భారత విమానయాన రంగం: నష్టాల్లో భారీ తగ్గుదల.. అయినా ఆందోళనలే

నష్టాల నుంచి గట్టెక్కేనా?

భారత విమానయాన రంగం రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరం (FY2026-27) నాటికి నికర నష్టాల్లో గణనీయమైన తగ్గుదలను చూసే అవకాశం ఉంది. ICRA అంచనాల ప్రకారం, ఈ నష్టాలు సుమారు ₹170-180 బిలియన్ (FY2025-26 అంచనా) నుంచి ₹110-120 బిలియన్ కి పడిపోవచ్చు. ఈ సానుకూల ధోరణికి ముఖ్య కారణం దేశీయ విమాన ప్రయాణికుల సంఖ్యలో 6-8% వృద్ధి సాధించి, సుమారు 175-179 మిలియన్ ప్రయాణికులకు చేరుకోవడం. గత FY2025-26 లో విమానాల రద్దులు, ప్రయాణికులకు రీఫండ్లు వంటి కార్యకలాపాల అంతరాయాల వల్ల నష్టాలు పెరిగాయని, ఇప్పుడు అవి సద్దుమణుగుతాయని భావిస్తున్నారు. అయితే, దీనికి ముందున్న FY2024-25 లో నష్టాలు కేవలం ₹55 బిలియన్ గానే ఉన్నాయని గుర్తుంచుకోవాలి. అంటే, ప్రస్తుత అంచనాలు ఒక రకంగా గతం లోని స్థాయికి తిరిగి రావడమే తప్ప, భారీ విస్తరణ కాదని అర్థమవుతోంది.

నిర్మాణపరమైన అడ్డంకులు ఆగడం లేదు

రంగం యొక్క ఆర్థిక నిర్మాణం ఇప్పటికీ ఒత్తిడిలోనే ఉంది. FY2025-26 నాటికి, వడ్డీ కవరేజ్ (Interest Cover) సుమారు 0.7-0.9 రెట్లకు పడిపోయిందని అంచనా. ఇది FY2024-25 లోని 1.8 రెట్ల నుంచి చాలా తక్కువ. FY2026-27 లో ఇది 1.3-1.5 రెట్లకు మెరుగుపడినా, అప్పులపై ఆధారపడటం మాత్రం కొనసాగుతుందని సూచిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా విమానాల డెలివరీలలో ఆలస్యం, సరఫరా గొలుసు సమస్యల వల్ల విమానాల సగటు వయస్సు 15 ఏళ్లకు పెరిగింది. దీనివల్ల పాత, తక్కువ ఇంధన సామర్థ్యం కలిగిన విమానాలను వాడాల్సి వస్తోంది. ఇది నిర్వహణ ఖర్చులను పెంచుతోంది. భారతదేశంలో విమానాలు గ్రౌండింగ్ అవ్వడం తగ్గినా, విమానాల లీజులు, ఇంధనం, నిర్వహణ వంటి డాలర్లలో చెల్లించాల్సిన ఖర్చులు కరెన్సీ మారకపు విలువ ఒడిదుడుకులకు గురిచేస్తున్నాయి. FY2025-26 మొదటి తొమ్మిది నెలల్లో INR, USD తో పోలిస్తే సుమారు 3.2% పడిపోయింది. ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) ధరలు ఏడాది ప్రాతిపదికన 4% తగ్గినప్పటికీ, COVID-19 ముందు స్థాయిల కంటే ఇంకా ఎక్కువే ఉన్నాయి. ఈ ఇంధన ఖర్చులు ఒక ఎయిర్‌లైన్ నిర్వహణ ఖర్చులలో 30-40% వరకు ఉంటాయి. కొన్ని ఎయిర్‌లైన్స్ అంతర్జాతీయ కార్యకలాపాల ద్వారా కొంత హెడ్జ్ (hedge) పొందుతున్నప్పటికీ, నికర విదేశీ కరెన్సీ చెల్లింపులు మాత్రం ఉన్నాయి. CRISIL రేటింగ్స్ ప్రకారం, విమానయాన పరిశ్రమ నికర రుణం (లీజు బాధ్యతలతో కలిపి) మార్చి 2026 నాటికి 10% పెరిగి ₹1.1 లక్షల కోట్లకు చేరుతుందని, నికర రుణం-నిర్వహణ లాభం నిష్పత్తి 5-5.5 రెట్లకు పెరుగుతుందని అంచనా.

భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు

నష్టాలు తగ్గుతాయని అంచనాలు చెబుతున్నప్పటికీ, భారత విమానయాన రంగం యొక్క ప్రాథమిక బలహీనతలు మాత్రం అలాగే ఉన్నాయి. మెరుగుపడుతుందని భావిస్తున్న వడ్డీ కవరేజ్ తో పాటు, అధిక నికర రుణం చాలా వరకు క్యారియర్లకు ఆర్థికంగా ఇబ్బందికర పరిస్థితినే సూచిస్తోంది. విమానాల విస్తరణకు ఈ రంగం అధికంగా రుణాలపైనే ఆధారపడుతోంది. CRISIL అంచనా ప్రకారం, FY2026 నాటికి నికర రుణం-నిర్వహణ లాభం నిష్పత్తి 5-5.5 రెట్లకు పెరగనుంది. IndiGo వంటి ప్రధాన సంస్థల రుణ-ఈక్విటీ నిష్పత్తి 2021-22 లో 33.04 కి పెరిగింది. ఈ రంగం ఇంధన ధరల అస్థిరతకు చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది; అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు కొద్దిగా పెరిగినా లేదా భారతదేశంలో ATF ధరలు అధికంగా ఉన్నా, లాభదాయకత తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతుంది. దీనికి తోడు, INR విలువ పడిపోవడం వల్ల లీజులు, నిర్వహణ, ఇంధనం వంటి డాలర్ల ఖర్చులు పెరుగుతాయి. అంతేకాకుండా, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు సమస్యలు, ఇంజిన్ వైఫల్యాలు విమానాల లభ్యతను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఇది పాత విమానాలపై ఆధారపడటాన్ని పెంచుతూ, నిర్వహణ ఖర్చులను పెంచుతోంది. IndiGo వంటి సంస్థలు డిసెంబర్ 2025 లో ఎదుర్కొన్నట్లు, బాహ్య అంతరాయాలు (వాతావరణం, భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు) డిమాండ్‌ను తగ్గించి, భారీ నిర్వహణ అంతరాయాలకు, ఆర్థిక జరిమానాలకు దారితీయగలవు. గతంలో FY2022, FY2023 లలో భారీ నష్టాలను చవిచూసిన చరిత్ర కూడా ఉంది.

భవిష్యత్తుపై ఒక చూపు

పైన పేర్కొన్న ప్రమాదాలు ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశంలో విమాన ప్రయాణానికి డిమాండ్ మాత్రం బలంగానే ఉంది. ఆర్థిక వృద్ధి, పెరుగుతున్న మధ్యతరగతి దీనికి దోహదం చేస్తున్నాయి. విమానాశ్రయ మౌలిక సదుపాయాలు, అనుసంధానతను విస్తరించడానికి ప్రభుత్వాలు చేపడుతున్న కార్యక్రమాలు దీర్ఘకాలిక సామర్థ్యాన్ని పెంచుతున్నాయి. ICRA 'స్థిరమైన' ఔట్‌లుక్ ఇచ్చిందంటే, దేశీయ ప్రయాణికుల రవాణా పెరుగుతుందని, కార్యకలాపాల వాతావరణం క్రమంగా స్థిరపడుతుందని ఆశిస్తోంది. అయితే, ఇంధనం, కరెన్సీ రిస్క్‌లను నిర్వహించడం, విమానాల ఆధునీకరణ, రుణ భారాన్ని తగ్గించుకోవడం వంటి అంశాలు రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ రంగం యొక్క ఆర్థిక ఆరోగ్యం, లాభదాయకతను నిర్ణయించడంలో కీలకం కానున్నాయి.