భారతీయ రైల్వేలు దేశంలోనే తొలి స్వదేశీ హైడ్రోజన్ ఆధారిత రైలును జూలై 17న ప్రారంభించనుంది. హర్యానాలోని జింద్-సోనిపట్ మార్గంలో ఈ 10 కోచ్ల రైలు పరుగులు తీయనుంది. శిలాజ ఇంధనాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా స్వచ్ఛమైన ఇంధన వనరులను అన్వేషించడంలో ఇది ఒక ముందడుగు.
దేశీయంగా తయారీ, దేశీయంగానే ఆవిష్కరణ!
భారతీయ రైల్వేలు తన మొట్టమొదటి హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ రైలు సేవలను జూలై 17న ప్రారంభించడానికి సిద్ధమైంది. ఈ రైలు హర్యానాలోని జింద్-సోనిపట్ మార్గంలో నడపబడుతుంది. ఇది హైడ్రోజన్ టెక్నాలజీని రైల్వే రంగంలో పరీక్షించడానికి ఒక పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా పనిచేస్తుంది. పూర్తిగా భారతదేశంలోనే డిజైన్ చేసి, తయారు చేసిన ఈ రైలు, 10 కోచ్ల లేఅవుట్తో పాటు 1,200 KW ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్ను కలిగి ఉంది. గరిష్టంగా గంటకు 75 కిమీ వేగంతో ప్రయాణించేలా దీన్ని డిజైన్ చేశారు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న బ్రాడ్ గేజ్ రైల్వే ప్లాట్ఫామ్పై పనిచేస్తుంది.
భద్రతకే పెద్ద పీట!
ఈ కొత్త టెక్నాలజీని సులభతరం చేయడానికి, జింద్లో ప్రత్యేక హైడ్రోజన్ నిల్వ మరియు రీఫ్యూయలింగ్ స్టేషన్ను ఏర్పాటు చేశారు. రైలు రోజువారీ కార్యకలాపాలకు ఇది చాలా కీలకం. ఇక్కడ కంప్రెస్డ్ హైడ్రోజన్ గ్యాస్ను నిల్వ చేస్తారు. భారతదేశంలో ప్రమాదకర పదార్థాల భద్రతను పర్యవేక్షించే పెట్రోలియం మరియు పేలుడు పదార్థాల భద్రతా సంస్థ (PESO) నుండి ఈ స్టేషన్కు అధికారిక లైసెన్స్ లభించింది. ఇక్కడ హైడ్రోజన్ కంప్రెషన్ సిస్టమ్స్, బ్యాకప్ యూనిట్లు ఉన్నాయి. హైడ్రోజన్ స్వభావం దృష్ట్యా, ఫ్లేమ్ డిటెక్టర్లు, గ్యాస్ లీక్ డిటెక్టర్లు, నిరంతర పర్యావరణ పర్యవేక్షణ సెన్సార్లతో సహా అధునాతన భద్రతా సాంకేతికతను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.
భవిష్యత్ ప్రణాళికలు, పెట్టుబడిదారులకు సూచనలు
నికర-సున్నా ఉద్గారాల వైపు భారతదేశం చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు ఈ అడుగు దోహదపడుతుంది. హైడ్రోజన్ను ఉపయోగించడం ద్వారా, నీటి ఆవిరి మాత్రమే ఉప-ఉత్పత్తిగా విడుదల అవుతుంది. దీనితో డీజిల్, విద్యుత్ వినియోగాన్ని తగ్గించాలని రైల్వే శాఖ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రస్తుతం జర్మనీ, చైనా, జపాన్, అమెరికా వంటి కొన్ని దేశాలు మాత్రమే హైడ్రోజన్ రైళ్లపై ప్రయోగాలు చేస్తున్నాయి లేదా వినియోగంలోకి తెచ్చాయి.
పెట్టుబడిదారులకు, ఈ హైడ్రోజన్ రైళ్ల వాణిజ్య సాధ్యత, నిర్వహణ ఖర్చులు సాంప్రదాయ ఎలక్ట్రిక్ రైళ్లు (EMUs), డీజిల్ లోకోమోటివ్లతో పోలిస్తే ఎలా ఉంటాయనేది కీలకం. ఈ ప్రాజెక్ట్ దేశీయ సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నప్పటికీ, హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి ఖర్చు, ఫ్యూయల్ సెల్ భాగాల దీర్ఘకాలిక మన్నిక, వివిధ రైల్వే జోన్లలో రీఫ్యూయలింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించడం వంటి అంశాలపై భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రారంభించిన తర్వాత, రైలు పనితీరు, నిర్వహణ అవసరాలు, ఇతర మార్గాలకు ఈ సాంకేతికతను ఎంత వేగంగా విస్తరిస్తారనే దానిపై వాటాదారులు దృష్టి సారిస్తారు.