పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం: భారత ఎగుమతులకు పెను ముప్పు.. JNPT పోర్ట్ వద్ద ట్రాఫిక్ జామ్!

వాణిజ్య మార్గాలపై భౌగోళిక రాజకీయాల ప్రభావం

పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న పరిణామాలు, నేరుగా దేశంలోని అతిపెద్ద కంటైనర్ పోర్ట్ అయిన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్ ట్రస్ట్ (JNPT) వద్ద తీవ్ర అంతరాయాలను సృష్టిస్తున్నాయి. గగనతలాన్ని మూసివేయడం, షిప్పింగ్ మార్గాలపై అనిశ్చితి వంటి కారణాలతో ఓడరేవుల్లో రద్దీ గణనీయంగా పెరిగింది. ఇది భారత ఎగుమతి రంగంపై, ప్రత్యేకించి త్వరగా పాడైపోయే (Perishable) సరుకులపై తీవ్ర ఒత్తిడి తెస్తోంది. అమెరికా, యూరప్ వంటి కీలక మార్కెట్లకు వెళ్లే దేశ ఎగుమతుల్లో దాదాపు 56% ఈ మార్గాలపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి.

త్వరగా పాడైపోయే సరుకులకు పెరిగిన కష్టాలు: ఖర్చుల పెరుగుదల, పాడయ్యే ప్రమాదం

ఈ సంక్షోభంతో ముఖ్యంగా ద్రాక్ష, ఉల్లిపాయలు, ఇతర పండ్లు, కూరగాయలు వంటి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేసేవారు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు. ఈ సున్నితమైన సరుకులను తరలించే కంటైనర్లకు రోజుకు సుమారు ₹8,000 అదనపు చార్జీలు పడుతున్నాయి. ఈ అంతరాయాలు ఇలాగే కొనసాగితే, ప్రతి కంటైనర్‌ను అదనంగా ₹5,000-6,000 ఖర్చుతో దించుకోవాల్సి వస్తుంది. దీనితో పాటు సరుకులు పాడైపోయే ప్రమాదం, భారీ ఆర్థిక నష్టాలు కూడా పొంచి ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితి త్వరలోనే (సుమారు 48 నుంచి 72 గంటల్లో) చక్కబడుతుందని ఎగుమతిదారులు ఆశిస్తున్నారు. హోర్టికల్చర్ ప్రొడ్యూస్ ఎక్స్‌పోర్టర్స్ అసోసియేషన్, APEDA ద్వారా ప్రభుత్వానికి ఈ పెరుగుతున్న ఖర్చులను భరించాలని విజ్ఞప్తి చేసింది. రీఫర్ కంటైనర్లపై విధించే డిటెన్షన్ చార్జీలు, ఉచిత సమయం తర్వాత రోజుకు ₹235 వరకు చేరుకోవడం పరిస్థితిని మరింత దిగజార్చుతోంది.

వ్యూహాత్మక బలహీనతలు వెలుగులోకి: పోర్ట్ రద్దీకి మించి

JNPT పోర్ట్, కంటైనర్ పోర్ట్ పెర్ఫార్మెన్స్ ఇండెక్స్ (CPPI) 2024లో ఏడాదికి 19వ స్థానంలో నిలిచి పనితీరు మెరుగుపరుచుకున్నప్పటికీ, ప్రస్తుత సంక్షోభం వ్యవస్థాగత బలహీనతలను బయటపెట్టింది. యూరప్‌కు వెళ్లే భారత ఎగుమతుల్లో దాదాపు 80% పశ్చిమ ఆసియా వాణిజ్య మార్గాలపైనే ఆధారపడి ఉండటం, ఈ ప్రాంతంలో ఏ చిన్న అస్థిరత వచ్చినా దేశాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. గత ఏడాది చివరలో (2023-2025) రెడ్ సీ సంక్షోభం సమయంలో, రవాణా ఖర్చులు (Freight Rates) 2 నుంచి 3 రెట్లు, కొన్ని సందర్భాల్లో 8 రెట్లు వరకు పెరిగాయి. ప్రయాణ సమయాలు కూడా 15-20 రోజులు పెరిగాయి. ఇంతటి సుదీర్ఘ ప్రయాణ సమయం పండ్లు, కూరగాయల వంటి వాటి మార్కెట్ విలువను పూర్తిగా దెబ్బతీస్తుంది. 2024-25లో 4% వృద్ధి సాధించి, 369.05 మిలియన్ టన్నుల ఉత్పత్తితో ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద పండ్లు, కూరగాయల ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్న భారత horticulture రంగం ప్రస్తుతం తీవ్ర ప్రమాదంలో పడింది. పలు ప్రధాన షిప్పింగ్ లైన్లు బుకింగ్‌లను నిలిపివేసి, ఓడలను కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ మీదుగా మళ్లించడం వల్ల రవాణా, బీమా ఖర్చులు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే విమాన రవాణాపై 18% GST వంటి అడ్డంకులు భారత ఎగుమతులను పోటీలో వెనుకబడేలా చేస్తున్నాయి. భారతీయ వ్యాపారాలకు భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత (Geopolitical Instability) అతిపెద్ద రిస్క్‌గా మారినట్లు సర్వేలు సూచిస్తున్నాయి.

మార్కెట్ ప్రతిధ్వనులు, భవిష్యత్ ప్రణాళిక

ఈ భౌగోళిక రాజకీయ అంతరాయాల ప్రభావం లాజిస్టిక్స్ రంగంపై కూడా పడింది. అదానీ పోర్ట్స్ (మార్కెట్ క్యాప్: ₹3.50 ట్రిలియన్, P/E: 28.53x) మరియు గేట్‌వే డిస్ట్రిపార్క్స్‌ (మార్కెట్ క్యాప్: ₹2.94 ట్రిలియన్, P/E: 10.94x) వంటి ప్రధాన పోర్ట్ ఆపరేటర్లు సరుకు రవాణా తగ్గడం, కార్యకలాపాల్లో సంక్లిష్టతలు పెరగడం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కోవచ్చు. APEDA ఎగుమతుల ప్రోత్సాహానికి కృషి చేస్తున్నప్పటికీ, ఈ సంక్షోభం దేశం యొక్క సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) స్థితిస్థాపకతకు పెద్ద పరీక్షగా మారింది. ప్రపంచ బ్యాంక్ లాజిస్టిక్స్ పెర్ఫార్మెన్స్ ఇండెక్స్ (LPI) 2023లో భారతదేశం 38వ స్థానంలో నిలిచింది. ఈ నేపథ్యంలో, ప్రభుత్వం తక్షణ అంతరాయాలను అధిగమించి, దీర్ఘకాలిక సరఫరా గొలుసు సమస్యలను పరిష్కరించడంపై దృష్టి సారించాల్సి ఉంటుంది. ప్రత్యామ్నాయ వాణిజ్య మార్గాలను అన్వేషించడం, సంక్షోభ సమయాల్లో అనుసరించాల్సిన ప్రణాళికలను పటిష్టం చేసుకోవడం భారత ఎగుమతి రంగ భవిష్యత్తుకు అత్యవసరం.