లాభాల నుంచి నష్టాల బాటలోకి
గత సంవత్సరం వరకు గట్టి లాభాలను ఆర్జించిన భారతీయ ఏవియేషన్ రంగం, ఇప్పుడు తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లోకి జారిపోయింది. మహమ్మారి తర్వాత ప్రయాణాల్లో భారీ డిమాండ్, అదుపులో ఉన్న ఖర్చుల వల్ల గత ఏడాది రికార్డు స్థాయిలో లాభాలు వచ్చాయి. కానీ ఆ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. ఇప్పుడు పెరుగుతున్న నిర్వహణ ఖర్చులు, డొమెస్టిక్ ప్రయాణంలో మందకొడిగా ఉన్న వృద్ధి కారణంగా, మార్చి 2026తో ముగిసే ఆర్థిక సంవత్సరానికి మొత్తం నికర నష్టాలు ₹17,000 కోట్ల నుంచి ₹18,000 కోట్ల వరకు ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే పూర్తి భిన్నమైన పరిస్థితి.
కారణాలివే: ఆకాశాన్ని అంటుతున్న ఖర్చులు
ఈ లాభదాయకత పతనానికి ప్రధాన కారణం పెరుగుతున్న నిర్వహణ ఖర్చులే. ముఖ్యంగా, అస్థిరంగా ఉన్న జెట్ ఫ్యూయల్ (ATF) ధరలు, బలహీనపడుతున్న రూపాయి ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల కారణంగా ATF ధరలు ₹2 లక్షలు ప్రతి కిలోలీటర్కు పైగా చేరాయి. ఇది విమానయాన సంస్థల అతిపెద్ద ఖర్చును విపరీతంగా పెంచింది. డొమెస్టిక్ క్యారియర్ల కోసం ATF ధరల నెలవారీ పెరుగుదలను ప్రభుత్వం 25% కి పరిమితం చేసినా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ధరల పెరుగుదలను ఇది పూర్తిగా అడ్డుకోలేకపోతోంది. అలాగే, యూఎస్ డాలర్తో పోలిస్తే భారత రూపాయి పతనం కూడా విమానాల లీజింగ్, నిర్వహణ, విదేశీ కరెన్సీలో చేసే రుణ చెల్లింపుల వంటి ఖర్చులను పెంచుతోంది. ఏప్రిల్ 15, 2026 నాటికి USD/INR మారకం రేటు సుమారు 93.3720 గా ఉంది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే గణనీయమైన పతనాన్ని సూచిస్తుంది.
మార్కెట్ విభజన, విభిన్న పనితీరు
ఈ కష్టమైన ఆర్థిక పరిస్థితులు, మార్కెట్ లీడర్లు, ఇబ్బందుల్లో ఉన్న విమానయాన సంస్థల మధ్య అంతరాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి. ఆగస్టు 2025 నాటికి భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఎయిర్లైన్ అయిన ఇండిగో (InterGlobe Aviation), సుమారు 64.2% మార్కెట్ వాటాను కలిగి ఉంది. డిసెంబర్ 2025లో కొన్ని కార్యాచరణ అంతరాయాలు ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, FY26 మొదటి త్రైమాసికంలో ఇండిగో నికర లాభాన్ని నమోదు చేసింది. అయితే, కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గులు దాని రెండో త్రైమాసిక ఫలితాలపై ప్రభావం చూపాయి. ఏప్రిల్ 16, 2026 నాటికి ఇండిగో యొక్క ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ (P/E) రేషియో సుమారు 55.92 గా ఉంది, ఇది పెట్టుబడిదారులు బలమైన భవిష్యత్ వృద్ధిని ఆశిస్తున్నారని సూచిస్తున్నా, దాని వాల్యుయేషన్ అధికంగా ఉంది. దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా, ఎయిర్ ఇండియా FY2026కి ₹220 బిలియన్ (₹22,000 కోట్లు) కంటే ఎక్కువ వార్షిక నష్టాన్ని నమోదు చేసింది. దాని మార్కెట్ వాటా 27.3% కి పెరిగినప్పటికీ, విస్టారా విలీనాన్ని ఏకీకృతం చేయడంలో ఎదురైన సవాళ్లు, అధిక రుణభారం దీనికి కారణమయ్యాయి. స్పైస్ జెట్ సుమారు 2% మార్కెట్ వాటాతో, నిలకడగా నెగటివ్ పీ/ఈ రేషియో (-6.00) తో ఆర్థిక నష్టాలను ఎదుర్కొంటోంది. కొత్తగా రంగంలోకి దిగిన ఆకాశా ఎయిర్ (Akasa Air) 5.4% మార్కెట్ వాటాతో పుంజుకుంటున్నా, FY25లో భారీ నికర నష్టాలను నివేదించింది.
