణయంపై ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేస్తూ విమర్శలు గుప్పించడం గమనార్హం.
ప్రఖ్యాత నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ 85 ఏళ్ల దక్షిణాఫ్రికా న్యాయవాది Navi Pillay ని 2026 నోబెల్ శాంతి బహుమతికి ఎంపిక చేసింది. ఈ అవార్డుతో పాటు ఆమెకు 12 మిలియన్ల స్వీడిష్ క్రౌన్ల నగదు బహుమతి అందుతుంది. అంతర్జాతీయ చట్టాలను కాపాడటంలోనూ, వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటంలోనూ, యుద్ధ ప్రాంతాల్లో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై ఆమె చేసిన కృషిని కమిటీ ప్రత్యేకంగా కొనియాడింది.
సుదీర్ఘ ప్రస్థానం
దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో జన్మించిన నవీ పిళ్లై, వర్ణవివక్ష కాలం నుంచే న్యాయ రంగంలో కీలకంగా పనిచేశారు. అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ICJ), అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్ట్ (ICC) లో న్యాయమూర్తిగా, అలాగే ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల కమిషనర్‌గా ఆమె బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. క్లిష్టమైన అంతర్జాతీయ పరిస్థితుల్లో, బలహీన వర్గాల పక్షాన నిలబడటంలో ఆమె చూపిన చొరవ ప్రపంచ శాంతికి ఎంతో అవసరమని కమిటీ పేర్కొంది.
ఇజ్రాయెల్ అసంతృప్తి
ఈ అవార్డు ప్రకటనపై ఐక్యరాజ్యసమితి వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు హర్షం వ్యక్తం చేసినా, ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం మాత్రం తీవ్రంగా స్పందించింది. నోబెల్ కమిటీ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఒక రాజకీయ వ్యూహమని, తమ దేశం పట్ల పక్షపాతంతోనే ఈ అవార్డు ఇచ్చారని ఇజ్రాయెల్ అధికారులు ఆరోపించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ దేశాల ప్రభుత్వాలకు, అంతర్జాతీయ న్యాయ సంస్థలకు మధ్య పెరుగుతున్న విభేదాలకు ఈ సంఘటన ఒక నిదర్శనంగా మారింది.
ప్రస్తుతం నవీ పిళ్లై అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో అడ్-హాక్ న్యాయమూర్తిగా కొనసాగుతున్నారు. ఈ అవార్డు చుట్టూ జరుగుతున్న చర్చలు, భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ న్యాయ సంస్థల ప్రభావాన్ని ఎలా మార్చబోతున్నాయనేది ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది.