దేశంలో మెరైన్ రంగం మరింత పటిష్టమైంది. పీఎం గతిశక్తి నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్ కింద 75 మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు పూర్తయ్యాయి. వీటితో మేజర్ పోర్టుల కార్గో సామర్థ్యం ఏకంగా 1,728 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది. లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను తగ్గించి, వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేయడమే దీని లక్ష్యం.
Detailed Coverage
నౌకాశ్రయాల సామర్థ్యం పరుగులు
భారతదేశం తన నౌకాశ్రయాల రంగంలో కీలక మైలురాయిని అధిగమించింది. పీఎం గతిశక్తి నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్ (PM Gati Shakti National Master Plan) కింద 75 మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. ప్రధాన ఓడరేవులు, రాష్ట్ర మారిటైమ్ బోర్డులు, వివిధ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సహకారంతో ఈ ప్రాజెక్టులు పూర్తయ్యాయి. వీటికి అయిన మొత్తం పెట్టుబడి ₹31,967 కోట్లు. దేశ సరఫరా గొలుసును (Supply Chain) ఆధునీకరించడానికి, అధికంగా ఉన్న లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను తగ్గించడానికి ఈ అడుగులు కీలకం.
వాణిజ్యం, లాజిస్టిక్స్ విస్తరణ
ఈ పూర్తయిన ప్రాజెక్టుల ప్రభావంతో, భారత ప్రధాన ఓడరేవుల కార్గో నిర్వహణ సామర్థ్యం మార్చి 2026 నాటికి సంవత్సరానికి 1,728 మిలియన్ టన్నులకు (MTPA) చేరుకుంది. ఓడల లోడింగ్, అన్లోడింగ్ వేగాన్ని పెంచే బెర్త్ మెకనైజేషన్ (Berth Mechanization), పెద్ద నౌకలు నిలిపేందుకు వీలు కల్పించే క్యాపిటల్ డ్రెడ్జింగ్ (Capital Dredging) వంటి పనుల ద్వారా ఈ విస్తరణ జరిగింది. అధిక వాణిజ్య పరిమాణాలను నిర్వహించడానికి, నౌకల రాకపోకల సమయాన్ని తగ్గించడానికి ఈ మెరుగుదలలు ఎంతో అవసరం.
గతిశక్తి ఫ్రేమ్వర్క్తో పాటు, 'సాగరమాల' (Sagarmala) ప్రోగ్రామ్ కింద ₹1,178.5 కోట్ల విలువైన మరో 25 ప్రాజెక్టులను ప్రభుత్వం పూర్తి చేసింది. ఇవి ముఖ్యంగా తీరప్రాంత షిప్పింగ్, అంతర్గత జలమార్గాలపై దృష్టి సారించాయి. అంతేకాకుండా, రోడ్డు, రైలు కనెక్టివిటీలో గుర్తించిన 294 లోపాలలో 84 ప్రాజెక్టులు పూర్తయ్యాయి. దీనివల్ల ఓడరేవుల నుంచి అంతర్గత మార్కెట్లకు సరుకుల రవాణా సులభతరం అవుతుంది. స్టీల్, సిమెంట్, బొగ్గు వంటి రంగాలకు ఇది చాలా ముఖ్యం.
సుస్థిరత, భవిష్యత్ అవసరాలు
సామర్థ్య విస్తరణతో పాటు, ఓడరేవుల, షిప్పింగ్, జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ 'హరిత్ సాగర్' (Harit Sagar) గ్రీన్ పోర్ట్ గైడ్లైన్స్ను అమలు చేస్తోంది. దీనిలో భాగంగా, టగ్ బోట్ (Tugboat) ఫ్లీట్లను ఎలక్ట్రిక్, హైబ్రిడ్ పవర్కు మార్చే గ్రీన్ టగ్ ట్రాన్సిషన్ ప్రోగ్రామ్ (Green Tug Transition Programme), ఓడలు నిలిచినప్పుడు డీజిల్ జనరేటర్లకు బదులుగా విద్యుత్ ఉపయోగించే ఆన్షోర్ పవర్ సప్లై (Onshore Power Supply) సిస్టమ్లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. పర్యావరణ నిబంధనలను పాటించడానికి ఈ చర్యలు దోహదపడతాయి.
ఇప్పుడు పెట్టుబడిదారులు, పరిశ్రమ వర్గాలు ఈ కొత్త సామర్థ్యాన్ని ఎంతమేరకు ఉపయోగిస్తున్నారనే దానిపై దృష్టి సారించాల్సి ఉంటుంది. మౌలిక సదుపాయాలు సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, వాస్తవ ఆర్థిక ప్రయోజనాలు దేశీయ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య డిమాండ్పై ఆధారపడి ఉంటాయి. సుమారు ₹1.09 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి ప్రణాళిక కింద మిగిలిన 100 కి పైగా ప్రాజెక్టుల అమలుపై భవిష్యత్తు అప్డేట్లు ఉండవచ్చు.