ఆస్తుల అమ్మకం వృద్ధికి చోదకం
క్రిసిల్ రేటింగ్స్ (Crisil Ratings) అంచనాల ప్రకారం, రోడ్ InvITs తమ ఆస్తుల నిర్వహణ (AUM) లో భారీ వృద్ధిని సాధించే దిశగా పయనిస్తున్నాయి. మార్చి 2027 నాటికి ఈ AUM 30% పెరిగి సుమారు ₹3.9 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా.
నేషనల్ హైవేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (NHAI) తో పాటు ప్రైవేట్ డెవలపర్లు తమ వద్ద ఉన్న రహదారి ఆస్తులను వేగంగా మోనటైజ్ చేయడం, పెట్టుబడులను పెంచుకోవడం ఈ వృద్ధికి ప్రధాన కారణాలు. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 16 InvITs 200కు పైగా ఆస్తులను, 15,000 కిలోమీటర్లకు పైగా రహదారులను నిర్వహిస్తున్నాయి. గత రెండేళ్లుగా ఈ రంగం AUM లో 25% వార్షిక వృద్ధిని నమోదు చేసుకుంది. క్రిసిల్ ప్రకారం, FY27 లో సుమారు ₹90,000 కోట్లు అదనంగా కొత్త ఆస్తులు చేరనున్నాయి. టోల్ రహదారుల కొనుగోళ్లు, హైబ్రిడ్ అనూటీ మోడల్ (HAM) ప్రాజెక్టుల మోనటైజేషన్ ఈ అదనపు మొత్తానికి దోహదం చేస్తాయి.
ఆస్తుల వైవిధ్యం, ఇన్వెస్టర్ల ఆసక్తి
ప్రస్తుతం రోడ్ InvIT AUM లో 85% టోల్ రహదారి ఆస్తులే ఉన్నాయి. పెరుగుతున్న ట్రాఫిక్, ద్రవ్యోల్బణంతో ముడిపడి ఉన్న టోల్ రేట్లు వీటి నుంచి స్థిరమైన ఆదాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. అయితే, కొత్తగా చేరే ఆస్తుల్లో టోల్ రహదారుల వాటా 60-62% కి తగ్గి, మొత్తం AUM లో వీటి వాటా 80-82% కి తగ్గుతుందని అంచనా. దీనివల్ల మార్కెట్ లోకి మరింత వైవిధ్యమైన ఆస్తులు వస్తాయి.
మంచి నాణ్యత గల రోడ్ ప్రాజెక్టులకు ఇన్వెస్టర్ల నుంచి డిమాండ్ బలంగా ఉంది. గత ఐదేళ్లుగా ఈక్విటీ మల్టిపుల్స్ 1.5 రెట్లు దాటిపోయాయి. భారత ఇన్ఫ్రా రంగం కూడా వృద్ధి బాటలో పయనిస్తోంది. 2027 నాటికి కన్స్ట్రక్షన్ అవుట్పుట్ $1 ట్రిలియన్ దాటుతుందని అంచనా. GDP వృద్ధి 6.5% వద్ద ఉండటం, ద్రవ్యోల్బణం అదుపులో ఉండటం వంటి సానుకూల పరిస్థితులు ఈ రంగానికి అండగా నిలుస్తున్నాయి.
పెరుగుతున్న అప్పులపై ఆందోళనలు
ఈ ఆశాజనక వృద్ధి అంచనాలతో పాటు, రోడ్ InvIT రంగంలో లెవరేజ్ (అప్పుల వాటా) పెరుగుతోందన్నది ఒక ప్రధాన ఆందోళన. క్రిసిల్ రేటింగ్స్ ప్రకారం, డెట్-టు-ఎంటర్ప్రైజ్ వాల్యూ నిష్పత్తి ప్రస్తుతం ఉన్న 45% నుంచి 100-150 బేసిస్ పాయింట్లు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
కొన్ని InvIT లలో, రెండేళ్లుగా పనిచేస్తున్న వాటిలో, మార్చి 2023 లో 43% గా ఉన్న లెవరేజ్, మార్చి 2025 నాటికి 47% కి పెరిగింది. ఉదాహరణకు, Highways Infrastructure Trust (HIT) ఆస్తుల కొనుగోళ్ల తర్వాత తమ నికర రుణాన్ని 50-55% కి పెంచుకోవాలని యోచిస్తోంది. అలాగే, Indus Infra Trust కూడా మరిన్ని ఆస్తులు కొనుగోలు చేశాక తమ లెవరేజ్ ను సుమారు 49% కి పెంచాలని చూస్తోంది.
డెట్ సర్వీస్ కవరేజ్ రేషియో (DSCR) 1.7-1.8 రెట్లు మధ్య సౌకర్యవంతంగానే ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నప్పటికీ, పెరుగుతున్న అప్పుల భారంపై నిఘా ఉంచడం తప్పనిసరి. ముఖ్యంగా, ఆస్తుల కొనుగోలుకు అప్పులపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంటే ఈ పరిస్థితిని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి.
భవిష్యత్ వృద్ధి అవకాశాలు
నేషనల్ మోనటైజేషన్ పైప్లైన్ 2.0 (NMP 2.0) భవిష్యత్తులో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. FY26-30 మధ్య ₹16.72 లక్షల కోట్లు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు, ఇందులో రహదారుల నుంచి ₹4.14 లక్షల కోట్లు సమకూరనున్నాయి. Raajmarg Infra Investment Trust (RIIT) వంటి పబ్లిక్ InvIT లు మార్కెట్ లో మంచి ఆదరణ పొందడం, ఆపరేషనల్ రహదారి ఆస్తులకు డిమాండ్ కొనసాగుతోందని సూచిస్తోంది.
భవిష్యత్తులో ఇండియా తొలి మల్టీ-సెక్టార్ InvIT (రోడ్లు, విద్యుత్, పోర్టుల ఆస్తులను కలిపి) ఏర్పాటు వంటివి కూడా పెట్టుబడులకు కొత్త మార్గాలను తెరవనున్నాయి.
