భారత్ టెలికాం దిగుమతులు: చైనాదే పైచేయి! 'మేక్ ఇన్ ఇండియా'కు సవాల్?

చైనా గుత్తాధిపత్యం మరింత బలపడింది

2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, భారతదేశ టెలికాం పరికరాల మార్కెట్లో చైనా ఆధిపత్యం మరింత బలపడింది. ఈ కాలంలో దిగుమతులు $6.37 బిలియన్లకు చేరాయి. 2019-20లో $5.55 బిలియన్లతో పోలిస్తే ఇది 14.7% పెరుగుదల. మొత్తం టెలికాం పరికరాల దిగుమతులు కూడా $17.01 బిలియన్లకు పెరిగాయి, ఇది గతంలో $13.33 బిలియన్లుగా ఉంది. స్థానిక ఉత్పత్తిని పెంచడానికి ప్రభుత్వాలు చర్యలు తీసుకుంటున్నా, చైనా నుండి దిగుమతులు తగ్గడం లేదు.

చైనా దిగుమతులు ఎందుకు పెరుగుతున్నాయి?

భారతదేశంలో చైనా నుండి దిగుమతులు పెరగడానికి గల ప్రధాన కారణం చైనా యొక్క బలమైన సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) మరియు తయారీలో ఖర్చు ప్రయోజనం (Cost Advantage). దేశీయ వస్తువులకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే పబ్లిక్ ప్రాక్యూర్మెంట్ ఆర్డర్ (Public Procurement Order) మరియు ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకాలు వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు ఉన్నప్పటికీ, చైనా పరికరాలు మార్కెట్ ను ముంచెత్తుతున్నాయి. ఇవి తరచుగా స్థానిక ప్రత్యామ్నాయాల కంటే తక్కువ ధరకు, ఎక్కువ పరిమాణంలో లభ్యమవుతున్నాయి.

ప్రభుత్వ పథకాలు లక్ష్యాలను చేరుకుంటున్నాయా?

భారత ప్రభుత్వం టెలికాం మరియు నెట్‌వర్కింగ్ ఉత్పత్తుల కోసం PLI పథకం వంటివాటితో దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించింది. సెప్టెంబర్ 30, 2025 నాటికి ఈ పథకం కింద ₹4,646 కోట్ల పెట్టుబడులు వచ్చాయని, దాదాపు 44,000 ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయని అంచనా. పరీక్ష మరియు ధృవీకరణ ప్రక్రియలను సులభతరం చేసే సంస్కరణలు కూడా చిన్న వ్యాపారాలకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. అయితే, దిగుమతి గణాంకాలు నిరంతరం పెరుగుతుండటం, ఈ కీలక చర్యలు స్థాపించబడిన ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులను గణనీయంగా మార్చడానికి లేదా చైనా సరఫరాదారులను పూర్తిగా స్థానభ్రంశం చేయడానికి ఇంకా సరిపోలేదని సూచిస్తున్నాయి.

పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు, కీలక సంస్థలు

2024 ఆర్థిక సంవత్సరంలో చైనాతో భారతదేశం యొక్క మొత్తం వాణిజ్య లోటు $85.06 బిలియన్లకు పెరిగింది, ఇందులో ఎలక్ట్రానిక్స్ దిగుమతులు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి. 2026 నాటికి భారతదేశం ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీదారుగా అవతరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, చైనాతో పోలిస్తే ఈ రంగంలో విలువ జోడింపు (Value Addition) తక్కువగా ఉంది. Dixon Technologies గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹388,601 కోట్ల ఆదాయాన్ని నమోదు చేయగా, Lava International FY24లో ₹3,670 కోట్ల ఆదాయాన్ని నివేదించింది. డిజిటల్ ఇంటిగ్రేటెడ్ సర్క్యూట్లు, లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలు వంటి దిగుమతి చేసుకున్న భాగాల భారీ పరిమాణం, భారతదేశం యొక్క నిరంతర ఆధారపడటాన్ని తెలియజేస్తుంది.

ప్రపంచ పరిధి, భౌగోళిక రాజకీయ అంశాలు

5G విస్తరణ, IoT వాడకం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రపంచ టెలికాం పరికరాల మార్కెట్లో Huawei వంటి కంపెనీలు ఉత్తర అమెరికా వెలుపల గణనీయమైన వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ గ్లోబల్ మార్కెట్ కు చైనా యొక్క తయారీ ఆధిపత్యం కీలకం. మారుతున్న వాణిజ్య విధానాలు, US-చైనా వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు వంటి భౌగోళిక రాజకీయ మార్పులు కూడా భారతదేశం యొక్క ఖర్చు ప్రయోజనం మరియు ఎగుమతి పోటీతత్వాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.

'మేక్ ఇన్ ఇండియా' లక్ష్యాలకు ప్రమాదం?

బలమైన విధానపరమైన చట్రం, PLI పెట్టుబడులు ఉన్నప్పటికీ, దిగుమతులపై ఆధారపడటం ఒక ముఖ్యమైన బలహీనతగా మిగిలిపోయింది. ఇది సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలు, భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిళ్లకు భారత్ ను గురి చేస్తుంది. పరిమిత భాగాల లభ్యత వల్ల ఎలక్ట్రానిక్స్, టెలికాం ఉత్పత్తుల కోసం స్థానిక కంటెంట్ నిబంధనలను సడలించాలనే ప్రతిపాదనలు, భారతదేశం ఒక సంపూర్ణ తయారీ స్థావరం కాకుండా కేవలం అసెంబ్లీ హబ్ గా మారే ప్రమాదాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ఇది 'మేక్ ఇన్ ఇండియా', 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లక్ష్యాలను దెబ్బతీసి, దీర్ఘకాలిక విలువ సృష్టిని, టెలికాం రంగంలో నిజమైన స్వావలంబనను ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రస్తుతం భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలో విలువ జోడింపు 18% కంటే తక్కువగా అంచనా వేయబడింది.

భవిష్యత్ ప్రణాళిక: వృద్ధి, దిగుమతుల సమతుల్యం

భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ మార్కెట్ 2032 నాటికి $197.8 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఇటీవల టెలికాం ఎగుమతులు 72% పెరిగి $2.03 బిలియన్లకు చేరాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, టెలికాం పరికరాల కోసం చైనాపై ఆధారపడటం ఒక ప్రధాన సవాలు. దేశీయ భాగాల వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం, అధిక విలువ జోడింపును ప్రోత్సహించడం, స్థానిక తయారీకి మద్దతుగా వాణిజ్య విధానాలను మెరుగుపరచడం ద్వారానే ఈ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించవచ్చు.