వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎన్నికలకు ముప్పు! భారత్‌లో తీవ్ర ఇబ్బందులు

ఎన్నికలను అడ్డుకుంటున్న తీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితులు

International IDEA (International Institute for Democracy and Electoral Assistance) విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, గత 20 సంవత్సరాలుగా 52 దేశాలలో జరిగిన 94 ఎన్నికలు తీవ్ర వాతావరణ సంఘటనల వల్ల గణనీయంగా ప్రభావితమయ్యాయి. భారతదేశ ఎన్నికల ప్రక్రియ కూడా ఈ వాతావరణ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ (CSE) డేటా ప్రకారం, 2022లో దాదాపు ప్రతిరోజూ తీవ్ర వాతావరణ సంఘటనలు నమోదయ్యాయి. 2025 జనవరి నుంచి నవంబర్ మధ్య కాలంలో గత నాలుగు సంవత్సరాలలో అత్యధిక సంఘటనలు నమోదవడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.

భారత్‌లో వడగాల్పుల ప్రభావం

ముఖ్యంగా, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల సమయంలో అనేక ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు 45 డిగ్రీల సెల్సియస్ దాటిపోయాయి. ఈ తీవ్రమైన వేడి ప్రాణాలను కూడా బలిగొంది. చివరి ఓటింగ్ రోజున ఒక ప్రాంతంలోనే వేడి సంబంధిత కారణాలతో కనీసం 33 మంది పోలింగ్ అధికారుల మరణించినట్లు నివేదికలున్నాయి. 2019లో తీవ్రమైన వేడి కారణంగా ఒక నియోజకవర్గంలో పోలింగ్ వాయిదా పడింది. ఎన్నికల కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా (Election Commission of India) నీటి సౌకర్యం, నీడ ఉన్న ప్రాంతాలు, వైద్య కిట్లు అందించడంతో పాటు విపత్తు నిర్వహణ ప్రణాళికలను రూపొందించింది. అయినప్పటికీ, జాతీయ మార్గదర్శకాలు కేవలం ప్రాథమిక అవసరాలను మాత్రమే నిర్దేశించడంతో, సన్నద్ధత అన్నిచోట్లా ఒకేలా లేదు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలింగ్‌కు ఆటంకాలు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2006 నుంచి కనీసం 26 ఎన్నికలు ప్రకృతి వైపరీత్యాల కారణంగా ఆలస్యమయ్యాయని నివేదిక పేర్కొంది. కేవలం 2024లోనే, ఉష్ణమండల తుఫానులు, వరదలు, వడగాలులు, కార్చిచ్చులు, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు వంటి సంఘటనల వల్ల 18 దేశాలలో 23 ఎన్నికలు ప్రభావితమయ్యాయి. ఆకస్మిక తుఫానులు, వరదల వల్ల 67% అంతరాయాలు కలగగా, వడగాలుల వల్ల 9%, భూకంపాలు, కార్చిచ్చుల వల్ల 7% చొప్పున అంతరాయాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ ముప్పులు ఏ దేశాన్ని వదలకుండా, అన్ని ఆదాయ వర్గాల దేశాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

ఎన్నికల కోసం వాతావరణ నిరోధకత

పెరుగుతున్న వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో, ఎన్నికల సమగ్రతను కాపాడటానికి భౌతిక భద్రత, ఆరోగ్యం, వాతావరణ నిరోధకత వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని International IDEA సూచిస్తోంది. ఎన్నికల సంఘాలు, వాతావరణ, పర్యావరణ, విపత్తు నిర్వహణ సంస్థల మధ్య మెరుగైన సమన్వయం, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను ఉపయోగించుకోవాలని నివేదిక కోరుతోంది. దీర్ఘకాలిక నిరోధకతను పెంపొందించడానికి, ఎన్నికల వ్యవస్థలను జాతీయ వాతావరణ అనుసరణ, విపత్తు ప్రమాద తగ్గింపు ప్రణాళికలలో అధికారికంగా భాగం చేయాలి. ఇవి దూరంగా ఉన్న ముప్పులు కాదని, ప్రజాస్వామ్య సంస్థలు ఎదుర్కోవాల్సిన తక్షణ వాస్తవాలని సెక్రటరీ-జనరల్ కెవిన్ కాసాస్-జమోరా (Kevin Casas-Zamora) అన్నారు.