ఎయిర్ ఇండియాపై బాధితుల కుటుంబాల ఆరోపణలు.. ప్రమాద విచారణపై అనుమానాలు!

నిశ్శబ్దానికి విలువ కడుతున్నారా?

జూన్ 12, 2025న జరిగిన ఎయిర్ ఇండియా విమాన ప్రమాదంలో మరణించిన 260 మంది బాధితుల కుటుంబాలకు ప్రస్తుతం అందిస్తున్న ఒప్పంద పత్రాల్లోని నిబంధనలపైనే వివాదం నెలకొంది. ఎయిర్ ఇండియా తాత్కాలిక ఉపశమనంగా ₹25 లక్షల మధ్యంతర నష్టపరిహారం, టాటా గ్రూప్ నుంచి అదనంగా ₹1 కోటి ఎక్స్‌గ్రేషియా చెల్లిస్తున్నప్పటికీ.. దీనితో పాటుగా సంతకం చేయించుకుంటున్న విడుదల పత్రాలు (Release Forms) తమను ముందుగానే చట్టపరమైన బాధ్యతల నుంచి విముక్తి కల్పించేలా ఉన్నాయని విమర్శకులు ఆరోపిస్తున్నారు. కుటుంబ సభ్యులు తమ న్యాయపరమైన హక్కులను 'శాశ్వతంగా వదులుకుంటున్నట్లు' సంతకాలు చేయించుకోవడం ద్వారా, విమానయాన సంస్థ, విమాన తయారీదారు బోయింగ్, ఇంజిన్ సరఫరాదారు జనరల్ ఎలక్ట్రిక్, విమానాశ్రయ అధికారులను.. అధికారిక నివేదిక ఎలా ఉన్నా, భవిష్యత్తులో ఎలాంటి బాధ్యత వహించకుండా తప్పించే ప్రయత్నం జరుగుతోందని అంటున్నారు.

విచారణలో ప్రతిష్టంభన?

అంతర్జాతీయ పౌర విమానయాన సంస్థ (ICAO) ప్రమాణాల ప్రకారం.. ఏడాదిలోపు నివేదిక సమర్పించాల్సిన గడువు దగ్గరపడుతున్న నేపథ్యంలో ఒత్తిడి పెరిగింది. విమాన ప్రమాదాల దర్యాప్తు బ్యూరో (AAIB) జూన్ 12, 2026న ఒక తాత్కాలిక నివేదికను విడుదల చేసే అవకాశం ఉంది. అయితే, కేవలం అధికారిక అవసరాల కోసం కాకుండా, సమగ్ర కారణ విశ్లేషణ అందించేలా నివేదిక ఉండాలని భారతీయ పైలట్ల సమాఖ్య (Federation of Indian Pilots) వంటి పరిశ్రమల సంఘాలు ఒత్తిడి తెస్తున్నాయి. టేకాఫ్ అయిన కొద్ది క్షణాల్లోనే బోయింగ్ 787-8 డ్రీమ్‌లైనర్ విమానంలో మొత్తం పవర్ లాస్ (Total Power Loss) జరిగిన ఈ ప్రమాదానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక డేటా.. అకస్మాత్తుగా ఇంధన స్విచ్‌లు కదలడం వల్ల ఇంజిన్ సప్లై ఆగిపోయిందని గుర్తించింది. ఇది మానవ తప్పిదమా లేక సిస్టమ్ లోపాల వల్లే జరిగిందా అనే దానిపై తీవ్రమైన చర్చలకు దారితీసింది.

నిర్లక్ష్యం & బాధ్యతపై అనుమానాలు

ఈ ఒప్పందాల వెనుక.. ఏదైనా నిర్లక్ష్యం బయటపడితే బాధ్యతను పరిమితం చేసుకునే ప్రయత్నం ఉందని స్పష్టమవుతోంది. మాంట్రియల్ కన్వెన్షన్ ప్రకారం, మరణం లేదా గాయాలకు నష్టపరిహారం ప్రాథమికంగా స్థిర పరిమితులకు లోబడి ఉంటుంది. అయితే, ప్రమాదానికి కారకులుగా విమానయాన సంస్థ నిర్లక్ష్యం, తప్పులు లేదా లోపాలు కారణమని తేలితే, లేదా తయారీదారుల వైపు డిజైన్ లోపాలున్నాయని తేలితే.. నష్టపరిహారం ఈ అంతర్జాతీయ పరిమితులను మించిపోయే అవకాశం ఉంది. ఇప్పుడు కుటుంబ సభ్యులను ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేయమని ఒత్తిడి తేవడం ద్వారా, AAIB నివేదికలో తయారీ లోపాలు లేదా నిర్వహణలో అలసత్వం వంటివి బయటపడితే.. ప్రామాణిక నష్టపరిహార పద్ధతులు పనికిరాకుండా పోయే పరిస్థితిని ఎయిర్ ఇండియా నివారించాలనుకుంటోంది.

రంగం ఔట్‌లుక్ & నియంత్రణపరమైన అంచనాలు

బోయింగ్, GE ఏరోస్పేస్ వంటి ప్రధాన పరిశ్రమ భాగస్వాములకు ఈ ప్రమాద విచారణ పరిష్కారం.. వారి ప్రతిష్ట, ఆర్థిక వ్యవహారాలపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. గతంలో జరిగిన ఇలాంటి సంఘటనలను పరిశీలిస్తే, డ్రీమ్‌లైనర్ వంటి కీలక విమానంలో సాంకేతిక లోపాలు బయటపడితే.. అది భారీ, దీర్ఘకాలిక న్యాయ పోరాటాలకు దారితీసి, పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్‌ను దెబ్బతీస్తుంది. విచారణ తొలి వార్షికోత్సవం సమీపిస్తున్న నేపథ్యంలో, విమానయాన సంస్థ 'చట్టపరమైన ముగింపు' కోరుకోవడం, బాధితుల కుటుంబాలు 'సంస్థాగత పారదర్శకత' డిమాండ్ చేయడం.. ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం తీవ్రమైన ప్రతిష్టంభనకు దారితీస్తుందని తెలుస్తోంది. ఇది భవిష్యత్తులో విమానయాన భద్రతా నిబంధనలు, భారతీయ విమానయాన రంగంలో బాధ్యత బీమా ప్రీమియంలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.