కేరళలోని తిరువనంతపురం కన్స్యూమర్ కోర్టు, 2017లో జరిగిన విమానం ఆలస్యం ఘటనకు సంబంధించి ఎయిర్ ఇండియాకు షాక్ ఇచ్చింది. ప్రయాణికుడికి **₹1.36 లక్షలు** చెల్లించాలని ఆదేశించింది. దాదాపు 9 ఏళ్ల పాటు సాగిన ఈ న్యాయ పోరాటం, ఎయిర్ ఇండియా సేవల్లో లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది. ఎయిర్ ఇండియా పబ్లిక్ లిస్టెడ్ కంపెనీ కానప్పటికీ, తీవ్రమైన నిర్వహణ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. FY26లో కంపెనీ **₹22,238 కోట్ల** నికర నష్టాలను నమోదు చేసింది.
9 ఏళ్ల పోరాటానికి తెర
తిరువనంతపురం జిల్లా వినియోగదారుల వివాదాల పరిష్కార కమిషన్, ఎయిర్ ఇండియాకు వ్యతిరేకంగా సంచలన తీర్పునిచ్చింది. 2017 సెప్టెంబర్లో జరిగిన విమాన ఆలస్యం కారణంగా ప్రయాణికుడిగా ఉన్న కపిల్ దేవ్ ఇబ్బందులు పడ్డారని, సేవల్లో లోపం ఉందని కోర్టు తేల్చింది. ఈ నేపథ్యంలో, ఎయిర్ ఇండియా ఆ ప్రయాణికుడికి మొత్తం ₹1.36 లక్షలు పరిహారంగా చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
ఈ పరిహారంలో, ప్రయాణికుడికి జరిగిన ఆర్థిక నష్టాలకు ₹83,000, మానసిక వేదనకు ₹50,000, మరియు న్యాయస్థాన ఖర్చుల కింద ₹3,000 ఉన్నాయి.
అసలేం జరిగింది?
2017లో, తిరువనంతపురం నుంచి ముంబైకి బయలుదేరాల్సిన దేశీయ విమానం, 2 గంటలకు పైగా ఆలస్యమైంది. దీనివల్ల, ఆ ప్రయాణికుడు సౌదీ అరేబియాకు వెళ్లాల్సిన అంతర్జాతీయ విమానాన్ని మిస్ అయ్యారు. ఫిర్యాదు ప్రకారం, ఆ రాత్రి విమానాశ్రయంలో ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడినా, ఎయిర్ ఇండియా సరైన వసతి, భోజనం వంటి సౌకర్యాలు కల్పించడంలో విఫలమైంది. దీంతో, ప్రయాణికుడు అధిక ధరకు కొత్త టికెట్ కొనుక్కోవాల్సి వచ్చింది. ఈ సంఘటనల ఆధారంగానే కోర్టులో కేసు నమోదైంది.
ఎయిర్ ఇండియా ఆర్థిక పరిస్థితి
ఈ వ్యక్తిగత కేసు పక్కన పెడితే, ఎయిర్ ఇండియా ప్రస్తుతం పెద్ద ఎత్తున పునర్వ్యవస్థీకరణ (Organizational Overhaul) ప్రక్రియలో ఉంది. అయితే, వాటాదారులకు (Stakeholders) ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ఎయిర్ ఇండియా పబ్లిక్ లిస్టెడ్ కంపెనీ కాదు, అంటే దీని షేర్లు స్టాక్ మార్కెట్లలో ట్రేడ్ అవ్వవు.
అయినప్పటికీ, విమానయాన రంగంలో ఎయిర్ ఇండియా ఆర్థిక ఆరోగ్యం కీలకమైనది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరానికి (FY26) గాను, కంపెనీ ఏకీకృత నికర నష్టాలు (Consolidated Net Loss) ₹22,238 కోట్లుగా నమోదయ్యాయి. వారసత్వ సమస్యలు, సరఫరా గొలుసులో అంతరాయాలు (Supply Chain Disruptions), తీవ్రమైన పోటీ వంటి కారణాలు ఈ భారీ నష్టాలకు దోహదపడుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం 'విహాన్.ఏఐ' (Vihaan.AI) పేరుతో దీర్ఘకాలిక టర్నరౌండ్ ప్లాన్ను అమలు చేస్తోంది. అయితే, గ్లోబల్ భౌగోళిక-రాజకీయ అనిశ్చితులు, అధిక నిర్వహణ ఖర్చులు వంటి అంశాల వల్ల కోలుకోవడానికి 5 నుంచి 10 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
ప్రయాణికుల సేవలలో సవాళ్లు
విమానయాన సంస్థలు, ముఖ్యంగా విమానాల అంతరాయాల సమయంలో ప్రయాణికులకు మెరుగైన సేవలు అందించాలని నియంత్రణ సంస్థల నుంచి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఇలాంటి సంఘటనలు, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం (Consumer Protection Act) కింద విమానయాన సంస్థలు ఎంత బాధ్యతాయుతంగా ఉండాలో గుర్తుచేస్తాయి. ఎయిర్ ఇండియాకు ప్రధాన సవాలు, విమానాల విస్తరణ, ఆధునికీకరణకు అవసరమైన భారీ మూలధన వ్యయాన్ని (Capital Spending) సమతుల్యం చేసుకోవడంతో పాటు, రోజువారీ ప్రయాణికుల అనుభవాన్ని మెరుగుపరచడం. కార్యకలాపాల్లో సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడం, సేవా అంతరాలను తగ్గించడంపై యాజమాన్యం దృష్టి సారిస్తుంది.