అమలులో వేగం, నిధుల విడుదల
సాగరమాల ఇనిషియేటివ్ లో భాగంగా, ప్రస్తుతం 50 ప్రాజెక్టులు, సుమారు ₹3,581 కోట్ల వ్యయంతో అమలు దశలో ఉన్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టుల కోసం పోర్ట్స్, షిప్పింగ్ మరియు వాటర్వేస్ మంత్రిత్వ శాఖ ₹1,532 కోట్ల మేర ఆర్థిక సహాయాన్ని ఆమోదించింది, అందులో ₹1,143 కోట్లను ఇప్పటికే విడుదల చేసింది. ఇది క్షేత్రస్థాయిలో పని జరుగుతోందని సూచిస్తుంది. మొత్తం మీద, ఈ పథకం కింద ₹8,936 కోట్ల విలువైన 128 ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్, గోవా, గుజరాత్, కర్ణాటక, ఒడిశా వంటి కీలక తీర ప్రాంత రాష్ట్రాల్లో ఈ ప్రాజెక్టులు విస్తరిస్తున్నాయి.
వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలు - ప్రస్తుత స్థాయి
2015లో ప్రారంభమైన సాగరమాల, దేశ లాజిస్టిక్స్ వ్యవస్థను సమూలంగా మార్చాలని, ఖర్చులను తగ్గించి, సరుకు రవాణా సమయాన్ని తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. పోర్ట్-ఆధారిత, తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్న, సమీకృత జాతీయ లాజిస్టిక్స్ నెట్వర్క్ను సృష్టించడం దీని లక్ష్యం. దేశీయ, అంతర్జాతీయ (EXIM) సరుకు రవాణా ఖర్చులను తగ్గించడం, ఏటా ₹35,000 నుండి ₹40,000 కోట్ల ఆదా చేయడం, 12.5 మిలియన్ టన్నుల కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించడం వంటి ఆశయాలున్నాయి. తీరప్రాంత షిప్పింగ్ గత దశాబ్దంలో 118% పెరిగింది, అంతర్గత జలమార్గాల కార్గో 700% పెరిగింది, తొమ్మిది భారతీయ ఓడరేవులు ప్రపంచంలోని టాప్ 100 లో చోటు సంపాదించుకున్నాయి. అయినప్పటికీ, ఆమోదించబడిన మొత్తం ప్రాజెక్ట్ వ్యయం ₹8,936 కోట్లు మరియు ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ₹3,581 కోట్ల ప్రాజెక్టులు, భారతదేశం ప్రపంచ ప్రమాణాలను చేరుకోవడానికి అవసరమైన దానిలో చాలా చిన్న భాగం మాత్రమే. ఉదాహరణకు, ప్రపంచ ఓడరేవు మౌలిక సదుపాయాల మార్కెట్ 2030 నాటికి సుమారు USD 248.46 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ప్రాజెక్ట్ ఆలస్యం, వ్యయ పెరుగుదల వంటి సమస్యలు చారిత్రాత్మకంగా ఉన్నాయి, వధావన్ పోర్ట్ వంటి కీలక ప్రాజెక్టులపై నెమ్మదిగా పురోగతి కనిపిస్తోంది.
విస్తృత ఆర్థిక నేపథ్యం, భవిష్యత్ అంచనాలు
భారతదేశ లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు మెరుగుపడుతున్నప్పటికీ, ప్రపంచ సగటు కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. GDPలో సుమారు 10-14% వరకు ఉన్నాయి, ఇది చైనాలోని 8% లేదా యూరప్లోని 12% తో పోలిస్తే ఎక్కువ. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడంలో సాగరమాల ఒక కీలకమైన పథకం. విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, భారతీయ ఓడరేవులు, లాజిస్టిక్స్ రంగం నిరంతర వృద్ధిని సాధించనుంది, FY25-30 కాలంలో కంటైనర్ ట్రాఫిక్ 7% CAGR పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు. 2026-27 యూనియన్ బడ్జెట్ కూడా ఓడల నిర్మాణం, అంతర్గత జలమార్గాలు, మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పై దృష్టి సారించే సమగ్ర సముద్ర రంగ సంస్కరణ వ్యూహాన్ని సూచిస్తోంది. 2047 నాటికి ఓడరేవుల నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచడానికి సాగరమాల కింద భారీ పెట్టుబడులు పెట్టాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ కార్యక్రమం ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, ప్రాజెక్టుల సమర్థవంతమైన అమలు, గతంలో ఉన్న అడ్డంకులను అధిగమించడం, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ సముద్ర రంగంలో అగ్రగామిగా నిలబెట్టాలనే ఆశయాలకు అనుగుణంగా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి వేగవంతం చేయడంపై విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.