లక్ష్యం 3,000 MT.. కానీ మార్కెట్ షేర్ ఎందుకు తక్కువ?
దేశ లాజిస్టిక్స్ వ్యవస్థలో రైల్వే నెట్వర్క్ను కీలక కేంద్రంగా మార్చాలనే లక్ష్యంతో, భారతీయ రైల్వేస్ 2030 నాటికి ఫ్రైట్ హ్యాండ్లింగ్ సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచాలని భావిస్తోంది. ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్స్ (Dedicated Freight Corridors) వంటి మౌలిక సదుపాయాలలో భారీ పెట్టుబడులతో పాటు, సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి కొత్త టెక్నాలజీలను స్వీకరించడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటోంది.
అయినప్పటికీ, ఇతర అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే, భారతదేశం మొత్తం ఫ్రైట్ రవాణా మార్కెట్లో రైల్వేల వాటా కేవలం 25-30% గానే ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బల్క్ కార్గో కోసం ఈ వాటా 40-50% లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీని ఫలితంగా, భారతదేశ లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు GDPలో **13-14%**గా ఉన్నాయి, ఇది ప్రపంచ సగటు 8-10% కంటే చాలా ఎక్కువ.
DFCs వంటి ప్రాజెక్టులు బల్క్ గూడ్స్ రవాణా సమయాన్ని మెరుగుపరుస్తున్నప్పటికీ, సామర్థ్య లాభాలు కొనసాగుతున్న సమస్యల వల్ల ఆగిపోతున్నాయి. కీలకమైన రైల్వే మార్గాలు తరచుగా పూర్తి సామర్థ్యంతో నడుస్తున్నాయి, ఇది ఆలస్యానికి దారితీస్తోంది. వివిధ రకాల కార్గోలకు అవసరమైన ప్రత్యేక వ్యాగన్ల కొరత కూడా ఉంది, మరియు రైళ్లు తిరిగి రావడానికి పట్టే సమయం (train turnaround times) నెమ్మదిగా ఉంది. ఈ ఆపరేషనల్ అడ్డంకులు రైల్వేలు సమర్థవంతంగా ఎంత సరుకును తరలించగలవో పరిమితం చేస్తున్నాయి.
మరింత అభివృద్ధి మరియు ఆవిష్కరణల కోసం ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం చాలా కీలకం, కానీ ఇది ఇప్పటికీ పెద్ద సవాలుగానే మిగిలింది. సంక్లిష్టమైన నిబంధనలు, ధరల అనిశ్చితి, మరియు ఆపరేషనల్ ఇబ్బందులు ప్రైవేట్ కంపెనీలను నిరుత్సాహపరుస్తున్నాయి. ఇటీవల తీసుకువచ్చిన రైల్వేస్ (అమెండ్మెంట్) యాక్ట్, 2025 మరియు నవీకరించబడిన పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (PPP) ఫ్రేమ్వర్క్లు వంటి పాలసీ మార్పులు ప్రాజెక్టులను మరింత ఆకర్షణీయంగా మార్చడానికి ఉద్దేశించినప్పటికీ, వాటి వాస్తవ ప్రభావం కనిపించడానికి సమయం పడుతుంది. పెట్టుబడిదారులు తమ మూలధనాన్ని సమర్థించుకోవడానికి వేగవంతమైన అనుమతులు మరియు సుదీర్ఘమైన కాంట్రాక్ట్ కాలాలను కోరుకుంటారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రతిష్టాత్మకమైన ఫ్రైట్ సామర్థ్య లక్ష్యాలను చేరుకోవడం అనేది కేవలం కొత్త మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించడంపైనే కాకుండా, ఈ లోతుగా పాతుకుపోయిన నిర్మాణ సమస్యలను అధిగమించడంపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది. రోడ్డు రవాణా ఆధిపత్యం మరియు సామర్థ్య అంతరాలు ప్రాథమిక మార్పుల అవసరాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ నిధులు మరియు విధాన మార్పులపై రైల్వేల ఆధారపడటం, సామర్థ్య పరిమితులు మరియు చివరి మైలు కనెక్టివిటీ వంటి కొనసాగుతున్న సమస్యలతో కలిసి, గణనీయమైన సంస్కరణలు లేకుండా లాజిస్టిక్స్ వెన్నెముకగా మారాలనే లక్ష్యం నెరవేర్చడం కష్టమని తేలింది. కొత్త విధానాలు ప్రైవేట్ మూలధనాన్ని నిజంగా అన్లాక్ చేయడంలో ఎంతవరకు ప్రభావవంతంగా ఉంటాయో ఇంకా చూడాలి.