ఇరాన్ 'డిజిటల్ టోల్': గ్లోబల్ డేటా కేబుల్స్‌పై కొత్త కన్ను!

వ్యూహాత్మక డిజిటల్ మార్గం

స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్, కేవలం చమురు రవాణాకే కాకుండా, ప్రపంచ డిజిటల్ సమాచార మార్పిడికి కూడా కీలకమైన ప్రాంతం. ఇక్కడ సుమారు 7 మేజర్ సబ్ మెరైన్ కేబుల్ సిస్టమ్స్ ఉన్నాయి. ఇవి ఆసియా, యూరప్, మిడిల్ ఈస్ట్ దేశాల మధ్య డేటా, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఫైనాన్షియల్ ట్రాన్సాక్షన్స్ వంటివాటిని అనుసంధానిస్తున్నాయి.

ఇరాన్ లక్ష్యాలు: ఆదాయం & అధికారం

ఈ ప్రతిపాదన ద్వారా, గూగుల్, మెటా, మైక్రోసాఫ్ట్, అమెజాన్ వంటి పెద్ద టెక్ కంపెనీల నుంచి ఫీజు వసూలు చేయాలని ఇరాన్ భావిస్తోంది. దీనివల్ల ఇరాన్‌కు ఈ కేబుల్స్ ద్వారా వెళ్లే డేటాపై నిఘా (Surveillance) పెట్టే అవకాశం కూడా పెరుగుతుంది. అయితే, ఈ కేబుల్స్‌ను దెబ్బతీసే సామర్థ్యం (Capacity) తమకు ఉందని, సైనికులు, సబ్ మెరైన్లు, డ్రోన్ల ద్వారా వీటిని అడ్డుకోగలమని ఇరాన్ సైన్యం చెబుతోందని నివేదికలున్నాయి. ఈజిప్ట్ సూయజ్ కాలువ (Suez Canal) ద్వారా ఆదాయం సంపాదించినట్లే, ఇరాన్ కూడా ఈ కీలక డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను (Infrastructure) నగదుగా మార్చుకోవాలని చూస్తోంది.

గతం లో జరిగిన నష్టాలు & భయాలు

గతంలో ఇలాంటి సంఘటనలు జరిగాయి. 2024లో, యెమెన్ లోని హౌతీ మిలిటెంట్లు (Houthi militants) ఒక ఓడ లంగరుతో మూడు సబ్ సీ కేబుల్స్‌ను కట్ చేశారు. దీనివల్ల ఆ ప్రాంతంలో ఇంటర్నెట్ ట్రాఫిక్ 25% తగ్గిపోయింది. అయితే, ప్రపంచ ఇంటర్నెట్ బ్యాండ్‌విడ్త్‌లో ఈ ప్రాంతం కేవలం 1% మాత్రమే కావడంతో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద ప్రభావం పడలేదు. కానీ, ఇలాంటి సంఘటనలు కీలక మౌలిక సదుపాయాలకు ఎంత ప్రమాదం ఉందో తెలియజేస్తున్నాయి.

చట్టపరమైన అడ్డంకులు & అమలు సవాళ్లు

ఇరాన్ ప్రతిపాదన అంతర్జాతీయ చట్టాల (International Law) ప్రకారం చాలా సంక్లిష్టంగా మారే అవకాశం ఉంది. ప్రొఫెసర్ ఇరిని పాపనికోలోపులు (Professor Irini Papanicolopulu) చెప్పినట్లుగా, ప్రస్తుతం ఉన్న కేబుల్స్ వాటిని ఏర్పాటు చేసినప్పటి ఒప్పందాల ప్రకారం పనిచేస్తాయి. కొత్త కేబుల్స్‌కు ఇరాన్ నిబంధనలు విధించినా, పాత వాటిపై ఫీజు విధించడం చట్టపరమైన వివాదాలకు దారితీస్తుంది. సముద్ర చట్టాలు (Maritime Law) మరియు వ్యూహాత్మక జలసంధుల (Strategic Straits) ద్వారా సమాచార ప్రసార స్వేచ్ఛ (Freedom of Communication) వంటివి ఇరాన్ ప్రణాళికలకు అడ్డంకులుగా మారతాయి. దీంతో, ఈ 'డిజిటల్ టోల్' ఎంతవరకు అమలవుతుందనేది సందేహంగానే ఉంది. అంతర్జాతీయ సమాజం, కార్పొరేషన్లు దీనిపై ఎలా స్పందిస్తాయో చూడాలి.