భారత్ LPG షిప్పుల 'చీకటి' దారులు: హార్ముజ్ లో రిస్క్ తో ప్రయాణం

హార్ముజ్ లో ఉద్రిక్తతలు.. 'బ్లాక్' లో భారత ఇంధనం!

ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు జీవనాడి అయిన హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతలు తీవ్రమవుతున్న వేళ, భారత్ కు ఇంధనాన్ని తరలిస్తున్న నౌకలు కొత్త పద్ధతులను అవలంబిస్తున్నాయి. Symi, NV Sunshine అనే రెండు LPG ట్యాంకర్లు ఇటీవలే తమ ట్రాకింగ్ ట్రాన్స్‌పాండర్లను ఆఫ్ చేసి, నిఘా నీడలో ఈ జలసంధి గుండా ప్రయాణించాయి. ఇలాంటి 'బ్లాక్' ప్రయాణాలు (dark voyages) ఇటీవల కాలంలో పది పెద్ద నౌకలకు పైగా జరిగినట్లు సమాచారం. అమెరికా-ఇరాన్ ల మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, ఈ 'షాడో వాయేజెస్' భారత్ మధ్యప్రాచ్య ఇంధన దిగుమతులపై ఎంతగా ఆధారపడుతుందో స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇతర దేశాల నుంచి ఇంధన వనరులను పెంచుకుంటున్నప్పటికీ, భారత్ తన LPG అవసరాలకు ఈ కీలక మార్గంపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సి వస్తోంది.

ప్రయాణంలో పెరిగిన రిస్కులు.. దాచిన నిజాలు!

ఖతార్, యూఏఈ నుంచి భారత్ వైపు వస్తున్న Symi, NV Sunshine నౌకలు ఇంధన సరఫరాను నిరంతరాయంగా కొనసాగించడానికి ఈ తరహా చర్యలకు పాల్పడుతున్నాయి. ఆటోమేటిక్ ఐడెంటిఫికేషన్ సిస్టమ్ (AIS) ట్రాన్స్‌పాండర్లను ఆఫ్ చేయడం వల్ల నౌకల గుర్తింపు, లొకేషన్ గోప్యంగా ఉంటాయి. అయితే, సైనికీకరణకు గురైన ఈ ప్రాంతంలో ఇది ప్రమాదాలు, తప్పుగా గుర్తించే అవకాశాలను పెంచుతుంది. అంతర్జాతీయ మారిటైమ్ ఆర్గనైజేషన్ (IMO) కూడా ఈ పరిస్థితులపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

హార్ముజ్: ఇంధన మార్గానికి గుండెకాయ!

హార్ముజ్ జలసంధి రోజువారీ ప్రపంచ సముద్ర వాణిజ్య చమురులో సుమారు 20-27%, LNGలో 20% వాటాను కలిగి ఉంది. అమెరికా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య వివాదాలు ఈ ప్రాంతంలో భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులను పెంచుతున్నాయి. ఇరాన్ ఇక్కడ ఆంక్షలు విధిస్తూ, సాధారణ రవాణాను నియంత్రిస్తోందని నివేదికలు వస్తున్నాయి. దీనికి ప్రతిగా అమెరికా కూడా చర్యలు చేపట్టింది.

భారత్ కు మధ్యప్రాచ్య LPG ఇంత ముఖ్యం ఎందుకంటే?

భారత్ తన ముడి చమురు అవసరాల్లో సుమారు 85%, సహజ వాయువులో 50% పైగా దిగుమతి చేసుకుంటుంది. LPG దిగుమతులు మాత్రం ఎక్కువగా మధ్యప్రాచ్యం నుంచే జరుగుతాయి. ఇండియా 41 దేశాల నుంచి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటున్నప్పటికీ, LPG సరఫరా గొలుసు మాత్రం హార్ముజ్ పైనే ఆధారపడి ఉంది. భారత్ LPG దిగుమతుల్లో దాదాపు 60% మధ్యప్రాచ్యం నుంచే వస్తోంది, ఇందులో దాదాపు 90% హార్ముజ్ జలసంధి గుండానే ప్రయాణిస్తుంది. అమెరికా, నార్వే, అల్జీరియా వంటి దేశాల నుంచి దిగుమతులు పెరిగినా, ఈ కీలక మార్గంపై ఆధారపడటం మాత్రం రిస్క్ తో కూడుకున్నదే. దేశీయంగా LPG ఉత్పత్తిని 30% పైగా పెంచే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.

పెరిగే ప్రమాదాలు, మార్కెట్ లో ఆందోళనలు!

'బ్లాక్' వాయేజెస్ పై ఆధారపడటం, కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు. హార్ముజ్ లో ఏ చిన్న పొరపాటు జరిగినా, అది తీవ్రమైన ఇంధన సంక్షోభానికి దారితీయవచ్చు. ట్రాకింగ్ సిస్టమ్స్ ఆపివేయడం వల్ల పారదర్శకత తగ్గి, ప్రమాదాలు లేదా దాడుల అవకాశాలు పెరుగుతాయి. చైనా వంటి దేశాలు దౌత్య మార్గాల ద్వారా ప్రయాణాన్ని సురక్షితం చేసుకుంటున్నాయని తెలుస్తోంది. గతంలో ఇలాంటి ఉద్రిక్తతల సమయంలో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర బ్యారెల్ కు $113-$128 వరకు చేరిన చరిత్ర ఉంది. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనాల ప్రకారం, అధిక ధరలు, ఆర్థిక మందగమనం వల్ల 2026 నాటికి ప్రపంచ చమురు డిమాండ్ తగ్గుముఖం పట్టవచ్చు. కానీ, ఇంధన సరఫరాలో ఇలాంటి అంతరాయాలు ఈ పరిస్థితిని మరింత తీవ్రతరం చేయవచ్చు.