మనాలి పర్యాటకం: మళ్ళీ జోరు అందుకుంది! ఇన్వెస్టర్లకు ఆశలు, టూరిస్టులతో సందడి

మౌలిక సదుపాయాలు మార్చిన ప్రయాణం

మనాలి పర్యాటక రంగం ప్రస్తుతం మంచి పురోగతి సాధిస్తోంది. అనుకూల వాతావరణం, మెరుగైన ప్రయాణ సౌకర్యాలే దీనికి ప్రధాన కారణాలు. హోటల్స్ లో 70-80% వరకు ఆక్యుపెన్సీ నమోదవుతోంది. 2020లో ప్రారంభమైన అటల్ టన్నెల్, లాహౌల్-స్పితికి ప్రయాణ సమయాన్ని గణనీయంగా తగ్గించింది. గతంలో రోహ్తాంగ్ పాస్ మూసివేతతో ఏడాదిలో కొన్ని నెలలు మాత్రమే సాధ్యమయ్యే రాకపోకలు ఇప్పుడు సులభమయ్యాయి. ఈ టన్నెల్ వల్ల లాహౌల్-స్పితిలో పర్యాటకం 600% పైగా పెరిగినట్లు అంచనా. పర్యావరణ సమస్యలతో మూసివేసిన రోహ్తాంగ్ పాస్‌ను మళ్ళీ తెరిచేందుకు డిమాండ్ పెరుగుతోంది. పర్యాటకులు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని, ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదిస్తున్నారు. మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల పర్యాటకుల అనుభవాన్ని మరింత మెరుగుపరుస్తోంది.

జాతీయ ధోరణులు మనాలికి ఊతం

మనాలిలో పర్యాటకుల తాకిడి పెరగడానికి దేశవ్యాప్తంగా పర్యాటక రంగం పుంజుకోవడం కూడా ఒక కారణం. కరోనా మహమ్మారి తర్వాత దేశీయ పర్యాటకం (Domestic Tourism) GDPకి, ఉపాధికి గణనీయంగా దోహదపడుతోంది. 2023లో దేశీయ ప్రయాణ ఖర్చులు మహమ్మారి ముందు స్థాయిల కంటే 15% పెరిగాయి. 2024లో ఈ రంగం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ₹21 లక్షల కోట్లకు పైగా అందిస్తుందని అంచనా. హోటల్ రంగంలోనూ కీలక మార్కెట్లలో ఆక్యుపెన్సీ రేట్లు **70%**కి చేరుకోగా, గదుల ధరలు ఏడాదికేడాది 10-15% మేర పెరిగాయి. Radisson Hotel Group వంటి పెద్ద సంస్థలు 2026 నాటికి 157-160 హోటల్స్ ను తెరవాలని చూస్తున్నాయి. ఇది దేశీయ ప్రయాణికులపై ఉన్న నమ్మకాన్ని సూచిస్తుంది.

పర్యావరణ, ఆర్థికపరమైన రిస్కులు

అయితే, మనాలి పర్యాటక రంగం కొన్ని తీవ్రమైన రిస్కులను కూడా ఎదుర్కొంటోంది. రోహ్తాంగ్ పాస్ తెరవడం ఆర్థికంగా లాభదాయకమైనప్పటికీ, పర్యావరణంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. గతంలో అనుమతి లేని పర్యాటకం వల్ల కాలుష్యం, వ్యర్థాల నిర్వహణ వంటి సమస్యలు తలెత్తాయి. కఠినమైన పర్యావరణ నియంత్రణలు లేకపోతే, ఇది స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థలకు శాశ్వత నష్టం కలిగించవచ్చు. వాతావరణ మార్పులు, వర్షాల వల్ల కొండచరియలు విరిగిపడటం, రోడ్లు మూసివేయడం వంటివి కూడా భద్రతకు, రాకపోకలకు ఆటంకం కలిగిస్తాయి. విస్తృత ఆర్థిక మాంద్యం లేదా ద్రవ్యోల్బణం కూడా ప్రయాణ ఖర్చులను తగ్గించి, ఈ రంగాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.

భవిష్యత్ అంచనాలు

అటల్ టన్నెల్, దేశీయ పర్యాటకం జోరు నేపథ్యంలో మనాలి భవిష్యత్ ఆశాజనకంగా ఉంది. రోహ్తాంగ్ పాస్‌ను జాగ్రత్తగా, పర్యావరణాన్ని కాపాడుతూ, నియంత్రిత పద్ధతిలో తెరిస్తే మరింత ఆదాయం వస్తుంది. ప్రభుత్వం మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, కొత్త పర్యాటక ఆఫర్ల (e-bike trails, forest bathing వంటివి) ద్వారా పర్యాటకులను ఆకర్షించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. భారతదేశ పర్యాటక రంగంపై అంచనాలు సానుకూలంగానే ఉన్నాయి. మౌలిక సదుపాయాలను ప్రకృతితో సమన్వయం చేసుకుంటూ, దానిని స్థిరంగా నిర్వహించడమే మనాలి దీర్ఘకాలిక ఆకర్షణకు, ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి కీలకం.