నేషనల్ హైవేల పనితీరును అంచనా వేసేందుకు కేంద్ర రోడ్డు రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH) సరికొత్త రేటింగ్ సిస్టమ్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. భద్రత, సామర్థ్యం, యూజర్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ ఆధారంగా ఈ రేటింగ్స్ ఇస్తారు.
దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న నేషనల్ హైవే కారిడార్ల నాణ్యతను పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై ప్రతి హైవేకి ఆపరేషనల్ ఎఫిషియెన్సీ, ప్రజా భద్రత (Public Safety), మరియు యూజర్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ ప్రాతిపదికన రేటింగ్స్ కేటాయించనున్నారు. కేవలం రోడ్లు నిర్మించడమే కాకుండా, వాటి నిర్వహణ (Maintenance) ఎలా ఉందో నిశితంగా పరిశీలించడమే ఈ సిస్టమ్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
మదింపు ఎలా జరుగుతుంది?
ఈ కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్ ద్వారా హైవేలను కొన్ని కీలక అంశాల ఆధారంగా పరీక్షిస్తారు:
- ట్రాఫిక్ మేనేజ్మెంట్: పీక్ అవర్స్ లో ట్రాఫిక్ రద్దీని ఎలా కంట్రోల్ చేస్తున్నారు?
- టోల్ ప్లాజా సామర్థ్యం: వాహనదారులు ఎంత వేగంగా టోల్ దాటుతున్నారు?
- రోడ్డు మన్నిక: పేవ్‌మెంట్ నాణ్యత మరియు ప్రమాద తీవ్రత (Fatality rates per 10 km).
ఇన్ఫ్రా కంపెనీలపై ప్రభావం
ఈ మార్పు వల్ల దేశంలోని EPC మరియు HAM ప్రాజెక్టులు చేస్తున్న కంపెనీలపై తీవ్ర ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటివరకు కేవలం కన్‌స్ట్రక్షన్ స్పీడ్ మీద ఫోకస్ చేసిన సంస్థలు, ఇకపై రోడ్డు క్వాలిటీకి అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. మంచి రేటింగ్ ఉన్న కంపెనీలకు భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వ టెండర్లలో ప్రాధాన్యత లభించే అవకాశం ఉంది.
అయితే, ఈ కఠినమైన నిబంధనల వల్ల మెయింటెనెన్స్ ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో, ఇన్వెస్టర్లు ఈ రంగంలోని కంపెనీల మార్జిన్స్‌ను గమనించాల్సి ఉంటుంది. 'గతి శక్తి' (Gati Shakti) పథకంలో భాగంగా లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రయత్నాల్లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన అడుగు.