దేశీయ విమానాలకు ఇంధన ధరల రక్షణ, అంతర్జాతీయ విమానాలకు లేదు
ప్రస్తుతం స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ వంటి కీలక వాణిజ్య మార్గాల్లో వస్తున్న ఆటంకాల వల్ల అంతర్జాతీయంగా క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, భారత ప్రభుత్వం, పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖతో కలిసి, దేశీయ విమానయాన సంస్థలకు ఇంధనం (ATF) ధరల పెరుగుదలపై ఒక బ్రేక్ వేసింది. ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి అమలులోకి రానున్న ఈ కొత్త నిబంధన ప్రకారం, దేశీయ క్యారియర్లకు ATF ధరల పెరుగుదల **25%**కి మాత్రమే పరిమితం చేయబడుతుంది. దీనివల్ల దేశీయ విమాన ఛార్జీలు విపరీతంగా పెరగకుండా కొంతవరకు నియంత్రించబడతాయి. ఏప్రిల్ 1, 2026 నాటికి ఢిల్లీలో ATF ధర కిలోలీటరుకు ₹1,04,927గా నమోదైంది. కానీ, ఈ ధరల పరిమితి అంతర్జాతీయ విమాన కార్యకలాపాలకు వర్తించదు. వారు మార్కెట్ ధరల ప్రకారమే పూర్తి మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల ఒకే విమానయాన సంస్థ దేశీయ, అంతర్జాతీయ మార్గాల్లో నడుస్తున్నప్పుడు ఇంధన ఖర్చుల్లో వ్యత్యాసం ఏర్పడుతుంది. కేవలం నాలుగు వారాల్లోనే అంతర్జాతీయ జెట్ ఫ్యూయల్ ధరలు రెట్టింపు అయ్యాయి, మార్చి 2026లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర $126 బ్యారెల్కు చేరింది.
విమానయాన రంగంపై పెరుగుతున్న ఒత్తిళ్లు, నష్టాలు
భారతీయ విమానయాన రంగం తీవ్రమైన ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. రేటింగ్ ఏజెన్సీ ICRA ఈ రంగానికి తన అవుట్లుక్ను "నెగటివ్"గా మార్చింది. పెరుగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, బలహీనపడుతున్న భారత రూపాయి, దూసుకుపోతున్న ATF ధరలు దీనికి కారణాలు. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY2026) దేశీయ ప్రయాణికుల రద్దీ పెరుగుదల కేవలం 0-3% మాత్రమే ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు, ఇది గత అంచనాల కంటే చాలా తక్కువ. అంతర్జాతీయ ప్రయాణికుల రద్దీ 7-9% వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ రంగం FY2026లో సుమారు ₹17,000 కోట్ల నుంచి ₹18,000 కోట్ల వరకు నికర నష్టాలను చవిచూస్తుందని అంచనా. కంపెనీల మొత్తం నిర్వహణ ఖర్చుల్లో ఇంధన ఖర్చులే 30-40% వరకు ఉంటున్నాయి. అలాగే, నిర్వహణ ఖర్చుల్లో 35-50% అమెరికా డాలర్లలోనే చెల్లించాల్సి వస్తోంది. దీంతో, కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ షాక్లు విమానయాన సంస్థలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. వీటితో పాటు, సరఫరా గొలుసు (supply chain) సమస్యలు, ఇంజిన్ల సమస్యల వల్ల సుమారు 13-15% విమానాలు ప్రస్తుతం గ్రౌండెడ్ (grounded) అయి ఉన్నాయి. ఇది కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలిగిస్తోంది.
ధరల వ్యత్యాసం విమానయాన సంస్థలకు అదనపు భారాలు
ప్రభుత్వం విధించిన ఇంధన ధరల పరిమితి దేశీయ విమానాలకు కొంత ఉపశమనాన్నిచ్చినా, దేశీయ, అంతర్జాతీయ ATF ధరల మధ్య వ్యత్యాసం కొత్త సవాళ్లను సృష్టిస్తోంది. అంతర్జాతీయ మార్గాల్లో ఎక్కువ సేవలు అందించే సంస్థలకు, కేవలం దేశీయంగానే పనిచేసే సంస్థల కంటే ఎక్కువ ఇంధన ఖర్చులు భారంగా మారతాయి. ఇది మార్కెట్లో పోటీలో మరింత అంతరాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచ చమురులో సుమారు 20% రవాణా అయ్యే స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ వద్ద వస్తున్న ఆటంకాలు, 1970ల తర్వాత అతిపెద్ద ఇంధన సరఫరా సంక్షోభానికి దారితీశాయి. గడిచిన నాలుగు వారాల్లోనే ప్రపంచ జెట్ ఫ్యూయల్ ధరలు రెట్టింపు అయ్యాయి. ఈ ధరల అస్థిరత విమానయాన సంస్థల లాభాలను బాగా తగ్గిస్తోంది, ముఖ్యంగా స్పైస్ జెట్ (SpiceJet) వంటి సంస్థలకు ఇది పెద్ద దెబ్బ. స్పైస్ జెట్ ఆర్థికంగా అంత బలంగా లేదు, కేవలం 15% అవసరాలకు మాత్రమే హెడ్జింగ్ (hedging) కవర్ చేసుకుంది. డాలర్లలో చెల్లించాల్సిన ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉండటం, రూపాయి బలహీనపడటం లాభాలపై మరింత ప్రభావం చూపుతుంది. విశ్లేషకుల అంచనాలు ప్రతికూలంగా మారడం, భారీ నష్టాలు అంచనా వేస్తుండటంతో, భవిష్యత్తులో భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగితే, విమానయాన సంస్థలు విమానాలను రద్దు చేయడం లేదా ఛార్జీలను పెంచడం వంటి కఠినమైన చర్యలకు పాల్పడాల్సి రావచ్చు. అయితే, ఇది ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న డిమాండ్ను మరింత దెబ్బతీయవచ్చు. విమానయాన సంస్థలు చమురు కంపెనీలతో 'క్రాక్ స్ప్రెడ్' (ATF ధరల్లో ఒక భాగం)ను పరిమితం చేయడం వంటి అంశాలపై చర్చలు జరుపుతున్నాయి.
అస్థిరత మధ్య అనిశ్చితంగానే అవుట్లుక్
భారత విమానయాన రంగం ప్రస్తుతం అధిక అస్థిరతను, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలను ఎదుర్కొంటోంది. ICRA అంచనాల ప్రకారం, FY2026లో దేశీయ రద్దీ 0-3% మధ్య, అంతర్జాతీయ రద్దీ 7-9% మధ్య వృద్ధి చెందుతుంది. పెరిగిన ఇంధన ఖర్చులను ప్రయాణికులపై ఛార్జీల రూపంలో ఎంతవరకు బదిలీ చేయగలవు అనేదానిపై విమానయాన సంస్థల పనితీరు ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే, ధరల సున్నితత్వం (price-sensitive) మార్కెట్లో ఇది డిమాండ్ను నెమ్మదింపజేసే ప్రమాదం ఉంది. విమానయాన సంస్థలు తమ సామర్థ్యాన్ని సర్దుబాటు చేసుకునే అవకాశం ఉంది. ATF ధరల నిర్ణయంలో మార్పులు, ముఖ్యంగా క్రాక్ స్ప్రెడ్ను పరిమితం చేయడం వంటి అంశాలపై దృష్టి సారించే అవకాశం ఉంది. మార్కెట్ లీడర్ ఇండిగో (IndiGo), తన బలమైన కార్యకలాపాలు, ఆర్థిక వనరులతో ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడంలో మరింత సమర్థవంతంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.