భారత్ వాణిజ్యానికి కొత్త తలనొప్పి! పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు.. షిప్పింగ్ ఖర్చులు ఆకాశానికి!

అసలు సమస్య ఏంటి?

సరఫరా గొలుసుల (Supply Chain) స్థిరత్వం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం 'ఇంటర్-మినిస్టీరియల్ గ్రూప్ (IMG)' ను ఏర్పాటు చేయడం, బాహ్య షాకుల నుంచి ఆర్థిక వ్యవస్థను రక్షించుకోవడంలో ప్రభుత్వ వ్యూహాన్ని సూచిస్తుంది. అయితే, భౌగోళిక రాజకీయ సంక్షోభం తీవ్రత, కీలక రంగాలలో భారతదేశ బలహీనతలు ఒక సవాలుగా మారాయి.

భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు.. వాణిజ్య మార్గాలపై ప్రభావం

పశ్చిమాసియాలో పెరుగుతున్న సంఘర్షణలు భారతదేశ వాణిజ్య మౌలిక సదుపాయాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz), బాబ్-ఎల్-మండేబ్ జలసంధి (Bab-el-Mandeb Strait) వంటివి తీవ్ర అస్థిరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి. దీనివల్ల గల్ఫ్, యూరప్, ఉత్తర అమెరికా మార్కెట్లకు వెళ్లే భారతదేశ వస్తువుల ఎగుమతుల్లో 50% వరకు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.

పరిశ్రమ వర్గాల నివేదికల ప్రకారం, షిప్పింగ్ లైన్లు ఇప్పటికే ఓడలను దారి మళ్లిస్తున్నాయి. దీనివల్ల ముఖ్యమైన భారతదేశం-యూరప్ మార్గాలలో ప్రయాణ సమయం 15-20 రోజులు పెరుగుతోంది. సరుకు రవాణా ఛార్జీలు (Freight rates) కూడా 40-50% వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ లాజిస్టిక్స్ ఒత్తిడి భారతీయ ఎగుమతిదారుల ఖర్చులను పెంచడమే కాకుండా, వారి వర్కింగ్ క్యాపిటల్ సైకిళ్లను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. విమాన కార్గో రేట్లు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి.

చమురు ధరల పరుగులు, దిగుమతులపై భారం

గ్లోబల్ బెంచ్మార్క్ బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్ కు $80-$100 కు చేరుకుంటున్నాయి. భారతదేశం తన ముడిచమురు అవసరాలలో సుమారు 88% దిగుమతి చేసుకుంటుంది. దీనివల్ల దిగుమతుల బిల్లు గణనీయంగా పెరుగుతుంది. ప్రతి $10 బ్యారెల్ కు చమురు ధర పెరిగితే, కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) 40-50 బేసిస్ పాయింట్లు పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది ద్రవ్యోల్బణ ఆందోళనలను పెంచుతుంది.

భారత్ బలహీనతలు.. వ్యూహాత్మక నిల్వలు

వేగంగా పెరుగుతున్న చమురు వినియోగదారుగా, భారతదేశం సరఫరా అంతరాయాలకు చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. చైనా వంటి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలతో పోలిస్తే, భారతదేశం వద్ద వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలు (Strategic Oil Reserves) చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. మొత్తం చమురు నిల్వలు, వ్యూహాత్మక నిల్వలతో కలిపి, హార్ముజ్ జలసంధి మార్గంలో అడ్డంకులు ఏర్పడితే సుమారు 40-45 రోజులకు సరిపోతాయని అంచనా. ఇది సుస్థిరమైన అంతరాయాలకు తక్కువ బఫర్.

ఇటీవల రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులను తగ్గించుకుని, మధ్యప్రాచ్యం వైపు మళ్లడంతో, ఈ ప్రాంత అస్థిరతకు భారతదేశం మరింత ఎక్కువగా గురవుతోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో సంఘర్షణలు ఎప్పుడూ చమురు ధరల పెరుగుదలకు దారితీస్తాయి, ఇది భారతదేశ ఆర్థిక లోటును, ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతుంది.

