గత సంవత్సరం అహ్మదాబాద్లో జరిగిన ఎయిర్ ఇండియా బోయింగ్ 787 విమాన ప్రమాదంలో మరణించిన పైలట్ల మానసిక స్థితిని తెలుసుకునేందుకు విమాన ప్రమాద దర్యాప్తు బ్యూరో (AAIB) ప్రత్యేక దర్యాప్తు చేస్తోంది. ఈ దుర్ఘటనలో **260** మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ప్రస్తుతం ఈ కేసు సుప్రీం కోర్టు పరిశీలనలో ఉంది.
గత సంవత్సరం అహ్మదాబాద్లో జరిగిన ఘోరమైన ఎయిర్ ఇండియా బోయింగ్ 787 విమాన ప్రమాదానికి సంబంధించి, మరణించిన ఇద్దరు పైలట్ల మానసిక స్థితిని లోతుగా పరిశీలించేందుకు విమాన ప్రమాద దర్యాప్తు బ్యూరో (AAIB) ఒక ప్రత్యేక 'సైకలాజికల్ ఆటోప్సీ'ని చేపట్టింది. టేకాఫ్ అయిన కొద్దిసేపటికే జరిగిన ఈ దుర్ఘటనలో మొత్తం 260 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ దర్యాప్తు ప్రక్రియలో భాగంగా, మరణించిన పైలట్ల ప్రవర్తన, వారి వైద్య చరిత్ర, ప్రమాదానికి ముందు వారి కమ్యూనికేషన్స్ వంటి అంశాలను విశ్లేషించడానికి ఈ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తున్నట్లు బ్యూరో ఇటీవల సుప్రీం కోర్టుకు ఒక అఫిడవిట్ దాఖలు చేసింది.
దర్యాప్తు పరిధి మరియు ఉద్దేశ్యం
ఒక వ్యక్తి మానసిక స్థితిని అంచనా వేయడానికి సైకలాజికల్ ఆటోప్సీ అనేది ఒక దర్యాప్తు సాధనం. ఇందులో కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, వైద్యులతో సంప్రదింపులు జరపడం, అలాగే డిజిటల్ రికార్డులను సమీక్షించడం వంటివి ఉంటాయి. విమానయాన దర్యాప్తుల్లో ఈ పద్ధతిని చాలా అరుదుగా ఉపయోగిస్తారు. ప్రమాదానికి గల కారణాలను యాదృచ్ఛికంగా జరిగిందా లేదా ఉద్దేశపూర్వకంగా జరిగిందా అని తేల్చాల్సిన క్లిష్టమైన కేసుల్లో మాత్రమే దీనిని ఆశ్రయిస్తారు. ఈ దర్యాప్తు, ప్రమాద పరిస్థితులపై స్వతంత్ర న్యాయ విచారణ జరపాలని కోరుతూ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ పైలట్స్ (FIP) మరియు కెప్టెన్ సుమీత్ సబర్వాల్ కుటుంబం సుప్రీం కోర్టులో దాఖలు చేసిన పిటిషన్కు అనుగుణంగా జరుగుతోంది.
సాంకేతిక పరిశీలనలు మరియు భద్రతా ఆందోళనలు
జూన్ 12 న జరిగిన ప్రమాదం తర్వాత విడుదలైన ప్రాథమిక నివేదికలు, ప్రమాదంలో మానవ ప్రమేయం ఉందని సూచించాయి. విమానం గాలిలోకి లేచిన వెంటనే, రెండు ఇంజిన్ల ఫ్యూయల్ కంట్రోల్ స్విచ్లను మాన్యువల్గా 'కట్ ఆఫ్' పొజిషన్కు మార్చారని, దీనివల్ల తక్షణమే ఇంజిన్ పవర్ తగ్గిపోయిందని దర్యాప్తులో తేలింది. అయితే, ఆధునిక బోయింగ్ 787 డ్రీమ్లైనర్లు అనేక భద్రతా రక్షణలతో నిర్మించబడతాయని, ప్రమాదవశాత్తు స్విచ్లు ఆఫ్ అయ్యే అవకాశాలు చాలా తక్కువని ఏవియేషన్ సేఫ్టీ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ ప్రాథమిక అన్వేషణలపై పలు పైలట్ యూనియన్లు, భద్రతా సంఘాలు తమ ఆందోళనలను వ్యక్తం చేశాయి.
దర్యాప్తులో తదుపరి చర్యలు
ప్రస్తుతం దర్యాప్తు చివరి దశకు చేరుకుంది. రాబోయే ఆరు వారాల్లోగా AAIB దర్యాప్తును ముగించే అవకాశం ఉంది. అక్టోబర్లో డ్రాఫ్ట్ రిపోర్ట్ విడుదల చేయాలని భావిస్తున్నారు. అధికారులు మే నెలలో విమానం యొక్క ఇంజిన్ మానిటరింగ్ యూనిట్ (EMU) నుండి సేకరించిన డేటాను, బాధితుల కుటుంబాల నుండి సేకరించిన సమాచారంతో అనుసంధానిస్తూ సమీక్షిస్తున్నారు. తుది నివేదిక ప్రమాదానికి గల నిర్ధారణ కారణాన్ని తెలియజేయడంతో పాటు, భారతదేశంలో పెద్ద ఎత్తున వాణిజ్య విమానయానానికి సంబంధించిన భవిష్యత్ భద్రతా ప్రోటోకాల్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.