ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) అభివృద్ధిని వేగవంతం చేసే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన 'DEPA for AI Training' ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఇప్పుడు వివాదంలో చిక్కుకుంది. వ్యక్తిగత డేటా హక్కులకు ఈ కొత్త విధానం విఘాతం కలిగిస్తుందన్న విమర్శలు వస్తున్నాయి.
ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలో భారత్ తన వాటాను పెంచుకోవాలని, 2030 నాటికి జీడీపీకి $500 బిలియన్ల విలువను జోడించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ క్రమంలోనే 'Data Empowerment and Protection Architecture (DEPA) for AI Training'ను ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది. అయితే, ఈ విధానం వినియోగదారుల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు భంగం కలిగిస్తుందని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
నిర్ణయాధికారం ఎవరిది?
సాధారణంగా DEPA మోడల్‌లో డేటాపై పూర్తి నియంత్రణ వ్యక్తులకే (Data Principals) ఉండాలి. కానీ, కొత్త AI ట్రైనింగ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో ఈ అధికారాన్ని బ్యాంకింగ్ మరియు హెల్త్‌కేర్ వంటి 'ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ ఫిడ్యూషియరీల' (Institutional Fiduciaries) చేతుల్లోకి ప్రభుత్వం మళ్లిస్తోంది. అంటే, వ్యక్తిగత అనుమతి కంటే సంస్థల నిర్ణయాలే ఇక్కడ కీలకం కానున్నాయి.
సంస్థలపై పడనున్న భారం
బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్స్ సంస్థలు ఇప్పుడు భారీ డేటా సెట్లను AI శిక్షణ కోసం సిద్ధం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇది కొత్త తరహా నియంత్రణ సవాళ్లను (Regulatory Scrutiny) తెచ్చిపెడుతోంది. ముఖ్యంగా ఆర్‌బీఐకి చెందిన FREE-AI వంటి ప్రమాణాలను పాటించాల్సి ఉండటం, అలాగే 'రీ-ఐడెంటిఫికేషన్' (డేటాను రివర్స్ ఇంజనీరింగ్ ద్వారా వ్యక్తిని గుర్తించడం) వంటి ముప్పులు కంపెనీలకు పెద్ద తలనొప్పిగా మారనున్నాయి.
ఇన్వెస్టర్లకు సూచన
ఈ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో డేటా యజమానులకు (సామాన్య ప్రజలకు) ఎలాంటి ప్రయోజనాలు దక్కుతాయో స్పష్టత లేదు. ప్రభుత్వం ఈ విమర్శలకు ఎలా స్పందిస్తుంది, రూల్స్‌లో ఏవైనా సవరణలు చేస్తుందా అనే అంశంపైనే మార్కెట్ వర్గాల దృష్టి ఉంది. కంపెనీలు తమ AI గవర్నెన్స్ పాలసీలను మరింత పటిష్టం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.