పరిశ్రమలోని బలహీనతలు, నష్టాలు
ప్రస్తుత ఆర్థిక వాతావరణంలో, ఈ పరిశ్రమలోని అంతర్లీన బలహీనతలు మరింత స్పష్టమవుతున్నాయి. ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి, విమానాల ఇంజిన్, సప్లై చైన్ సమస్యల కారణంగా సుమారు 13-15% విమానాలు నిలిచిపోయాయి. ఇది సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేయడమే కాకుండా, నిర్వహణ ఖర్చులను పెంచుతుంది. డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ సివిల్ ఏవియేషన్ (DGCA) దేశీయ విమాన ఛార్జీలపై పరిమితులను ఎత్తివేయడం మరో రిస్క్. అధిక టికెట్ ధరలు, ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న డొమెస్టిక్ డిమాండ్ను నిరుత్సాహపరచవచ్చు. FY26లో డొమెస్టిక్ డిమాండ్ కేవలం 0-3% మాత్రమే పెరుగుతుందని అంచనా. గత దశాబ్దంలో 13 కంటే ఎక్కువ విమానయాన సంస్థలు మూతపడ్డాయి. ఇది ఆర్థిక మాంద్యం, నిర్వహణ లోపాల పట్ల ఈ రంగం ఎంత సున్నితంగా ఉందో తెలియజేస్తుంది. ఎయిర్ ఇండియా CEO క్యాంప్బెల్ విల్సన్ నిష్క్రమణ, భద్రతా ఆడిట్లలో వెలుగుచూసిన సమస్యలు, నాయకత్వ, కార్యాచరణ నష్టాలకు అద్దం పడుతున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు: ఏకీకరణ, జాగ్రత్తతో కూడిన వృద్ధి
భారతీయ విమానయాన పరిశ్రమకు ముందున్న మార్గం కష్టతరంగానే ఉంది. ICRA ఈ రంగానికి 'స్టేబుల్' నుండి 'నెగటివ్' అవుట్లుక్ను మార్చింది. పెరుగుతున్న ఖర్చుల ఒత్తిళ్లు, అనిశ్చిత డిమాండ్ దీనికి కారణాలని పేర్కొంది. దేశీయ ప్రయాణికుల సంఖ్యలో మితమైన వృద్ధి అంచనా వేస్తుండగా, అంతర్జాతీయ ప్రయాణం మెరుగ్గా రాణించే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం నెలకొన్న ఆర్థిక ఒత్తిడి, అగ్ర సంస్థలకు, మిగిలిన సంస్థలకు మధ్య పనితీరులో ఉన్న తీవ్ర వ్యత్యాసం కారణంగా, పరిశ్రమలో ఏకీకరణ (Consolidation) లేదా పునర్వ్యవస్థీకరణ (Restructuring) జరిగే అవకాశాలు బలంగా కనిపిస్తున్నాయి. పెట్టుబడిదారులు, ఇతరులు ఈ క్లిష్ట సమయంలో రంగం మనుగడ సాగించడానికి, భవిష్యత్ వృద్ధికి అవసరమైన బలమైన కార్యాచరణ క్రమశిక్షణ, ఆర్థిక నిర్వహణపై దృష్టి సారిస్తారని భావిస్తున్నారు.