ప్రస్తుతం విమానాశ్రయాల నిర్వాహకులు (Airport Operators) ఎయిర్లైన్స్లో వాటాలు కలిగి ఉండటాన్ని పరిమితం చేసే నిబంధనలను సడలించే అభ్యర్థనపై సివిల్ ఏవియేషన్ మంత్రిత్వ శాఖ పరిశీలన చేస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా నిషేధం లేనప్పటికీ, కొన్ని ప్రైవేట్-ప్రభుత్వ విమానాశ్రయ ఒప్పందాలలో ఇటువంటి ఆంక్షలున్నాయి. ఈ ప్రతిపాదిత మార్పు, ప్రస్తుతం IndiGo, Air India వంటి ప్రధాన క్యారియర్ల ఆధిపత్యంలో ఉన్న రంగంలో సరైన పోటీ మరియు స్లాట్ యాక్సెస్ (Slot Access)పై ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది.
విమానయాన రంగంలో కీలక సమీక్ష
కేంద్ర ప్రభుత్వం, సివిల్ ఏవియేషన్ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా, విమానాశ్రయాల నిర్వాహకులు ఎయిర్లైన్స్లో ఈక్విటీని కలిగి ఉండటంపై తమ వైఖరిని ఇటీవల స్పష్టం చేసింది. రాజ్యసభలో ఈ విషయంపై మాట్లాడుతూ, షెడ్యూల్డ్ ఎయిర్లైన్స్ను నడపడానికి లేదా వాటిలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి విమానాశ్రయ నిర్వాహకులను నిరోధించే సాధారణ జాతీయ విధానం లేదా చట్టం ఏదీ లేదని మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. అయితే, పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్ట్నర్షిప్ (PPP) మోడల్ కింద ఉన్న వ్యక్తిగత ఒప్పందాలు ఈ పరిస్థితిని క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ ఒప్పందాలలో అలాంటి క్రాస్-ఓనర్షిప్ను (Cross-Ownership) నిషేధించే నిర్దిష్ట క్లాజులు (Clauses) ఉన్నాయి.
అదానీ గ్రూప్ & మార్కెట్ ఊహాగానాలు
భారతదేశంలో ప్రధాన ప్రైవేట్ ఎయిర్పోర్ట్ ఆపరేటర్గా ఉన్న అదానీ గ్రూప్కు సంబంధించి ఇటీవల క్రాస్-ఓనర్షిప్ సమస్య మార్కెట్లో ఊహాగానాలకు దారితీసింది. అదానీ ఎయిర్పోర్ట్స్, ఎయిర్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (AAI)కి జూన్ 2026లో ఒక లేఖ రాసినట్లు నివేదికలు వెలువడ్డాయి. ఈ లేఖలో, ఆపరేటర్ ఎయిర్లైన్ను సొంతం చేసుకోకుండా నిరోధించే ఒప్పందపరమైన ఆంక్షలను సడలించాలని అభ్యర్థించినట్లు సమాచారం. ఈ మార్కెట్ ఊహాగానాలకు ప్రతిస్పందనగా, అదానీ ఎంటర్ప్రైజెస్కు చెందిన ఎక్స్ఛేంజ్ ఫైలింగ్, జూలై 24, 2026న, తాము ఎయిర్లైన్ వ్యాపారంలోకి ప్రవేశించే ప్రణాళికలు ఏవీ లేవని స్పష్టంగా పేర్కొంది.
పోటీ & కాంఫ్లిక్ట్ ఆఫ్ ఇంట్రెస్ట్ ఆందోళనలు
ప్రస్తుత ఎయిర్లైన్స్ మరియు పరిశ్రమ విశ్లేషకులు ఈ యాజమాన్య నిబంధనలలో ఏవైనా మార్పుల పట్ల జాగ్రత్త వహించాలని అభిప్రాయపడుతున్నారు. IndiGo వంటి మార్కెట్ లీడర్లతో సహా ప్రస్తుత క్యారియర్లలో ప్రధాన ఆందోళన ఏమిటంటే, కాంఫ్లిక్ట్ ఆఫ్ ఇంట్రెస్ట్ (Conflict of Interest) ఏర్పడే అవకాశం. ఒక ఎంటిటీ విమానాశ్రయాన్ని నిర్వహిస్తున్నట్లయితే, అది తన స్వంత ఎయిర్లైన్కు ప్రాధాన్యత ఇచ్చే ప్రమాదం ఉంది. పీక్-అవర్ టేకాఫ్ & ల్యాండింగ్ స్లాట్లు (Takeoff & Landing Slots), బోర్డింగ్ గేట్లు మరియు గ్రౌండ్ హ్యాండ్లింగ్ సేవలు వంటి కీలక వనరులను కేటాయించేటప్పుడు ఇలా జరగవచ్చు.
ఇది ఇండిపెండెంట్ ఎయిర్లైన్లకు, ఎయిర్పోర్ట్ ఆపరేటర్ల మద్దతు ఉన్న క్యారియర్లతో పోలిస్తే ప్రతికూలతలు ఎదురయ్యే విధంగా, అన్లెవెల్ ప్లేయింగ్ ఫీల్డ్ (Unlevel Playing Field)కి దారితీస్తుంది. ఏవైనా కాంట్రాక్ట్ మార్పులు యాంటీ-కాంపిటీటివ్ ప్రవర్తనకు (Anti-competitive behavior) దారితీయకుండా చూసేందుకు నియంత్రణ సంస్థలపై ఒత్తిడి ఉంటుంది. ప్రైవేటీకరించిన విమానాశ్రయాల కోసం నిర్దిష్ట ఒప్పందాలలో ఈ ఆంక్షలు పొందుపరచబడినందున, ఏవైనా మినహాయింపులకు ఇతర ప్రైవేట్-పబ్లిక్ ఒప్పందాల నిబంధనలను ఉల్లంఘించకుండా చూసుకోవడానికి జాగ్రత్తగా చట్టపరమైన మరియు నియంత్రణపరమైన సమీక్ష అవసరం.
పెట్టుబడిదారులకు, ప్రభుత్వం ఈ వ్యక్తిగత మినహాయింపు అభ్యర్థనలను ఎలా నిర్వహిస్తుందనేది కీలకమైన అంశం. దీనిని కేస్-బై-కేస్ (Case-by-case) మూల్యాంకనంగా పరిగణిస్తారా లేక మరింత ఓపెన్ రెగ్యులేటరీ వైఖరి వైపు మొగ్గు చూపుతారా అనేది భారతీయ విమానయాన రంగంలో పోటీ తీవ్రతను నిర్ణయిస్తుంది. ప్రస్తుత క్రాస్-ఓనర్షిప్ అడ్డంకులను ప్రభుత్వం సడలించాలనుకుంటున్నదా లేదా ప్రస్తుత ఒప్పంద యథాతథ స్థితిని కొనసాగించాలనుకుంటున్నదా అనే దానిని సివిల్ ఏవియేషన్ మంత్రిత్వ శాఖ నుండి భవిష్యత్తులో వెలువడే అధికారిక స్పష్టీకరణలను షేర్హోల్డర్లు ట్రాక్ చేయాలి.