Bengaluru-Goa Vande Bharat Express కు స్వాగతం పలకడానికి సిద్ధమవుతున్న వేళ, పడమటి కనుమల (Western Ghats) కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు ఈ ప్రీమియం రైలు వేగానికి అడ్డుకట్ట వేస్తున్నాయని తెలుస్తోంది. గరిష్టంగా 160 kmph వేగంతో దూసుకుపోయే సామర్థ్యం ఉన్న ఈ రైలు, ఈ మార్గంలో కొండ వంపులు, ఎత్తైన గ్రేడియంట్ల (gradients) కారణంగా కొన్ని చోట్ల కేవలం 30 kmph వేగానికి పరిమితం కావాల్సి వస్తుందని అంచనా. ఇది రైలు దాని ప్రీమియం బ్రాండ్కు తగ్గట్టుగా హై-స్పీడ్ అనుభూతిని అందిస్తుందా అనే సందేహాలను మరింత పెంచుతోంది.
ప్రయాణ సమయం, పోటీ:
దక్షిణ పశ్చిమ రైల్వే, దక్షిణ రైల్వే, కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ ప్రతిపాదనల ప్రకారం, యశ్వంత్పూర్ (Yesvantpur) నుండి మడ్గావ్ (Madgaon) వరకు సుమారు 13 గంటల 10 నిమిషాల ప్రయాణ సమయం పట్టే అవకాశం ఉంది. ఇది వారానికి ఆరు రోజులు నడుస్తుంది. అయితే, ప్రస్తుతం నడుస్తున్న యశ్వంత్పూర్–వాస్కో డ గామా ఎక్స్ప్రెస్ (Yesvantpur–Vasco da Gama Express) కూడా దాదాపు 13.5 నుండి 15 గంటల సమయం తీసుకుంటుంది. అంటే, Vande Bharat వల్ల సమయం ఆదా పెద్దగా ఉండకపోవచ్చు. దీంతో, ప్రయాణికుల అంచనాలను అందుకోవడం, అధిక నిర్వహణ ఖర్చులను (operational costs) సమర్థించుకోవడం ఒక సవాలుగా మారనుంది.
మౌలిక సదుపాయాలు, ఖర్చు:
సాధారణంగా హై-స్పీడ్ రైళ్లు గంటకు 160 kmph కంటే ఎక్కువ వేగాన్ని అందుకోవడానికి ప్రత్యేక ట్రాక్లు అవసరం. మన దేశంలో, Vande Bharat రైళ్లు గరిష్టంగా 160-180 kmph వరకు వెళ్లేలా రూపొందించినా, ట్రాక్ పరిమితులు, ఇతర నిర్వహణ కారణాల వల్ల సగటు వేగం 76 kmph నుండి 83 kmph మధ్యనే ఉంటోంది. న్యూఢిల్లీ-వారణాసి వంటి రూట్లలో సగటు వేగం 95 kmph ఉంటే, కోయంబత్తూరు-బెంగళూరు Vande Bharat వంటి రూట్లలో 58 kmph కంటే తక్కువగా కూడా ఉంది. ఇక ఖర్చు విషయానికొస్తే, ఒక 16-కోచ్ల Vande Bharat రైలు సెట్ ధర సుమారు ₹115-120 కోట్లు ఉంటుంది. ఇదే సంప్రదాయ LHB కోచ్ల రైలు (లోకోమోటివ్ తో కలిపి) ధర ₹60-70 కోట్లు మాత్రమే. ఇక్కడ మౌలిక సదుపాయాల (infrastructure) వ్యత్యాసం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
పడమటి కనుమల సవాళ్లు:
పడమటి కనుమల ప్రాంతం, ముఖ్యంగా కొంకణ్ రైల్వే (Konkan Railway), ఇంజనీరింగ్ పరంగా చాలా కష్టమైంది. ఇక్కడ ఎత్తైన గ్రేడియంట్లు, అనేక వంతెనలు, సొరంగాలు (tunnels), కొండ చరియలు విరిగిపడే ప్రమాదాలు, భారీ వర్షాలు వంటివి సాధారణం. ఇటీవల 55 కి.మీ మేర సాగే సకలేష్పూర్-సుబ్రహ్మణ్య రోడ్ (Sakleshpur-Subrahmanya Road) సెక్షన్లో విద్యుదీకరణ (electrification) పనులు కూడా దీని కష్టాన్ని తెలియజేశాయి. దీనికి ₹93.55 కోట్లు ఖర్చయింది.
ప్రీమియం విలువ తగ్గితే?:
భౌగోళిక పరిమితుల వల్ల Vande Bharat రైలు 30 kmph వేగంతో వెళ్లాల్సి వస్తే, దాని ప్రీమియం టికెట్ ధరలకు, రైలు అందించే సమయం ఆదాకు మధ్య అంతరం పెరుగుతుంది. ప్రయాణికులు దీనిని కేవలం ఖరీదైన రైలుగానే చూసే అవకాశం ఉంది. రైలు వేగం ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోతే, ప్రయాణికుల సంఖ్య (ridership) తగ్గవచ్చు. అంతేకాకుండా, తక్కువ వేగంతో, కష్టమైన గ్రేడియంట్లలో నడపడం వల్ల రైలు భాగాలు (wear and tear) త్వరగా పాడయ్యే అవకాశం ఉంది, నిర్వహణ ఖర్చులు (maintenance costs) పెరగవచ్చు.
భవిష్యత్ ప్రణాళిక:
ప్రస్తుతం, ఈ Bengaluru-Goa Vande Bharat Express యొక్క చివరి షెడ్యూల్, ప్రారంభ తేదీ రైల్వే బోర్డు (Railway Board) సమీక్ష అనంతరం ఖరారు కానుంది. ఈ రూట్ విజయం, భౌగోళిక పరిమితులను, ప్రయాణికుల అంచనాలను సమన్వయం చేసుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' (Make in India) ఇంజనీరింగ్లో Vande Bharat ఒక ముందడుగు అయినప్పటికీ, మౌలిక సదుపాయాల పరిమితులను అధిగమించడానికి నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరం. 2047 నాటికి వేలాది Vande Bharat రైళ్లను నడపాలనే లక్ష్యంతో భారతీయ రైల్వేలు ముందుకు సాగుతున్నాయి.