GIFT City: గ్లోబల్ ఏవియేషన్ ఫైనాన్స్ హబ్‌గా ఎదిగేందుకు ఇండియా అడుగులు!

భారతదేశం తన ఏవియేషన్ ఫైనాన్స్, లీజింగ్ రంగాలను గణనీయంగా మెరుగుపరచడానికి వ్యూహాత్మక అడుగులు వేస్తోంది. ముఖ్యంగా, ఫ్రాక్షనల్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ ఓనర్‌షిప్ (విమానంలో కొంత భాగాన్ని సొంతం చేసుకోవడం) కోసం నియమాలను రూపొందించడం, విమానాలను మౌలిక సదుపాయాల ఆస్తులుగా పరిగణించే అవకాశాలను పరిశీలిస్తోంది. ఈ కీలకమైన కార్యక్రమాలన్నీ గుజరాత్ ఇంటర్నేషనల్ ఫైనాన్స్ టెక్-సిటీ (GIFT City) ని గ్లోబల్ ఏవియేషన్ ఫైనాన్స్ కేంద్రంగా మార్చే లక్ష్యంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. దేశీయ లీజింగ్, ఫైనాన్సింగ్ సామర్థ్యాలను పెంపొందించడం, తద్వారా విలువను భారత్‌లోనే ఉంచుకోవడం, విదేశీ మార్కెట్లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

ప్రస్తుతం గ్లోబల్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ లీజింగ్ మార్కెట్ చాలా పెద్దది. ఇది 2026 నాటికి సుమారు $238 బిలియన్ల నుంచి 2035 నాటికి $458 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఐర్లాండ్‌తో సహా యూరప్ ఈ రంగంలో 35-50% మార్కెట్ వాటాతో ముందుంది. భారత్ వాటా ప్రస్తుతం చాలా తక్కువ. అయితే, GIFT City ఆకర్షణీయమైన పన్ను ప్రయోజనాలను అందిస్తోంది. ఇక్కడ 20 ఏళ్ల పాటు పన్ను సెలవు (Tax Holiday), ఆ తర్వాత 15% కార్పొరేట్ పన్ను, పన్ను సెలవు సమయంలో క్యాపిటల్ గెయిన్స్ పై మినహాయింపులు ఉన్నాయి. డిసెంబర్ 2025 నాటికి, GIFT IFSC లో 38 లీజింగ్ సంస్థలు రిజిస్టర్ అయ్యాయి. ఇవి 196 విమానాలను, 89 ఇంజిన్లను పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. ఇటీవల ఎయిర్ ఇండియా కూడా GIFT IFSC ద్వారా A350 విమానాన్ని లీజుకు తీసుకుంది, ఇది పురోగతికి నిదర్శనం.

ఫ్రాక్షనల్ ఓనర్‌షిప్ కోసం ప్రత్యేక ఆపరేటర్ కేటగిరీని, సరళీకృత పన్నులతో (సుమారు జూన్ 2026 నాటికి) తీసుకురావడం విమాన యజమాన్యాన్ని మరింత అందుబాటులోకి తెస్తుంది. విమానాలను మౌలిక సదుపాయాల ఆస్తులుగా వర్గీకరించడం ద్వారా మరిన్ని పెట్టుబడులను ఆకర్షించవచ్చు. గతంలో భారతదేశంలోని చాలా విమానాలు విదేశాల నుండి లీజుకు తీసుకోవడం వల్ల విదేశీ మారక ద్రవ్యం భారీగా బయటకు వెళ్లేది, విదేశీ న్యాయ వ్యవస్థలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకే ఈ చర్యలు. ఈ నిబంధనలు కేప్ టౌన్ కన్వెన్షన్ వంటి అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా రూపొందించబడుతున్నాయి.

సవాళ్లు, రిస్కులు:

అయితే, ముందున్న మార్గం అంత సుగమం కాదు. భారత ఏవియేషన్ రంగం తీవ్ర ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. FY2026లో సుమారు ₹170-180 బిలియన్ల నికర నష్టాలను అంచనా వేస్తున్నారు. అధిక ఇంధన ధరలు (30-40% ఖర్చులు), కరెన్సీ పతనం, ప్రపంచ అనిశ్చితులు దీనికి కారణాలు. ఈ ఆర్థిక ఇబ్బందులు విమానయాన సంస్థలకు అనుకూలమైన లీజింగ్ నిబంధనలను పొందడం కష్టతరం చేస్తాయి. బ్యాంకుల అనుమతులకు మూడు నెలల వరకు పట్టే సమయం, విమానాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడంలో సమస్యలు వంటి నియంత్రణాపరమైన ఆలస్యం కూడా పురోగతికి ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయి. ప్రతిపాదిత విధానాలు ఇంకా అభివృద్ధి దశలోనే ఉన్నాయి, ఖచ్చితమైన అమలు తేదీలు అందుబాటులో లేవు.

ఫ్రాక్షనల్ ఓనర్‌షిప్‌కు సంబంధించి జీఎస్టీ, తరుగుదల, దిగుమతి సుంకాలు వంటి పన్నులపై స్పష్టత లేకపోవడం, ప్రామాణిక ఒప్పందాలు అందుబాటులో లేకపోవడం వంటివి చట్టపరమైన, ఆర్థికపరమైన రిస్కులను సృష్టిస్తున్నాయి. డబ్లిన్, సింగపూర్ వంటి పరిణతి చెందిన హబ్‌లతో పోలిస్తే, GIFT City పర్యావరణ వ్యవస్థ, నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులు ఇంకా మెరుగుపడాల్సి ఉంది. భారతదేశంలోని విమానాల్లో 80% కంటే ఎక్కువ విదేశాల నుండి లీజుకు తీసుకోవడమే, ప్రస్తుతం ఉన్న అంతర్జాతీయ సంబంధాల బలాన్ని, వాటిని మార్చడంలో ఉన్న సవాలును సూచిస్తుంది.

ప్రభుత్వం, ఇప్పటికే ఉన్న అంతర్జాతీయ కేంద్రాలతో పోటీ పడకుండా, వాటితో కలిసి పనిచేస్తూ భారత్‌ను గ్లోబల్ ఏవియేషన్ ఫైనాన్స్‌లో కీలక పాత్రధారిగా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. విధానపరమైన ప్రకటనలను ఆచరణాత్మక నియమావళిగా మార్చడం, ముఖ్యంగా పన్నులు, ఫ్రాక్షనల్ ఓనర్‌షిప్‌కు సంబంధించిన స్పష్టమైన ఒప్పందాలపై దృష్టి సారించడం విజయం సాధించడానికి కీలకం. నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం, భారతదేశ లీజింగ్ మార్కెట్ $100 బిలియన్లకు చేరుకోవచ్చు. సవాళ్లను అధిగమిస్తే, ఇది దేశీయ మూలధనానికి అవకాశాలను అందించి, విదేశీ మారక ద్రవ్య బహిర్గతాలను తగ్గించగలదు. 2047 నాటికి స్వయం సమృద్ధి కలిగిన ఏవియేషన్ ఫైనాన్స్ పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించే లక్ష్యంతో, GIFT Cityని ఫైనాన్షియల్ హబ్‌గా అభివృద్ధి చేయడం ఈ వ్యూహంలో ప్రధాన భాగం.