భారతీయ డ్రోన్ రంగంలో ఇన్వెస్టర్ల ఆలోచనలు మారుతున్నాయి. 2025లో సుమారు **$198 మిలియన్ల** నిధులు అందినప్పటికీ, లేట్-స్టేజ్ ఫండింగ్లో మందగమనం కనిపిస్తోంది. కేవలం ప్రోటోటైప్లు మాత్రమే కాకుండా, వ్యాపార లాభసాటితనం (Commercial Viability) చూపిస్తేనే పెట్టుబడులు పెట్టాలని ఇన్వెస్టర్లు కఠినంగా వ్యవహరిస్తున్నారు.
భారతీయ డ్రోన్-టెక్ పరిశ్రమ ప్రస్తుతం కీలక దశలో ఉంది. 2025లో సుమారు $198 మిలియన్ల పెట్టుబడులు వచ్చినప్పటికీ, స్టార్టప్లకు ఇప్పుడు 'ఫండింగ్ వాల్' ఎదురవుతోంది. ఒకప్పుడు కేవలం ప్రయోగాలకు, కొత్త ఐడియాలకు మద్దతు ఇచ్చిన ఇన్వెస్టర్లు.. ఇప్పుడు కంపెనీల కమర్షియల్ మెచ్యూరిటీపై ఫోకస్ పెడుతున్నారు. స్టార్టప్ సంస్థలు భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం, లాభదాయకతను నిరూపించుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
డిఫెన్స్ కాంట్రాక్టుల 'లిక్విడిటీ' చిక్కులు
చాలా డ్రోన్ స్టార్టప్లు ప్రభుత్వ డిఫెన్స్ కాంట్రాక్టులపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. ఇవి గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టినప్పటికీ, నగదు లభ్యత (Liquidity) విషయంలో ఇబ్బందులు కలిగిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాజెక్టుల్లో పేమెంట్స్ రావడానికి, టెక్నికల్ సర్టిఫికేషన్ల కోసం 18 నెలల వరకు సమయం పడుతుండటంతో, కంపెనీల వద్ద వర్కింగ్ క్యాపిటల్ నిలిచిపోతోంది. దీంతో కేవలం ఒకే రకమైన కస్టమర్లపై ఆధారపడకుండా, ప్రైవేట్ రంగం మరియు ఎగుమతుల వైపు మళ్లాలని ఇన్వెస్టర్లు సూచిస్తున్నారు.
మారుతున్న బిజినెస్ మోడల్
వచ్చే నిధుల కోసం కంపెనీలు ఇప్పుడు 'డ్రోన్-యాజ్-ఏ-సర్వీస్' (Drone-as-a-Service) వంటి సబ్స్క్రిప్షన్ మోడల్స్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నాయి. కేవలం డ్రోన్లను అమ్మడమే కాకుండా, సాఫ్ట్వేర్ మరియు అనలిటిక్స్ సేవలను అందించడం ద్వారా స్థిరమైన ఆదాయాన్ని పొందడం దీని ఉద్దేశ్యం. దీనివల్ల వన్-టైమ్ సేల్స్ మీద ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ఇన్వెస్టర్లు దేనిని గమనించాలి?
మార్కెట్లో ఉన్న ideaForge, Data Patterns, మరియు MTAR Technologies వంటి కంపెనీల పనితీరు ఇప్పుడు బెంచ్మార్క్గా మారింది. ఇన్వెస్టర్లు ఇప్పుడు ఆర్డర్ బుక్స్, EBITDA మార్జిన్లు మరియు కంపెనీల క్యాష్ కన్వర్షన్ సైకిల్ (Cash Conversion Cycle) ని నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు. ఏ కంపెనీలు తమ ఉత్పత్తిని ఆటోమేట్ చేసుకుంటూ, క్లయింట్ బేస్ను వైవిధ్యంగా మార్చుకుంటాయో, అవే రాబోయే రోజుల్లో గ్రోత్ క్యాపిటల్ను రాబట్టగలవు.