మౌలిక రంగంలో అపూర్వ పెట్టుబడి: ఈసారి బడ్జెట్ స్పెషల్
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి కీలకం అని నమ్ముతూ, కేంద్ర బడ్జెట్ 2026లో ఈ రంగానికి పెద్ద పీట వేసింది. FY27కి గాను ₹12.2 లక్షల కోట్ల పబ్లిక్ క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్ ను ప్రకటించడం, గత ఏడాది (FY26) కేటాయించిన ₹11.2 లక్షల కోట్ల కంటే గణనీయమైన పెరుగుదల. దశాబ్దాలుగా ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు పెరుగుతున్న క్రమంలో, ఈసారి ఈ కేటాయింపులు మరింత కీలకం కానున్నాయి. ప్రయాణికుల రవాణా, సరుకు రవాణా (Freight) తో పాటు పట్టణాల అభివృద్ధిపై ఈ ప్రణాళిక దృష్టి సారించింది.
హై-స్పీడ్ రైళ్లు, ఫ్రెయిట్ కారిడార్ల దూకుడు
ఈ బడ్జెట్ లో అతి ముఖ్యమైన ప్రకటన ఏంటంటే - 7 కొత్త హై-స్పీడ్ రైల్ కారిడార్ల నిర్మాణం. ముంబై-పూణె, హైదరాబాద్-బెంగళూరు, ఢిల్లీ-వారణాసి వంటి కీలక మార్గాలలో ఈ రైళ్లు ప్రయాణ సమయాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తాయి. పర్యావరణ హితమైన ప్రయాణాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి. వీటితో పాటు, దేశంలో సరుకు రవాణాను సులభతరం చేయడానికి దాంకుని నుండి సూరత్ వరకు ఒక కొత్త ఈస్ట్-వెస్ట్ ఫ్రెయిట్ కారిడార్ ను నిర్మించనున్నారు. రాబోయే 5 ఏళ్లలో 22 కొత్త జాతీయ జలమార్గాలను (National Waterways) అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఇన్వెస్టర్ల విశ్వాసం పెంచే చర్యలు
పెద్ద ప్రాజెక్టుల్లో ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, 'ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రిస్క్ గ్యారెంటీ ఫండ్' ను ఏర్పాటు చేయాలని బడ్జెట్ ప్రతిపాదించింది. ఇది ముఖ్యమైన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు ప్రభుత్వ హామీని అందించి, ఇన్వెస్టర్లలో విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది. ఈ ప్రకటనతో స్టాక్ మార్కెట్ లో కూడా సానుకూల స్పందన కనిపించింది. L&T (Larsen & Toubro) షేర్లు సుమారు 2% పెరగ్గా, అదానీ పోర్ట్స్ అండ్ స్పెషల్ ఎకనామిక్ జోన్ (Adani Ports and SEZ) షేర్లు దాదాపు 1% లాభపడ్డాయి. రోడ్ డెవలపర్ IRB ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలపర్స్ (IRB Infrastructure Developers) షేర్లు 4% మేర దూసుకెళ్లాయి. 2026లో భారత ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రంగం మార్కెట్ విలువ సుమారు USD 205.96 బిలియన్ గా ఉంది.
టైర్ 2, టైర్ 3 నగరాలకు కూడా ప్రాధాన్యత
పెద్ద రవాణా నెట్వర్క్లతో పాటు, టైర్ 2, టైర్ 3 నగరాల అభివృద్ధికి కూడా బడ్జెట్ లో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. ఈ నగరాలలో పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా సేవలు, రవాణా సౌకర్యాలను మెరుగుపరచడానికి ఏటా ₹5,000 కోట్లు చొప్పున ఐదేళ్ల పాటు కేటాయించనున్నారు. దీనివల్ల పెద్ద నగరాలపై ఒత్తిడి తగ్గి, దేశవ్యాప్తంగా అభివృద్ధి విస్తరిస్తుందని భావిస్తున్నారు. 2014-15లో కేవలం ₹2 లక్షల కోట్లుగా ఉన్న పబ్లిక్ క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్, ఇప్పుడు FY27కి ₹12.2 లక్షల కోట్లకు చేరడం, మౌలిక రంగంపై ప్రభుత్వ నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. ప్రస్తుతం భారత ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రంగం P/E రేషియో సుమారు 20.3x నుండి 28.04x మధ్య ఉంది.