ఇతర దేశాలతో పోలిక, దీర్ఘకాలిక చర్యలు

ఆగ్నేయాసియా దేశాలతో పోలిస్తే, భారతదేశం వాణిజ్య లోటు, ప్రాంతీయ విలువ గొలుసులలో (Regional Value Chains) తక్కువ ఏకీకరణ వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. అయితే, ఇటీవల అమెరికాతో కుదిరిన వాణిజ్య ఒప్పందం ప్రకారం సుంకాలు **18%**కి తగ్గించడం వంటివి ఎగుమతి పోటీతత్వాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో ఉన్నాయి.

చైనా వంటి దేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి జపాన్, ఆస్ట్రేలియాలతో కలిసి 'రెసిలెంట్ సప్లై చైన్ ఇనిషియేటివ్ (RSCI)' వంటి విస్తృత కార్యక్రమాలు ఊపందుకుంటున్నాయి. అయితే, ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు విదేశీ పెట్టుబడులను నిరుత్సాహపరచవచ్చని BMI నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.

నష్టభయం (Bear Case)

ప్రభుత్వం టాస్క్ ఫోర్స్ ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, భారతదేశ వాణిజ్య వ్యవస్థలో నిర్మాణపరమైన బలహీనతలు గణనీయమైన నష్టాలను కలిగిస్తాయి. ముడిచమురు, LNG దిగుమతుల్లో సగానికి పైగా హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక మార్గాలపై ఆధారపడటం, భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరతకు భారతదేశాన్ని గురిచేస్తుంది. ఈ మార్గాలు మూసివేయబడటం లేదా గణనీయంగా అంతరాయం కలగడం వల్ల ధరలు పెరగడం, లాజిస్టిక్స్ సమస్యలు తలెత్తడం ఖాయం.

జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే, భారతదేశం వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలు చాలా తక్కువగా ఉండటం ఒక కీలకమైన వైఫల్యం. ఇది దిగుమతి బిల్లులను పెంచడమే కాకుండా, విదేశీ మారక నిల్వలను (Foreign Exchange Reserves) ఒత్తిడికి గురిచేసి, భారత రూపాయిపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు.

అలాగే, యుద్ధ ప్రభావిత ప్రాంతాలలో పనిచేసే ఓడలకు వార్ రిస్క్ కవర్ (War Risk Cover) అందుబాటులో లేకపోవడం లేదా చాలా ఖరీదైనదిగా మారడం వంటివి షిప్పింగ్ ఖర్చులను మరింత పెంచుతాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు

పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపై భారతదేశ స్థూల ఆర్థిక సూచికలపై (Macroeconomic Indicators) ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది. ద్రవ్యోల్బణం, ద్రవ్య, ప్రస్తుత ఖాతా మిగుళ్లు, ప్రవాహాలపై (Remittances) దీని ప్రభావం ఉంటుంది.

కొందరు భారతదేశం యొక్క బలమైన దేశీయ డిమాండ్, విధాన సంస్కరణలను ఆశాజనకంగా చూస్తుండగా, మరికొందరు స్వల్పకాలంలో ప్రతికూల మార్కెట్ ప్రతిస్పందన, నిరంతర అస్థిరతను అంచనా వేస్తున్నారు. ప్రభుత్వం నిరంతరం పర్యవేక్షించడం, అనుకూల చర్యలు తీసుకోవడం కీలకం. అయితే, భౌగోళిక రాజకీయ నష్టాలు, ఇంధన ధరల అస్థిరత, సరఫరా గొలుసు అంతరాయాల కలయిక భారత వాణిజ్యానికి, పెట్టుబడులకు సంక్లిష్టమైన, సవాలుతో కూడిన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తోంది. ఈ ఒత్తిళ్లను అధిగమించడం అనేది ఇంధన వనరులను విస్తృతం చేసుకోవడం, లాజిస్టిక్స్ లో సౌలభ్యాన్ని పెంచుకోవడం, దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.