భారత ప్రభుత్వం దేశీయంగా మొబైల్ ఫోన్ల తయారీని పెంచడానికి ఐదేళ్ల కాలానికి గాను ₹62,500 కోట్ల భారీ పథకాన్ని ప్రకటించింది. ఈ ప్రోత్సాహకాలకు అర్హత సాధించాలంటే తయారీదారులు కఠినమైన టర్నోవర్ నిబంధనలను పాటించాల్సి ఉంటుంది. దేశీయ కాంపోనెంట్ సోర్సింగ్, R&D లను పెంచడం దీని లక్ష్యం. ఈ స్కీమ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ సర్వీస్ (EMS) ప్రొవైడర్లకు పెద్ద అవకాశాలను అందిస్తుంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం సంచలన ప్రకటన
భారత ప్రభుత్వం దేశీయంగా మొబైల్ ఫోన్ల తయారీని భారీ స్థాయిలో ప్రోత్సహించడానికి 'మొబైల్ ఫోన్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ స్కీమ్ (MPMS)'ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. రాబోయే ఐదేళ్లలో (2027-2031 ఆర్థిక సంవత్సరాలు) ఈ పథకం అమలులో ఉంటుంది. ఈ స్కీమ్ కోసం మొత్తం ₹62,500 కోట్ల బడ్జెట్ ను కేటాయించారు. భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ మొబైల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ హబ్ గా మార్చడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యం. అంతేకాకుండా, దేశీయంగా భారత బ్రాండ్ల అభివృద్ధిని కూడా ఇది ప్రోత్సహిస్తుంది.
ఆకర్షణీయమైన ప్రోత్సాహకాలు
ఈ స్కీమ్ లో భాగంగా, అర్హత కలిగిన అమ్మకాలపై 2.25% నుండి 5% వరకు ప్రొడక్షన్-లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్స్ (PLI) అందించబడతాయి. దేశీయ ఎలక్ట్రానిక్స్ పర్యావరణ వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయడానికి, బ్యాటరీలు, డిస్ప్లే మాడ్యూల్స్ వంటి కీలక కాంపోనెంట్లను దేశీయంగానే తయారుచేసే కంపెనీలకు అదనంగా 1.5% బోనస్ ఇన్సెంటివ్ లభిస్తుంది. కేవలం అసెంబ్లీకే పరిమితం కాకుండా, డిజైన్, రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (R&D) లో పెట్టుబడులు పెట్టే సంస్థలకు 3% ప్రోత్సాహకం దక్కనుంది.
అర్హత ప్రమాణాలు & EMS కంపెనీలకు ఊరట
ఈ పథకానికి అర్హత సాధించాలంటే, కంపెనీలు 2026 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన టర్నోవర్ ఆధారంగా కొన్ని నిబంధనలను పాటించాలి. సాధారణ తయారీదారులకు మునుపటి ఆర్థిక సంవత్సరంలో కనీసం ₹10,000 కోట్ల టర్నోవర్ ఉండాలి. అయితే, ఎలక్ట్రానిక్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ సర్వీసెస్ (EMS) రంగంలో ఉన్న, కనీసం 51% భారత యాజమాన్యం కలిగిన కంపెనీలకు ఈ అర్హత ₹1,000 కోట్లుగా ఉంది. Dixon Technologies వంటి దేశీయ EMS ప్లేయర్స్ తమ కార్యకలాపాలను విస్తరించడానికి ఇది ఒక గొప్ప అవకాశం.
పెట్టుబడిదారుల అంచనాలు & రిస్కులు
పెట్టుబడిదారులకు, ఈ స్కీమ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగానికి ఒక స్పష్టమైన మార్గసూచికగా పనిచేస్తుంది. ఈ రంగంలోని కంపెనీలు తమ విస్తరణ ప్రణాళికలను ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో అనుసంధానించుకోవాలని చూస్తున్నాయి. ఐదేళ్ల కాలంలో వార్షిక అమ్మకాల లక్ష్యాలను చేరుకోవడంపైనే కంపెనీల విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇప్పటికే ఉన్న బ్రాండ్లకు, చివరి సంవత్సరం నాటికి ₹25,000 కోట్ల వరకు అమ్మకాలను పెంచుకోవాలనే లక్ష్యం, అధిక-వాల్యూమ్ ఉత్పత్తిపై ప్రభుత్వ దృష్టిని సూచిస్తుంది.
అయితే, కొన్ని రిస్కులు కూడా ఉన్నాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమ సెమీకండక్టర్ల కోసం గ్లోబల్ సప్లై చైన్ పై ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది. ఈ సప్లై చైన్ లో ఏ అంతరాయం ఏర్పడినా ఉత్పత్తి టైమ్ లైన్లపై ప్రభావం పడుతుంది. అంతేకాకుండా, కంపెనీలు ప్రోత్సాహకాల కోసం తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. స్థానిక కాంపోనెంట్ సోర్సింగ్ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం కష్టమైతే, ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరిగి లాభాల మార్జిన్లు ఒత్తిడికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది. రెగ్యులేటరీ, జియోపాలిటికల్ అంశాలు కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.