బ్రహ్మపుత్రలో కొత్త శకం! భారత్ తొలి రివర్ లైట్‌హౌస్‌లకు శ్రీకారం.. ఈశాన్యానికి సరికొత్త బూస్ట్

బ్రహ్మపుత్ర.. దేశంలోనే తొలి అంతర్గత జలమార్గ లైట్‌హౌస్ కారిడార్‌గా

కేంద్ర ఓడరేవులు, షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Ports, Shipping and Waterways) చొరవతో, బ్రహ్మపుత్ర నదిపై నేషనల్ వాటర్‌వే-2 (NW-2) పరిధిలో ఈ ప్రాజెక్టును చేపడుతున్నారు. సుమారు ₹84 కోట్ల పెట్టుబడితో రానున్న ఈ లైట్‌హౌస్‌లు, NW-2ను మరింత సురక్షితమైన, అందుబాటులోకి వచ్చే, ఆర్థికంగా బలమైన వాణిజ్య కారిడార్‌గా మార్చనున్నాయి.

వాణిజ్యం, పర్యాటకానికి సరికొత్త ఊపు!

ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25లో బ్రహ్మపుత్ర జలమార్గంలో కార్గో రవాణా 53% పెరిగినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. టీ, బొగ్గు, ఎరువులు వంటి కీలక పరిశ్రమలకు ఈ నది ఒక కీలక రవాణా మార్గంగా మారింది. ఈ సౌరశక్తితో పనిచేసే, సుమారు 20 మీటర్ల ఎత్తు ఉండే లైట్‌హౌస్‌లు, రాత్రిపగలు నిరంతరాయంగా, సురక్షితమైన నావిగేషన్‌కు తోడ్పడతాయి. కేవలం దిక్సూచిగానే కాకుండా, ప్రతి లైట్‌హౌస్ కాంప్లెక్స్‌లో మ్యూజియంలు, యాంఫిథియేటర్లు, కేఫ్‌టేరియాలు, స్మారక చిహ్నాల దుకాణాలు వంటి సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేయబడతాయి. దీనివల్ల ఆ ప్రాంతం ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణగానూ మారే అవకాశం ఉంది. ఈ నిర్మాణాలు కాంట్రాక్ట్ లభించిన 24 నెలల్లో పూర్తవుతాయని భావిస్తున్నారు.

ఈశాన్య భారతదేశానికి కీలక అనుసంధానం

బోగిబిల్, పాండు, సిల్‌ఘాట్, బిశ్వనాథ్ ఘాట్ వంటి కీలక ప్రదేశాలలో, నదికి ఇరువైపులా ఈ లైట్‌హౌస్‌లను వ్యూహాత్మకంగా ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఈ 891 కిలోమీటర్ల NW-2 మార్గంలో నావిగేషన్‌ను మెరుగుపరుస్తుంది. చారిత్రాత్మకంగా రవాణా ఖర్చులు, క్లిష్టమైన భౌగోళిక పరిస్థితులతో సతమతమవుతున్న ఈశాన్య భారతదేశానికి ఇది చాలా ముఖ్యం. కేంద్ర మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్ మాట్లాడుతూ, అంతర్గత జలమార్గాల ద్వారా సరుకు రవాణా ఖర్చు, రోడ్డు రవాణాతో పోలిస్తే మూడింట ఒక వంతు, రైలుతో పోలిస్తే సగం మాత్రమే ఉంటుందని చెప్పారు. ఈశాన్య ప్రాంతానికి ఇది కేవలం ఒక అవకాశం కాదని, అవసరమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. దీనివల్ల ఆ ప్రాంతం మిగతా దేశంతో మరింత సమర్థవంతంగా అనుసంధానం అవుతుంది.

లాజిస్టిక్స్ ఖర్చుల తగ్గింపు, జాతీయ లక్ష్యాలు

భారతదేశం తన మౌలిక సదుపాయాల వ్యూహంలో భాగంగా అంతర్గత జలమార్గాల అభివృద్ధికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. ప్రస్తుతం దేశ జీడీపీలో 7.97% లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులకే వెళ్తోంది. జలమార్గాల ద్వారా రవాణా ఖర్చు, రైలుతో పోలిస్తే కొంచెం ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ (సుమారు ₹3.30/టన్ను/కి.మీ వర్సెస్ రైలుకు ₹1.96/టన్ను/కి.మీ), దీని సామర్థ్యం, పర్యావరణ ప్రయోజనాలు గణనీయమైనవి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, రోడ్డు, రైలు రవాణాతో పోలిస్తే జలమార్గాల వల్ల పర్యావరణానికి కలిగే ఖర్చులు తక్కువ. భారతదేశంలో ప్రస్తుతం మొత్తం రవాణాలో జలమార్గాల వాటా కేవలం 2% మాత్రమే ఉంది, దీన్ని 2047 నాటికి 12% కి పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 2027 నాటికి 76 జాతీయ జలమార్గాలను (National Waterways) అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ఓడరేవులు, షిప్పింగ్, జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. బ్రహ్మపుత్ర కారిడార్ (NW-2) ఈ లక్ష్యంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

అమలులో సవాళ్లు

అయితే, ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టు అమలులో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. జలమార్గ రవాణాకు ప్రతి టన్ను కిలోమీటరుకు అయ్యే ఖర్చు (PTPK Cost) కొన్నిసార్లు ఎక్కువగా ఉండవచ్చు (₹3.30 వరకు), ముఖ్యంగా వాల్యూమ్ పరిమితులు, మౌలిక సదుపాయాల అంతరాలు వంటి కారణాల వల్ల. ప్రైవేట్ రంగం నుండి స్పందన ఇంకా 'మిశ్రమంగా'నే ఉంది, ఎందుకంటే ఆర్థిక విశ్వసనీయత, నిర్వహణ సవాళ్లు ఉన్నాయి. బ్రహ్మపుత్రలో మట్టి ఎక్కువగా పేరుకుపోవడం వల్ల, నీటి లోతును నిలకడగా కొనసాగించడానికి నిరంతర డ్రెడ్జింగ్ అవసరం. అంతేకాకుండా, ఆ ప్రాంతంలో వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం, తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితులు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి, కార్యకలాపాలకు అడ్డంకిగా మారవచ్చు. ఈ లైట్‌హౌస్‌ల విజయం, నిరంతర డ్రెడ్జింగ్, మెరుగైన నిర్వహణ, ఇతర రవాణా మార్గాలతో సమర్థవంతమైన అనుసంధానంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.