భారతదేశానికి కీలక లాజిస్టిక్స్, రవాణా కేంద్రంగా ఉత్తరప్రదేశ్ (UP) రూపాంతరం చెందుతోంది. జేవర్ వద్ద నోయిడా ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ ప్రారంభోత్సవం కేవలం ఒక మౌలిక సదుపాయాల మైలురాయి మాత్రమే కాదు, రాష్ట్రానికి ఒక వ్యూహాత్మక పునర్నిర్మాణాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ విమానాశ్రయం ప్రారంభమైతే, గణనీయమైన ఆర్థిక కార్యకలాపాలు ఊపందుకుంటాయని, పెట్టుబడులు ఆకర్షించబడతాయని, తద్వారా ప్రాంతంలో, వెలుపల వాణిజ్యం, ఉపాధికి కొత్త మార్గాలు తెరుచుకుంటాయని అంచనా.
ఏవియేషన్ హబ్గా UP
UP తనను తాను భారతదేశంలోనే అగ్రగామి విమానయాన కేంద్రంగా స్థిరపరుచుకుంటోంది. ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ వెల్లడించినట్లుగా, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేతుల మీదుగా జేవర్ వద్ద నోయిడా ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ ప్రారంభోత్సవం, రాష్ట్ర వైమానిక మౌలిక సదుపాయాలలో ముఖ్యమైన విస్తరణను సూచిస్తుంది. ఇప్పటికే UPలో 10 పైగా విమానాశ్రయాలు పనిచేస్తున్నాయి, ఇటీవల ప్రారంభమైన వాటితో ఈ సంఖ్య 13కి చేరనుంది. జేవర్ విమానాశ్రయం భారతదేశంలోనే అతిపెద్దదిగా ఉండటమే కాకుండా, ప్రయాణీకుల రద్దీకి, భారీ ఎత్తున కార్గో కార్యకలాపాలకు కీలక కేంద్రంగా మారనుంది. దీంతో రాష్ట్రం ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి ఒక ముఖ్యమైన ద్వారంగా నిలుస్తుంది. ఢిల్లీలోని ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఎదుర్కొంటున్న తీవ్రమైన రద్దీని తగ్గించడంలోనూ దీని వ్యూహాత్మక స్థానం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
మౌలిక సదుపాయాల దూకుడు.. ఆర్థిక ప్రభావం
UPలో విమానాశ్రయాల అభివృద్ధిలో దూకుడు కనిపిస్తోంది. రాబోయే జేవర్ ఫెసిలిటీతో సహా ఇప్పుడు ఐదు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలతో, దేశంలో కనెక్టివిటీ విస్తరణలో రాష్ట్రం ముందు వరుసలో ఉంది. భారీ జనాభా ఉన్నప్పటికీ విమానాశ్రయ మౌలిక సదుపాయాలలో చారిత్రకంగా వెనుకబడిన UP, ఇప్పుడు ఈ వేగవంతమైన వృద్ధితో దూసుకుపోతోంది. జేవర్ విమానాశ్రయం, దేశంలో వైమానిక సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను తగ్గించడం (ప్రస్తుతం GDPలో 13-14% ఉండగా, 2030 నాటికి **8-9%**కి తగ్గించాలని లక్ష్యం) అనే విస్తృత జాతీయ ప్రచారంలో భాగం. పూర్తిస్థాయిలో 2040 నాటికి ఇది సంవత్సరానికి 70 మిలియన్ మంది ప్రయాణీకులను, తొలి దశలో సంవత్సరానికి 12 మిలియన్ మంది ప్రయాణీకులను నిర్వహించగలదని అంచనా. పోలికగా, మరో ముఖ్యమైన గ్రీన్ ఫీల్డ్ ప్రాజెక్ట్ అయిన నవీ ముంబై ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్, తొలి దశలో సంవత్సరానికి 20 మిలియన్ మంది ప్రయాణీకులను, ఆ తర్వాత 90 మిలియన్ వరకు నిర్వహించేలా డిజైన్ చేయబడింది. ఇటువంటి భారీ విమానాశ్రయాల అభివృద్ధి ఆర్థిక ప్రభావం గణనీయంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, హైదరాబాద్ విమానాశ్రయం దాదాపు ₹68,000 కోట్ల స్థూల విలువ జోడింపునకు (GVA) దోహదపడుతుంది, 3.5 లక్షల ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుంది, ఇది తెలంగాణ GVAలో 4.6% కంటే ఎక్కువ. నోయిడా విమానాశ్రయం అభివృద్ధి, చుట్టుపక్కల నోయిడా-గ్రేటర్ నోయిడా-యమునా ఎక్స్ప్రెస్వే కారిడార్లో గణనీయమైన రియల్ ఎస్టేట్ వృద్ధిని కూడా ప్రోత్సహించే అవకాశం ఉంది. వైమానిక, లాజిస్టిక్స్, హాస్పిటాలిటీ, సంబంధిత సేవల రంగాలలో ఉద్యోగాలు సృష్టించబడుతాయి. జాతీయ స్థాయిలో, ఇ-కామర్స్, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను తగ్గించే జాతీయ లక్ష్యాల ద్వారా, భారత వైమానిక కార్గో రంగం బలమైన వృద్ధిని సాధిస్తోంది, 2033 నాటికి 9.56 మిలియన్ టన్నులకు చేరుతుందని అంచనా.
