ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఫ్యామిలీ ఆఫీసులు సంప్రదాయ వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC) ఫండ్స్ ద్వారా కాకుండా, సెకండరీ మార్కెట్ల ద్వారా AI కంపెనీల షేర్లను నేరుగా కొనుగోలు చేయడానికి మొగ్గు చూపుతున్నాయి. ఈ వ్యూహం పెట్టుబడిదారులకు పోర్ట్ఫోలియోపై పూర్తి నియంత్రణను ఇచ్చినా, అధిక వాల్యుయేషన్లు మరియు రిస్క్లను కూడా వెంట తెస్తోంది.
పెద్ద మొత్తంలో సంపదను నిర్వహించే 'ఫ్యామిలీ ఆఫీసులు' ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలో తమ పెట్టుబడి వ్యూహాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తున్నాయి. గతంలో మాదిరిగా వెంచర్ క్యాపిటల్ ఫండ్ మేనేజర్ల నిర్ణయాలపై ఆధారపడకుండా, ఇప్పుడు ధనిక కుటుంబాలు ఏ స్టార్టప్లో డబ్బు పెట్టాలో తమంతట తామే నిర్ణయించుకుంటున్నాయి. ఇది ఒకప్పుడు లాంగ్-టర్మ్ ఫండ్స్లో పెట్టుబడి పెట్టి సైలెంట్గా ఉండే పద్ధతికి భిన్నం.
సెకండరీ మార్కెట్ వ్యూహం
ఈ కొత్త ట్రెండ్ ప్రధానంగా డైరెక్ట్ డీల్స్ మరియు సెకండరీ మార్కెట్ లావాదేవీలపై ఆధారపడి ఉంది. సెకండరీ మార్కెట్లో, ఇన్వెస్టర్లు కంపెనీకి కొత్తగా డబ్బు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పటికే ఉన్న షేర్ హోల్డర్ల (ఉదాహరణకు మాజీ ఉద్యోగులు) నుంచి షేర్లను కొనుగోలు చేస్తారు. దీనివల్ల OpenAI, Anthropic వంటి ఇప్పటికే మార్కెట్లో మంచి ట్రాక్షన్ ఉన్న కంపెనీల్లో వాటాలను దక్కించుకోవడం సులభమవుతుంది. ఇది స్టార్టప్ తొలి దశలో ఉండే వైఫల్య భయాన్ని తగ్గిస్తుంది.
పెరిగిన నియంత్రణ - పెరిగిన రిస్క్
సాధారణ VC ఫండ్స్లో పెట్టుబడి పెడితే, అది చాలా ఏళ్ల పాటు లాక్ అయిపోతుంది మరియు మేనేజర్ల చేతుల్లో ఉంటుంది. కానీ సొంతంగా పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల ఫ్యామిలీ ఆఫీసులకు తమకు నచ్చిన కంపెనీలపై నియంత్రణ ఉంటుంది. ఈ ట్రెండ్ ఇప్పుడు భారత్లో కూడా కనిపిస్తోంది. సంపన్న కుటుంబాలు పబ్లిక్ మార్కెట్లకు అతీతంగా ప్రైవేట్ టెక్ కంపెనీలపై ఆసక్తి చూపిస్తున్నాయి.
అయితే, ఈ పద్ధతిలో కొన్ని తీవ్రమైన రిస్క్లు ఉన్నాయి:
- వాల్యుయేషన్ రిస్క్: ప్రస్తుతం AI స్టార్టప్స్ ఆకాశాన్ని తాకే వాల్యుయేషన్లతో ఉన్నాయి. కంపెనీలు ఆ స్థాయి లాభాలను చూపించకపోతే పెట్టుబడి విలువ భారీగా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
- లిక్విడిటీ రిస్క్: NSE లేదా BSE లో షేర్లలాగా వీటిని ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు అమ్మలేం. అత్యవసరంగా డబ్బు కావాలంటే ఈ ప్రైవేట్ షేర్లను అమ్మడం చాలా కష్టం.
- కాన్సంట్రేషన్ రిస్క్: VC ఫండ్స్ వందలాది స్టార్టప్స్లో పెట్టుబడి పెట్టి రిస్క్ని పంచుతాయి. కానీ ఫ్యామిలీ ఆఫీసులు తక్కువ కంపెనీలపైనే బెట్టింగ్ కడుతుండటం వల్ల, ఆ కంపెనీలు విఫలమైతే పోర్ట్ఫోలియో మొత్తం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
మార్కెట్ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, AI రంగంలో తీవ్ర పోటీ నెలకొన్న ఈ తరుణంలో, కేవలం టెక్నాలజీ ప్రామిస్ మాత్రమే సరిపోదు. ఆ కంపెనీలు భవిష్యత్తులో స్థిరమైన లాభాలను (Sustainable Profit) ఆర్జిస్తాయా లేదా అనేది చూడాలి.