ఒడిశాలోని పారిశ్రామిక ప్రాంతాలను ప్రధాన పోర్టులతో అనుసంధానించే ప్రతిష్టాత్మక నేషనల్ వాటర్వే-5 (NW-5) ప్రాజెక్టుకు ప్రభుత్వ ఆమోదాలు జరుగుతున్నాయి. సుమారు ₹12,204 కోట్ల వ్యయంతో చేపట్టనున్న ఈ ప్రాజెక్టు, సరుకు రవాణా ఖర్చులను తగ్గించే లక్ష్యంతో ఉంది. అయితే, గతంలో జరిగిన ఆలస్యాలు, సాంకేతిక సవాళ్లను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి.
నేషనల్ వాటర్వే-5 (NW-5) ప్రాజెక్టు.. మరింత ముందుకు!
ఒడిశాలో ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టనున్న నేషనల్ వాటర్వే-5 (NW-5) ప్రాజెక్టు కార్యరూపం దాల్చే దిశగా అడుగులు పడుతున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలను కీలక ప్రభుత్వ సంస్థలు పరిశీలిస్తున్నాయి. పబ్లిక్ ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ అప్రైజల్ కమిటీ, పబ్లిక్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ బోర్డు ఈ ప్రాజెక్టును మదింపు చేస్తున్నాయి. దీని ద్వారా తాల్చర్, అంగుల్ పారిశ్రామిక ప్రాంతాలను పారాదీప్, ధామ్ర్ పోర్టులతో అనుసంధానించే ఒక ప్రత్యేక జలమార్గం ఏర్పాటు కానుంది.
భారీ ఇన్వెస్ట్మెంట్, లక్ష్యాలు
సుమారు ₹12,204 కోట్ల వ్యయంతో రానున్న ఈ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు, రాష్ట్రంలోని ఖనిజ సంపద అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాలకు ఒక హై-కెపాసిటీ లాజిస్టిక్స్ ఆర్టరీగా మారనుంది. నమ్మకమైన అంతర్గత జలమార్గం ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా, బొగ్గు, పారిశ్రామిక సరుకుల రవాణాను తీర ప్రాంతాలకు సులభతరం చేయాలని, తద్వారా రోడ్డు, రైలు మార్గాలపై భారాన్ని తగ్గించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
IWCOL ఏర్పాటు.. భాగస్వాముల పాత్ర
ఈ ప్రాజెక్టును ముందుకు నడిపించడానికి 'ఇన్ల్యాండ్ వాటర్వేస్ కన్సార్టియం ఆఫ్ ఒడిశా లిమిటెడ్ (IWCOL)' అనే స్పెషల్ పర్పస్ వెహికల్ (SPV) ను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ సంస్థలో ఇన్ల్యాండ్ వాటర్వేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా, ఒడిశా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, పారాదీప్ పోర్ట్ అథారిటీ, మహానది కోల్ఫీల్డ్స్ లిమిటెడ్ (MCL) వంటి సంస్థలు భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. వివిధ భాగస్వాముల ప్రమేయం వల్ల ప్రణాళిక, అమలు మధ్య సమన్వయం మెరుగుపడుతుందని, పోర్టు మౌలిక సదుపాయాలు, టెర్మినల్ కనెక్టివిటీ వంటివి జలమార్గాలతో పాటే అభివృద్ధి చెందుతాయని భావిస్తున్నారు.
సవాళ్లు, గత అనుభవాలు
దేశంలో అంతర్గత జలమార్గాల ద్వారా సరుకు రవాణా వాటాను పెంచాలనే జాతీయ వ్యూహంలో భాగంగా ఈ ప్రాజెక్టు ఉన్నప్పటికీ, ఇది కొన్ని ముఖ్యమైన సవాళ్లతో కూడుకున్నది. 2008 సంవత్సరం నుంచీ ఈ ప్రాజెక్టు నిధుల కొరత, ఆర్థిక లాభదాయకతపై సందేహాల కారణంగా అనేకసార్లు ఆలస్యం అయింది. బ్రాహ్మణి నదిలో ఏడాది పొడవునా నావిగేషన్ సజావుగా సాగడానికి అవసరమైన డ్రాఫ్ట్ (నీటి లోతు) ను నిర్వహించడం ఒక సాంకేతిక అడ్డంకి. దీనికి ఖరీదైన బ్యారేజీలు, లాక్స్ నిర్మాణం అవసరం కావచ్చు.
ఇన్వెస్టర్లకు, పరిశ్రమ వర్గాలకు
ఇన్వెస్టర్లు, పరిశ్రమ వర్గాల దృష్టిలో ఈ ప్రాజెక్టు లాజిస్టిక్స్, మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడిగా కనిపిస్తోంది. ఈ జలమార్గం ఆర్థికంగా, కార్యాచరణపరంగా ఎంత విజయవంతమవుతుందనేది, భూసేకరణ, పర్యావరణ అనుమతులు, నది నావిగేషన్ వంటి క్లిష్టమైన ఇంజనీరింగ్ అవసరాలను కన్సార్టియం ఎంత సమర్థవంతంగా నిర్వహిస్తుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. గతంలో ఇలాంటి పెద్ద మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు తరచుగా ఖర్చుల పెరుగుదల, కాలపరిమితి పొడిగింపు వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొన్నాయి. కాబట్టి, అమలులో ఉన్న రిస్క్లను గుర్తుంచుకోవాలి.
తదుపరి అప్డేట్స్
ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి తదుపరి కీలక పరిణామం క్యాబినెట్ తుది ఆమోదం, ఆ తర్వాత టెర్మినల్స్, నది నావిగేషన్ మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం కోసం టెండర్ల ప్రక్రియ. ఈ జలమార్గం ఎప్పుడు అందుబాటులోకి వస్తుంది, ప్రాంతంలోని బొగ్గు, ఖనిజ రవాణాదారులకు లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులపై దాని ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనేది మార్కెట్ విశ్లేషకులు నిశితంగా గమనిస్తారు.