నిర్మాణపరమైన బలహీనతలు & ప్రమాదాలు
అయితే, ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్ట్ కొన్ని ఆటంకాలను ఎదుర్కొంటోంది. నోయిడా ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ ప్రాజెక్ట్ అనేక ఆపరేషనల్ గడువులను కోల్పోతూ, గణనీయమైన ఆలస్యాన్ని చవిచూసింది. నిర్మాణంలో ఆలస్యం, సేకరణ సమస్యలు, DGCA, BCAS వంటి సంస్థల నుండి కీలక నియంత్రణ ఆమోదాలు పొందడంలో జాప్యం వంటి కారణాల వల్ల కాంట్రాక్టర్లపై రోజువారీ జరిమానాలు పడుతున్నాయి. నీటి, మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లు వంటి కీలక మౌలిక సదుపాయాలు ఇంకా పూర్తికాకపోవడం, ప్రాజెక్ట్ కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలిగిస్తోంది. అంతేకాకుండా, ప్రాజెక్ట్ మధ్యలోనే కొందరు కాంట్రాక్టర్లు వైదొలగడం, వారి స్థానంలో కొత్తవారిని నియమించడం, పనులను వేగవంతం చేయడం వంటివి జరిగాయి. నిర్మాణపరమైన అడ్డంకులకు అతీతంగా, భారతదేశంలోని అతిపెద్ద మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు సహజంగానే ఫైనాన్సింగ్, లిక్విడిటీ సవాళ్లు, నియంత్రణ అనిశ్చితి, భూసేకరణ వివాదాలు, వ్యయ ద్రవ్యోల్బణం, ట్రాఫిక్ అంచనాలు అందుకోలేకపోతే డిమాండ్ నష్టాలు వంటి ప్రమాదాలకు గురవుతాయి. విమానాశ్రయాలకు కీలకమైన ప్రమాదం ఏమిటంటే, సమర్థవంతమైన కార్గో రవాణా, ప్రయాణీకుల అందుబాటును సులభతరం చేయడానికి ప్రస్తుత మల్టీమోడల్ రవాణా నెట్వర్క్లతో (రోడ్డు, రైలు, జలమార్గాలు) అతుకులు లేని అనుసంధానతను నిర్ధారించడం. జేవర్ ఎక్స్ప్రెస్వేలు, ఫ్రైట్ కారిడార్లతో ప్రణాళిక చేయబడినప్పటికీ, దాని పూర్తి సామర్థ్యం ఈ మల్టీమోడల్ అనుసంధానం, నిరంతర డిమాండ్పై ఆధారపడి ఉంటుంది, ముఖ్యంగా ఢిల్లీ వంటి ఇప్పటికే ఉన్న హబ్లతో పోటీ పడటంలో.
భవిష్యత్తు ప్రయాణం
నోయిడా ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్ పూర్తిస్థాయిలో కార్యకలాపాలు ప్రారంభించడం ఉత్తరప్రదేశ్ ఆర్థిక వృద్ధిని గణనీయంగా వేగవంతం చేస్తుందని భావిస్తున్నారు. దీనిని కీలక ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య కేంద్రంగా నిలబెడుతుంది. విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, ఈ మౌలిక సదుపాయాల ముందడుగు గణనీయమైన పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, రాష్ట్ర GDPని పెంచుతుంది. విమానాశ్రయం యొక్క విస్తృతమైన కార్గో నిర్వహణ సామర్థ్యం, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ లాజిస్టిక్స్ పవర్హౌస్గా తీర్చిదిద్దాలనే జాతీయ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. చుట్టుపక్కల 'ఏరోసిటీ' అభివృద్ధి, రియల్ ఎస్టేట్, వాణిజ్య విస్తరణను మరింత ప్రోత్సహిస్తుందని, ఆర్థిక కార్యకలాపాల అలల ప్రభావాన్ని సృష్టిస్తుందని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం నిర్మాణ, నియంత్రణపరమైన అడ్డంకులను అధిగమించడంపై దృష్టి సారించినప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక దృక్పథం UP తన ఆర్థిక పోటీతత్వాన్ని, అనుసంధానతను గణనీయంగా మెరుగుపరుచుకుంటుందని సూచిస్తోంది.