భారత్ ఎలక్ట్రిక్ బస్సుల (E-Buses) కోసం భారీగా ఆమోదాలు ఇచ్చినప్పటికీ, రోడ్లపైకి వచ్చినవి మాత్రం చాలా తక్కువ. దీనికి ప్రధాన కారణం మౌలిక సదుపాయాల కొరత, ఛార్జింగ్ స్టేషన్ల అభివృద్ధి, పవర్ గ్రిడ్ సంసిద్ధత వంటి సమస్యలే తప్ప, తయారీ సామర్థ్యం లోపం కాదు. ఈ ఆపరేషనల్ అడ్డంకులను ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా గమనించాలి, ఇవి ఆర్డర్ల అమలులో జాప్యానికి కారణమవుతాయి.
భారతదేశంలో ప్రభుత్వ ప్రజా రవాణాను ఎలక్ట్రిఫై చేయాలనే ప్రయత్నాలకు ఊహించని అడ్డంకులు ఎదురవుతున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాల కింద 27,000 కి పైగా ఎలక్ట్రిక్ బస్సులకు (E-Buses) ఆమోదం లభించినా, వాస్తవంగా రోడ్లపైకి వస్తున్న వాహనాల సంఖ్య మాత్రం చాలా తక్కువగా ఉంది. ప్రారంభ ప్రణాళికల కంటే ఈ అమలు ప్రక్రియ చాలా నెమ్మదిగా సాగుతోందని తాజా డేటా చెబుతోంది.
ఇక్కడ ప్రధాన సమస్య బస్సుల తయారీ సామర్థ్యం కాదు, అనుబంధ మౌలిక సదుపాయాల సంసిద్ధత. ప్రభుత్వ లక్ష్యాలను చేరుకోవాలంటే, వాహనాల సరఫరా మాత్రమే సరిపోదు. బస్ డిపోల కోసం భూమిని కేటాయించడం, ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేయడం, పెరిగిన విద్యుత్ లోడ్ను తట్టుకునేలా పవర్ గ్రిడ్లను సిద్ధం చేయడం వంటి సమన్వయంతో కూడిన ప్రయత్నాలు అవసరం. ఇవి లేకపోతే, సరఫరా అయిన బస్సులు కూడా పార్క్ చేయబడి, ప్రయాణికులకు సేవలు అందించలేకపోతున్నాయి.
ఈ బస్సుల అమలు, PM-eBus Sewa మరియు PM E-DRIVE వంటి ప్రధాన కార్యక్రమాలలో భాగంగా జరుగుతోంది. ఆపరేటర్లకు సకాలంలో చెల్లింపులు అందుతాయనే ఆందోళనలను తగ్గించడానికి, ప్రభుత్వం ₹3,435 కోట్ల కేటాయింపుతో పేమెంట్ సెక్యూరిటీ మెకానిజం (PSM) ను ప్రవేశపెట్టింది. ఇది ఆపరేటర్లకు చెల్లింపు రిస్కులను తగ్గిస్తున్నప్పటికీ, స్థానిక అనుమతులు, బస్ డిపోల వద్ద సివిల్ పనులు, డ్రైవర్లు మరియు నిర్వహణ సిబ్బందికి ప్రత్యేక శిక్షణ వంటి ఆచరణాత్మక జాప్యాలు పరిశ్రమను వేధిస్తూనే ఉన్నాయి.
ఇటీవలి ప్రాజెక్టులు నెమ్మదిగా ప్రారంభమైనప్పటికీ, భారతదేశం యొక్క విస్తృత E-బస్సు పర్యావరణ వ్యవస్థ పురోగతిని సాధించింది. మార్చి 2026 నాటికి, దేశవ్యాప్తంగా 16,000 కి పైగా ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు ఇప్పటికే పనిచేస్తున్నాయి. ఇది సామర్థ్యాన్ని పెంచడం సాధ్యమేనని చూపిస్తుంది. అయినప్పటికీ, పాత FAME-II ప్రోగ్రామ్ నుండి కొత్త, పెద్ద ఎత్తున పథకాలకు మారడానికి, ప్రజా రవాణా కోసం అంచనా వేసిన వృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ఈ ఆపరేషనల్ అడ్డంకులను అధిగమించాల్సిన అవసరం ఉంది.
పెట్టుబడిదారులకు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి వేగం పర్యవేక్షించాల్సిన ప్రాథమిక అంశం. ఛార్జింగ్ డిపోలు ఎంత వేగంగా పూర్తవుతాయి మరియు పవర్ గ్రిడ్ ఇంటిగ్రేషన్ ఎంత త్వరగా జరుగుతుంది అనేది ప్రస్తుత ఆర్డర్ పైప్లైన్, ఆపరేషనల్ సామర్థ్యం మరియు ఆదాయంగా ఎంత త్వరగా మారుతుందో నిర్ణయిస్తుంది. ఈ రంగాలలో జాప్యాలు, కాంట్రాక్టులలో పాల్గొన్న తయారీదారులు మరియు రవాణా అధికారుల అమలు కాలక్రమాలకు అతిపెద్ద ప్రమాదంగా మిగిలిపోయాయి.