భారత ప్రభుత్వం మొబైల్ ఫోన్ తయారీ రంగాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. కేవలం అసెంబ్లింగ్ (Assembling) నుంచి రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (R&D), స్వదేశీ బ్రాండ్ల అభివృద్ధి వైపు కంపెనీలను ప్రోత్సహించడానికి ₹62,500 కోట్ల ప్రత్యేక పథకాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ స్కీమ్ ద్వారా, కంపెనీలకు వారి టర్నోవర్పై గరిష్టంగా **9.5%** వరకు ప్రోత్సాహకాలు అందించనుంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.. విదేశీ భాగాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, స్థానిక ఎలక్ట్రానిక్స్ డిజైన్ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం.
అసెంబ్లింగ్ దాటి.. విలువ జోడింపుపై దృష్టి!
భారత ప్రభుత్వం మొబైల్ ఫోన్ తయారీ రంగంలో ఒక సరికొత్త విప్లవాత్మక పథకాన్ని (Mobile Phone Manufacturing Scheme - MPMS) ప్రకటించింది. దీనికోసం ఏకంగా ₹62,500 కోట్ల బడ్జెట్ను కేటాయించింది. గతంలో తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచడంపైనే దృష్టి సారించగా, ఈ కొత్త పథకం తయారీ విలువను (Value Addition) పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీని ప్రకారం, బేస్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ ఇన్సెంటివ్ 2.25% నుంచి 5% వరకు ఉంటుంది. దీనితో పాటు, దేశీయంగా తయారయ్యే భాగాలను (Domestic Component Sourcing) వాడితే అదనంగా 1.5%, స్వదేశీ బ్రాండ్లను (Homegrown Brands) ప్రోత్సహిస్తే మరో 3% బోనస్ లభిస్తుంది. అంటే, మొత్తం కలిపి టర్నోవర్పై గరిష్టంగా 9.5% వరకు ప్రోత్సాహకాలు పొందే అవకాశం ఉంది. చాలా ఎలక్ట్రానిక్స్ కంపెనీల ఆపరేటింగ్ మార్జిన్లు 3-4% మాత్రమే ఉంటున్న నేపథ్యంలో, ఈ 9.5% ప్రోత్సాహకం చాలా కీలకం.
స్వదేశీ ఆవిష్కరణలకు పెద్దపీట
ప్రస్తుతం భారతదేశంలో చాలా కంపెనీలు కేవలం గ్లోబల్ బ్రాండ్ల కోసం అసెంబ్లింగ్ పనులు చేస్తున్నాయి. కానీ, ఈ కొత్త పాలసీ ద్వారా రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (R&D), స్వదేశీ పేటెంట్ల సృష్టి వంటి వాటికి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు ముడిపెట్టారు. ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (Meity) ఈ రంగంలో స్వావలంబన కలిగిన పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్మించాలని చూస్తోంది. అధిక వాల్యూమ్, తక్కువ మార్జిన్ ఉన్న కాంట్రాక్ట్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ నుంచి కంపెనీలు బయటపడి, వినూత్న ఆవిష్కరణల వైపు వెళ్లేలా ఇది ప్రోత్సహిస్తుంది.
విస్తృత ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రణాళికలో భాగం
ఈ పథకం, రాబోయే ఐదేళ్లలో ₹2.29 లక్షల కోట్ల విలువైన జాతీయ ఎలక్ట్రానిక్స్ ప్రణాళికలో ఒక భాగం. ఇది సెమీకండక్టర్ ఫ్యాబ్రికేషన్ (Semiconductor Fabrication) పై దృష్టి సారించే ₹1.27 లక్షల కోట్ల సెమికాన్ 2.0 (Semicon 2.0) ఇనిషియేటివ్, మరియు ₹40,000 కోట్ల ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ స్కీమ్ (ECMS) తో కలిసి పనిచేస్తుంది. ప్రింటెడ్ సర్క్యూట్ బోర్డులు, డిస్ప్లే యూనిట్లు, కెమెరా మాడ్యూల్స్ వంటి కీలక భాగాలను స్థానికంగా ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా, తయారీ ఖర్చులను తగ్గించి, దేశీయ బ్రాండ్లకు సరఫరా భద్రతను మెరుగుపరచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మైక్రోమాక్స్ (Micromax), లావా (Lava) వంటి కంపెనీలు, బలమైన సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) కలిగిన అంతర్జాతీయ పోటీదారులతో పోటీ పడి మార్కెట్ వాటాను తిరిగి పొందగలవా అనేది చూడాలి.
రిస్కులు.. పెట్టుబడిదారుల అప్రమత్తత
పెట్టుబడిదారులు ఒక విషయం గమనించాలి. అసెంబ్లింగ్ నుంచి R&D వైపు మారడానికి చాలా భిన్నమైన నైపుణ్యాలు, పెట్టుబడులు అవసరం. ఈ పథకం అమలులో కూడా కొన్ని సవాళ్లు ఉండవచ్చు. గతంలో కొన్ని పథకాలు కేవలం అసెంబ్లీ లైన్ సెటప్లకు పరిమితమై, లోతైన స్థానిక అనుసంధానాన్ని సాధించడంలో విఫలమయ్యాయి. అంతేకాకుండా, భారతీయ బ్రాండ్లు అంతర్జాతీయ తయారీదారుల స్కేల్, ధర, పంపిణీ నెట్వర్క్లతో పోటీ పడగలగాలి. ప్రోత్సాహకాలను ఎలా క్లెయిమ్ చేయాలి, 'స్వదేశీ బ్రాండ్', 'కాంపోనెంట్ సోర్సింగ్' బోనస్ల కోసం కంపెనీలు నిర్దిష్ట అవసరాలను ఎలా తీరుస్తాయి అనే దానిపై దృష్టి సారించడం పెట్టుబడిదారులకు ముఖ్యం.