సోడియం-అయాన్ బ్యాటరీ టెక్నాలజీ: చైనా దూకుడు.. భారత్ ఏంచేస్తోంది?

ప్రపంచ బ్యాటరీ టెక్నాలజీలో కీలక మార్పు వస్తోంది. చైనాలోని ప్రముఖ తయారీ సంస్థలు, ముఖ్యంగా కాంటెంపరరీ ఆంపెరెక్స్ టెక్నాలజీ కో. లిమిటెడ్ (CATL) వంటివి, సోడియం-అయాన్ బ్యాటరీల వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలతో పోలిస్తే ఇవి చాలా చౌకైనవి. ఎందుకంటే సోడియం భూమిపై పుష్కలంగా దొరుకుతుంది, దాని వెలికితీత ఖర్చు కూడా తక్కువే. అయితే, గతంలో సోడియం-అయాన్ బ్యాటరీల ఎనర్జీ డెన్సిటీ తక్కువగా ఉండేది. కానీ, ఇప్పుడు భారీస్థాయిలో వాణిజ్య ఉత్పత్తి ద్వారా, ఖర్చులను సుమారు 20% నుంచి 30% వరకు తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

భారత కంపెనీల పోటీ

భారత్ కూడా ఈ విషయంలో వెనుకబడి లేదు, కానీ అభివృద్ధి దశలో ఉంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, KPIT టెక్నాలజీస్, ఇండి ఎనర్జీ, గోడి ఎనర్జీ వంటి అనేక భారతీయ సంస్థలు ఈ టెక్నాలజీపై పరిశోధనలు, పరీక్షలు చేస్తున్నాయి. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ UKకి చెందిన బ్యాటరీ సంస్థ 'ఫరాడియన్'ను £100 మిలియన్లకు కొనుగోలు చేయడం ద్వారా, సొంతంగా సామర్థ్యాలను పెంచుకోవాలని చూస్తోంది. అయినప్పటికీ, భారత్ ఇంకా పైలట్ ప్రాజెక్టుల నుంచి భారీస్థాయి వాణిజ్య ఉత్పత్తికి మారలేదు.

సవాళ్లు, వ్యూహాలు

ప్రస్తుతం భారత మార్కెట్ లిథియం-అయాన్ టెక్నాలజీపైనే ఎక్కువగా దృష్టి పెట్టింది. టాటా గ్రూప్, JSW గ్రూప్, అమర రాజా ఎనర్జీ & మొబిలిటీ, ఎక్సైడ్ ఇండస్ట్రీస్, ఓలా ఎలక్ట్రిక్ వంటి ప్రధాన సంస్థలు రాబోయే కొన్నేళ్లలో భారీస్థాయిలో దేశీయ సెల్ తయారీ సామర్థ్యాలను పెంచుతున్నాయి. ప్రభుత్వం ₹18,100 కోట్ల వ్యయంతో ప్రకటించిన ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం, కెమిస్ట్రీ-అజ్ఞాతంగా (chemistry-agnostic) రూపొందించబడింది. సిద్ధాంతపరంగా, ఇది సోడియం-అయాన్ తయారీదారులకు కూడా ప్రభుత్వ మద్దతును అందిస్తుంది. కానీ, ఆచరణలో, ఇప్పటికే ఉన్న డిమాండ్, సరఫరా గొలుసుల కారణంగా ఆమోదించబడిన తయారీ సామర్థ్యంలో ఎక్కువ భాగం లిథియం-అయాన్ ప్రాజెక్టులకే కేటాయించబడింది.

దీర్ఘకాలిక మార్కెట్ అంచనాలు

మార్కెట్ విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, సోడియం-అయాన్ బ్యాటరీలు లిథియం-అయాన్ టెక్నాలజీని పూర్తిగా భర్తీ చేయలేవు. బదులుగా, ఇవి స్టాషనరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్, ఎంట్రీ-లెవల్ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, రెండు, మూడు చక్రాల వాహనాల వంటి ప్రత్యేక విభాగాలలో తమ స్థానాన్ని సంపాదించుకుంటాయి. పరిశ్రమ నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం, 2030 నాటికి ప్రపంచ శక్తి నిల్వలో సోడియం-అయాన్ టెక్నాలజీ సుమారు 10% వాటాను కలిగి ఉండవచ్చు. రాబోయే సంవత్సరాల్లో పెట్టుబడిదారులు గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, భారతీయ కంపెనీలు తమ ప్రస్తుత పరిశోధనలను వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకమైన, భారీస్థాయి ఉత్పత్తులుగా ఎంత వేగంగా మార్చగలవు అనేది.